Đoạn Video
Ảnh
Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Giữa thời điểm lẽ ra phải là cao điểm của mùa hè, miền Bắc và một phần Trung Bộ bất ngờ đón một đợt không khí lạnh hiếm gặp. Nhiệt độ giảm mạnh, nhiều nơi xuất hiện cảm giác se lạnh ngay trong tháng 6 – thời điểm thường gắn liền với nắng nóng gay gắt và những đợt gió phơn khô nóng.
Hiện tượng này diễn ra trong bối cảnh các tổ chức khí tượng quốc tế đồng loạt phát đi cảnh báo về sự trở lại của El Nino trong năm 2026. Sự xuất hiện đồng thời của những diễn biến tưởng như trái ngược đang làm dấy lên câu hỏi: Liệu khí hậu toàn cầu có đang bước vào một giai đoạn bất ổn mới?
Không khí lạnh giữa mùa hè: Dấu hiệu bất thường không thể xem nhẹ
Theo thống kê của ngành khí tượng Việt Nam, không khí lạnh xuất hiện trong tháng 6 là hiện tượng rất hiếm. Trong hơn ba thập kỷ qua, số đợt không khí lạnh ghi nhận vào thời điểm này chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng điều đáng chú ý không phải là việc có một đợt lạnh giữa hè, mà là tần suất xuất hiện ngày càng nhiều của các hiện tượng thời tiết cực đoan và trái quy luật trên phạm vi toàn cầu.
Đầu năm 2026, nhiều khu vực ở Bắc Mỹ và châu Âu đã trải qua những đợt rét đậm bất thường trong khi nhiều vùng khác trên thế giới liên tiếp ghi nhận nắng nóng, cháy rừng và hạn hán. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) nhận định năm 2026 đang tiếp tục chứng kiến sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan, từ rét đậm, nắng nóng đến mưa lũ và cháy rừng.
Các chuyên gia khí hậu cho rằng sự biến động mạnh của dòng tia cực (jet stream), quá trình nóng lên toàn cầu và những thay đổi trong tuần hoàn khí quyển đang khiến thời tiết ngày càng khó dự báo hơn trước.
El Nino trở lại và nguy cơ nhiệt độ phá kỷ lục
Trong khi nhiều người còn ngạc nhiên với đợt lạnh giữa hè, giới khoa học quốc tế lại đang đặc biệt quan tâm tới diễn biến trên Thái Bình Dương.
Đầu tháng 6/2026, WMO xác nhận El Nino đang hình thành. Tổ chức này dự báo xác suất El Nino xuất hiện trong giai đoạn tháng 6-8 lên tới 80% và khả năng kéo dài đến cuối năm ở mức khoảng 90%. Phần lớn các mô hình khí hậu cho thấy hiện tượng này có thể đạt cường độ trung bình đến mạnh.
El Nino là hiện tượng nước biển khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nóng lên bất thường. Khi xuất hiện, nó thường kéo nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng cao hơn và làm thay đổi mô hình mưa trên khắp thế giới.
WMO cảnh báo nhiệt độ trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 năm nay có khả năng cao ở mức trên trung bình tại hầu hết các khu vực trên Trái Đất.
Nhiều chuyên gia lo ngại El Nino năm nay sẽ xuất hiện trên nền nhiệt toàn cầu vốn đã tăng khoảng 1,3 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Điều này đồng nghĩa các đợt nắng nóng có thể trở nên dữ dội hơn, kéo dài hơn và lập thêm các kỷ lục mới.
Châu Á đứng trước nhiều rủi ro
Theo các phân tích khí hậu mới nhất, khu vực châu Á được đánh giá là một trong những nơi chịu tác động mạnh nhất của El Nino lần này.
Các chuyên gia cảnh báo El Nino có thể làm suy yếu mùa mưa tại nhiều quốc gia, gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và cháy rừng ở Đông Nam Á. Trong khi đó, một số khu vực khác lại có thể đối mặt với những trận mưa lớn và lũ lụt bất thường.
Đối với Việt Nam, các năm El Nino thường đi kèm với nắng nóng kéo dài, lượng mưa thiếu hụt và nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng ở nhiều địa phương. Khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thường chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất.
Đáng lo ngại hơn, các chuyên gia cho rằng dù số lượng bão có thể ít hơn, nhưng quỹ đạo và cường độ bão trong các năm El Nino thường khó dự báo hơn, khiến công tác phòng chống thiên tai gặp nhiều thách thức.
Không chỉ là câu chuyện thời tiết
Tác động của El Nino và biến đổi khí hậu không dừng lại ở nhiệt độ hay lượng mưa.
Theo các nghiên cứu mới được công bố, nắng nóng cực đoan đang làm gia tăng nguy cơ bệnh tật, giảm năng suất lao động và tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế. Một nghiên cứu tại Mỹ dự báo số ca nhập viện liên quan đến nắng nóng có thể tăng gấp đôi vào năm 2040 nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn.
Ở quy mô toàn cầu, El Nino còn có thể ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp, nguồn nước, giá lương thực và chuỗi cung ứng. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ hạn hán, mất mùa và bất ổn lương thực có thể gia tăng tại nhiều khu vực dễ tổn thương trên thế giới.
Khi "bất thường" trở thành trạng thái mới
Sự xuất hiện của không khí lạnh giữa tháng 6 ở Việt Nam có thể chỉ là một hiện tượng khí tượng đơn lẻ. Tuy nhiên, khi đặt trong bức tranh lớn hơn của khí hậu toàn cầu, đây lại là một phần của xu hướng đáng lo ngại: thời tiết đang ngày càng khó đoán định.
Một mặt, thế giới chứng kiến các đợt rét đậm xuất hiện trái mùa. Mặt khác, El Nino đang được dự báo sẽ đẩy nhiệt độ toàn cầu lên cao hơn nữa trong những tháng tới. Những hiện tượng từng được xem là hiếm gặp đang xuất hiện với tần suất dày hơn, cường độ mạnh hơn và phạm vi ảnh hưởng rộng hơn.
Giới khoa học nhiều lần nhấn mạnh rằng biến đổi khí hậu không có nghĩa mọi nơi đều nóng lên giống nhau. Thay vào đó, nó khiến hệ thống khí hậu trở nên bất ổn hơn, tạo ra nhiều hiện tượng cực đoan và những biến động khó lường.
Đợt lạnh giữa tháng 6 vì thế không phải là bằng chứng cho thấy Trái Đất đang nguội đi. Trái lại, nó có thể là một lời nhắc nhở rằng trong một thế giới đang nóng lên, những điều bất thường sẽ ngày càng trở nên bình thường hơn.
Hiện tượng này diễn ra trong bối cảnh các tổ chức khí tượng quốc tế đồng loạt phát đi cảnh báo về sự trở lại của El Nino trong năm 2026. Sự xuất hiện đồng thời của những diễn biến tưởng như trái ngược đang làm dấy lên câu hỏi: Liệu khí hậu toàn cầu có đang bước vào một giai đoạn bất ổn mới?
Không khí lạnh giữa mùa hè: Dấu hiệu bất thường không thể xem nhẹ
Theo thống kê của ngành khí tượng Việt Nam, không khí lạnh xuất hiện trong tháng 6 là hiện tượng rất hiếm. Trong hơn ba thập kỷ qua, số đợt không khí lạnh ghi nhận vào thời điểm này chỉ đếm trên đầu ngón tay.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng điều đáng chú ý không phải là việc có một đợt lạnh giữa hè, mà là tần suất xuất hiện ngày càng nhiều của các hiện tượng thời tiết cực đoan và trái quy luật trên phạm vi toàn cầu.
Đầu năm 2026, nhiều khu vực ở Bắc Mỹ và châu Âu đã trải qua những đợt rét đậm bất thường trong khi nhiều vùng khác trên thế giới liên tiếp ghi nhận nắng nóng, cháy rừng và hạn hán. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) nhận định năm 2026 đang tiếp tục chứng kiến sự gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan, từ rét đậm, nắng nóng đến mưa lũ và cháy rừng.
Các chuyên gia khí hậu cho rằng sự biến động mạnh của dòng tia cực (jet stream), quá trình nóng lên toàn cầu và những thay đổi trong tuần hoàn khí quyển đang khiến thời tiết ngày càng khó dự báo hơn trước.
El Nino trở lại và nguy cơ nhiệt độ phá kỷ lục
Trong khi nhiều người còn ngạc nhiên với đợt lạnh giữa hè, giới khoa học quốc tế lại đang đặc biệt quan tâm tới diễn biến trên Thái Bình Dương.
Đầu tháng 6/2026, WMO xác nhận El Nino đang hình thành. Tổ chức này dự báo xác suất El Nino xuất hiện trong giai đoạn tháng 6-8 lên tới 80% và khả năng kéo dài đến cuối năm ở mức khoảng 90%. Phần lớn các mô hình khí hậu cho thấy hiện tượng này có thể đạt cường độ trung bình đến mạnh.
El Nino là hiện tượng nước biển khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nóng lên bất thường. Khi xuất hiện, nó thường kéo nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng cao hơn và làm thay đổi mô hình mưa trên khắp thế giới.
WMO cảnh báo nhiệt độ trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8 năm nay có khả năng cao ở mức trên trung bình tại hầu hết các khu vực trên Trái Đất.
Nhiều chuyên gia lo ngại El Nino năm nay sẽ xuất hiện trên nền nhiệt toàn cầu vốn đã tăng khoảng 1,3 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Điều này đồng nghĩa các đợt nắng nóng có thể trở nên dữ dội hơn, kéo dài hơn và lập thêm các kỷ lục mới.
Châu Á đứng trước nhiều rủi ro
Theo các phân tích khí hậu mới nhất, khu vực châu Á được đánh giá là một trong những nơi chịu tác động mạnh nhất của El Nino lần này.
Các chuyên gia cảnh báo El Nino có thể làm suy yếu mùa mưa tại nhiều quốc gia, gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước và cháy rừng ở Đông Nam Á. Trong khi đó, một số khu vực khác lại có thể đối mặt với những trận mưa lớn và lũ lụt bất thường.
Đối với Việt Nam, các năm El Nino thường đi kèm với nắng nóng kéo dài, lượng mưa thiếu hụt và nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng ở nhiều địa phương. Khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thường chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất.
Đáng lo ngại hơn, các chuyên gia cho rằng dù số lượng bão có thể ít hơn, nhưng quỹ đạo và cường độ bão trong các năm El Nino thường khó dự báo hơn, khiến công tác phòng chống thiên tai gặp nhiều thách thức.
Không chỉ là câu chuyện thời tiết
Tác động của El Nino và biến đổi khí hậu không dừng lại ở nhiệt độ hay lượng mưa.
Theo các nghiên cứu mới được công bố, nắng nóng cực đoan đang làm gia tăng nguy cơ bệnh tật, giảm năng suất lao động và tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế. Một nghiên cứu tại Mỹ dự báo số ca nhập viện liên quan đến nắng nóng có thể tăng gấp đôi vào năm 2040 nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn.
Ở quy mô toàn cầu, El Nino còn có thể ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp, nguồn nước, giá lương thực và chuỗi cung ứng. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ hạn hán, mất mùa và bất ổn lương thực có thể gia tăng tại nhiều khu vực dễ tổn thương trên thế giới.
Khi "bất thường" trở thành trạng thái mới
Sự xuất hiện của không khí lạnh giữa tháng 6 ở Việt Nam có thể chỉ là một hiện tượng khí tượng đơn lẻ. Tuy nhiên, khi đặt trong bức tranh lớn hơn của khí hậu toàn cầu, đây lại là một phần của xu hướng đáng lo ngại: thời tiết đang ngày càng khó đoán định.
Một mặt, thế giới chứng kiến các đợt rét đậm xuất hiện trái mùa. Mặt khác, El Nino đang được dự báo sẽ đẩy nhiệt độ toàn cầu lên cao hơn nữa trong những tháng tới. Những hiện tượng từng được xem là hiếm gặp đang xuất hiện với tần suất dày hơn, cường độ mạnh hơn và phạm vi ảnh hưởng rộng hơn.
Giới khoa học nhiều lần nhấn mạnh rằng biến đổi khí hậu không có nghĩa mọi nơi đều nóng lên giống nhau. Thay vào đó, nó khiến hệ thống khí hậu trở nên bất ổn hơn, tạo ra nhiều hiện tượng cực đoan và những biến động khó lường.
Đợt lạnh giữa tháng 6 vì thế không phải là bằng chứng cho thấy Trái Đất đang nguội đi. Trái lại, nó có thể là một lời nhắc nhở rằng trong một thế giới đang nóng lên, những điều bất thường sẽ ngày càng trở nên bình thường hơn.
