Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Từ ngày 10-5-2026, Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung chính thức có hiệu lực, mở ra thêm một kênh tích lũy dài hạn cho người lao động bên cạnh lương hưu từ bảo hiểm xã hội.
Theo quy định mới, người lao động có thể tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện, thông qua thỏa thuận với doanh nghiệp hoặc trực tiếp với đơn vị quản lý quỹ. Đây không phải là điều kiện bắt buộc khi tuyển dụng hay ký kết hợp đồng lao động, mà đóng vai trò như một khoản tích lũy giúp tăng thêm thu nhập khi về hưu.
Nghị định cũng nhấn mạnh, doanh nghiệp không được phân biệt đối xử hoặc gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động liên quan đến việc tham gia hay không tham gia chế độ này. Việc đóng góp không được gắn với các tiêu chí thi đua, khen thưởng hay phúc lợi.
Mỗi người tham gia sẽ có một hoặc nhiều tài khoản hưu trí cá nhân, ghi nhận toàn bộ số tiền đóng góp, kết quả đầu tư cũng như các chi phí liên quan. Nguồn tiền tích lũy được quản lý và đầu tư theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm minh bạch, an toàn và hướng đến gia tăng giá trị theo thời gian. Mức đóng sẽ do người lao động và doanh nghiệp tự thỏa thuận.
Để được hưởng phần đóng góp từ phía doanh nghiệp cùng lợi nhuận đầu tư, các điều kiện cụ thể phải được nêu rõ trong thỏa thuận. Trong trường hợp có yêu cầu về thời gian làm việc tối thiểu, thời hạn này không được vượt quá 5 năm.
Ngoài quyền lợi khi nghỉ hưu, người tham gia còn có thể được chi trả trong các trường hợp đặc biệt như tử vong, mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS), suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc thuộc diện khuyết tật đặc biệt nặng. Người lao động nước ngoài khi không còn cư trú tại Việt Nam hoặc giấy phép lao động hết hiệu lực cũng thuộc diện được hưởng.
Quỹ hưu trí bổ sung được phép đầu tư vào nhiều kênh nhằm gia tăng giá trị tài sản, như trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Kho bạc, công trái, tiền gửi ngân hàng, cổ phiếu và trái phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán. Trong đó, tỷ trọng đầu tư vào trái phiếu Chính phủ tối thiểu đạt 40% tổng giá trị tài sản ròng đối với các quỹ từ 5 tỉ đồng trở lên.
Cơ chế giám sát cũng được thiết kế chặt chẽ với nhiều tầng kiểm soát. Doanh nghiệp quản lý quỹ phải báo cáo định kỳ theo quý và năm cho Bộ Tài chính, đồng thời có thể bị yêu cầu báo cáo đột xuất thông qua ngân hàng giám sát khi cần thiết.
Về quy trình triển khai, doanh nghiệp sẽ xây dựng thỏa thuận, lấy ý kiến tập thể người lao động trước khi ký kết với từng cá nhân hoặc đại diện công đoàn. Sau đó, đơn vị sử dụng lao động ký hợp đồng với công ty quản lý quỹ, đồng thời mở tài khoản hưu trí cá nhân cho người lao động để ghi nhận các khoản đóng góp từ cả hai phía.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, việc triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung được xem là giải pháp mang tính dài hạn nhằm thu hẹp khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và mức hưởng từ hệ thống hưu trí cơ bản. Hiện nay, cả nước có khoảng 3,4 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp hằng tháng, trong đó nhóm nhận từ 3 đến dưới 6 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ lớn nhất với gần 40%, tương đương khoảng 1,35 triệu người. Tiếp theo là nhóm nhận từ 6 đến dưới 10 triệu đồng/tháng với hơn 1,06 triệu người, chiếm trên 31%.
Theo quy định mới, người lao động có thể tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện, thông qua thỏa thuận với doanh nghiệp hoặc trực tiếp với đơn vị quản lý quỹ. Đây không phải là điều kiện bắt buộc khi tuyển dụng hay ký kết hợp đồng lao động, mà đóng vai trò như một khoản tích lũy giúp tăng thêm thu nhập khi về hưu.
Nghị định cũng nhấn mạnh, doanh nghiệp không được phân biệt đối xử hoặc gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động liên quan đến việc tham gia hay không tham gia chế độ này. Việc đóng góp không được gắn với các tiêu chí thi đua, khen thưởng hay phúc lợi.
Mỗi người tham gia sẽ có một hoặc nhiều tài khoản hưu trí cá nhân, ghi nhận toàn bộ số tiền đóng góp, kết quả đầu tư cũng như các chi phí liên quan. Nguồn tiền tích lũy được quản lý và đầu tư theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm minh bạch, an toàn và hướng đến gia tăng giá trị theo thời gian. Mức đóng sẽ do người lao động và doanh nghiệp tự thỏa thuận.
Để được hưởng phần đóng góp từ phía doanh nghiệp cùng lợi nhuận đầu tư, các điều kiện cụ thể phải được nêu rõ trong thỏa thuận. Trong trường hợp có yêu cầu về thời gian làm việc tối thiểu, thời hạn này không được vượt quá 5 năm.
Ngoài quyền lợi khi nghỉ hưu, người tham gia còn có thể được chi trả trong các trường hợp đặc biệt như tử vong, mắc bệnh hiểm nghèo (ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS), suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc thuộc diện khuyết tật đặc biệt nặng. Người lao động nước ngoài khi không còn cư trú tại Việt Nam hoặc giấy phép lao động hết hiệu lực cũng thuộc diện được hưởng.
Quỹ hưu trí bổ sung được phép đầu tư vào nhiều kênh nhằm gia tăng giá trị tài sản, như trái phiếu Chính phủ, tín phiếu Kho bạc, công trái, tiền gửi ngân hàng, cổ phiếu và trái phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán. Trong đó, tỷ trọng đầu tư vào trái phiếu Chính phủ tối thiểu đạt 40% tổng giá trị tài sản ròng đối với các quỹ từ 5 tỉ đồng trở lên.
Cơ chế giám sát cũng được thiết kế chặt chẽ với nhiều tầng kiểm soát. Doanh nghiệp quản lý quỹ phải báo cáo định kỳ theo quý và năm cho Bộ Tài chính, đồng thời có thể bị yêu cầu báo cáo đột xuất thông qua ngân hàng giám sát khi cần thiết.
Về quy trình triển khai, doanh nghiệp sẽ xây dựng thỏa thuận, lấy ý kiến tập thể người lao động trước khi ký kết với từng cá nhân hoặc đại diện công đoàn. Sau đó, đơn vị sử dụng lao động ký hợp đồng với công ty quản lý quỹ, đồng thời mở tài khoản hưu trí cá nhân cho người lao động để ghi nhận các khoản đóng góp từ cả hai phía.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, việc triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung được xem là giải pháp mang tính dài hạn nhằm thu hẹp khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và mức hưởng từ hệ thống hưu trí cơ bản. Hiện nay, cả nước có khoảng 3,4 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp hằng tháng, trong đó nhóm nhận từ 3 đến dưới 6 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ lớn nhất với gần 40%, tương đương khoảng 1,35 triệu người. Tiếp theo là nhóm nhận từ 6 đến dưới 10 triệu đồng/tháng với hơn 1,06 triệu người, chiếm trên 31%.