Đoạn Video
Ảnh
Cô giáo Vân
Thành viên nổi tiếng
Những băn khoăn của dư luận về kết quả thi môn Toán tại Tuyên Quang là điều hoàn toàn dễ hiểu. Theo thông tin do Tuổi Trẻ đăng tải, Trường THPT chuyên Tuyên Quang có hơn 320 học sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm nay. Trong đó có tới 147 em đạt điểm 10 môn Toán, điểm trung bình của toàn trường khoảng 9,58. Đây là một kết quả rất nổi bật.
Có ý kiến cho rằng đây là trường chuyên nên học sinh giỏi là điều bình thường. Điều đó đúng, nhưng cũng cần nhìn nhận rằng trường không chỉ có học sinh chuyên Toán mà còn có các lớp chuyên Văn, Anh, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa... Nếu gần một nửa số học sinh toàn trường cùng đạt điểm tuyệt đối môn Toán, còn phần lớn những em còn lại cũng đạt từ 9 điểm trở lên, thì việc dư luận đặt câu hỏi là điều dễ hiểu, không nên vội quy chụp là suy diễn hay nghi ngờ vô căn cứ.
Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã vào cuộc kiểm tra. Kết luận chính thức ra sao cần chờ cơ quan có thẩm quyền công bố công khai và dựa trên kết quả xác minh.
Tuy nhiên, tôi thấy việc xác định có hay không vi phạm trong trường hợp này không hề đơn giản chút nào. Nếu quy trình chấm thi được thực hiện đúng quy định, bài thi được chấm theo quy trình chuẩn và không có sai sót, thì nghi vấn chủ yếu, nếu có, sẽ nằm ở khâu coi thi.
Vấn đề là để kết luận có tiêu cực, cơ quan chức năng phải dựa trên chứng cứ chứ không thể chỉ dựa vào sự bất thường của kết quả. Những chứng cứ trực tiếp như hình ảnh camera ghi nhận hành vi vi phạm, vật chứng hoặc việc thanh tra phát hiện sai phạm ngay tại thời điểm diễn ra kỳ thi mới có giá trị chứng minh cao. Tuy nhiên, phòng thi hiện nay không lắp camera giám sát nên khả năng thu thập loại chứng cứ này gần như không có.
Tôi cũng đọc báo thấy công an đã vào cuộc, các anh ấy có thể rà soát toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi, thu thập lời khai của những người liên quan, phân tích dữ liệu bài thi và thậm chí kiểm tra dữ liệu điện tử (log cuộc gọi, tin nhắn...) nếu có căn cứ nhằm xác minh có hay không việc bàn bạc, chỉ đạo hoặc thỏa thuận trước kỳ thi.
Nhưng thực sự tôi thấy các chứng cứ gián tiếp như phân tích phổ điểm, đối chiếu với học bạ, so sánh với các năm trước hoặc với các trường chuyên khác, hay lấy lời khai của giám thị và thí sinh... chỉ có thể phục vụ việc đánh giá, sàng lọc nghi vấn hoặc định hướng xác minh. Những yếu tố này chưa đủ để khẳng định đã xảy ra vi phạm quy chế thi.
Nói cách khác, kết quả thi có thể khiến nhiều người thấy bất thường và đặt ra nghi vấn là điều hoàn toàn chính đáng. Nhưng từ nghi vấn đến kết luận có tiêu cực là hai câu chuyện khác nhau. Trong mọi trường hợp, việc kết luận đều phải dựa trên chứng cứ khách quan. Nếu không có đủ chứng cứ, dù kết quả có hiếm gặp đến đâu, cơ quan chức năng cũng rất khó khẳng định đã xảy ra gian lận.
Chính vì vậy, điều quan trọng lúc này là chờ kết luận chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
Và cuối cùng, tôi thấy để giảm thiểu tiêu cực, tốt nhất nên cho xét tốt nghiệp cấp 3. Việc thi đại học do các trường tự tổ chức. Như thời tôi trước đây, thi đại học chỉ có 3 đợt, mỗi người chỉ có tối đa 3 lần thi (tức ba nguyện vọng) và xét tuyển bằng điểm thi chứ như ngày nay có quá nhiều nguyện vọng, quá nhiều phương thức, xu hướng các trường có bài thi riêng cả rồi, thì thi tốt nghiệp lại trở thành một sự tốn kém.
Có ý kiến cho rằng đây là trường chuyên nên học sinh giỏi là điều bình thường. Điều đó đúng, nhưng cũng cần nhìn nhận rằng trường không chỉ có học sinh chuyên Toán mà còn có các lớp chuyên Văn, Anh, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa... Nếu gần một nửa số học sinh toàn trường cùng đạt điểm tuyệt đối môn Toán, còn phần lớn những em còn lại cũng đạt từ 9 điểm trở lên, thì việc dư luận đặt câu hỏi là điều dễ hiểu, không nên vội quy chụp là suy diễn hay nghi ngờ vô căn cứ.
Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã vào cuộc kiểm tra. Kết luận chính thức ra sao cần chờ cơ quan có thẩm quyền công bố công khai và dựa trên kết quả xác minh.
Tuy nhiên, tôi thấy việc xác định có hay không vi phạm trong trường hợp này không hề đơn giản chút nào. Nếu quy trình chấm thi được thực hiện đúng quy định, bài thi được chấm theo quy trình chuẩn và không có sai sót, thì nghi vấn chủ yếu, nếu có, sẽ nằm ở khâu coi thi.
Vấn đề là để kết luận có tiêu cực, cơ quan chức năng phải dựa trên chứng cứ chứ không thể chỉ dựa vào sự bất thường của kết quả. Những chứng cứ trực tiếp như hình ảnh camera ghi nhận hành vi vi phạm, vật chứng hoặc việc thanh tra phát hiện sai phạm ngay tại thời điểm diễn ra kỳ thi mới có giá trị chứng minh cao. Tuy nhiên, phòng thi hiện nay không lắp camera giám sát nên khả năng thu thập loại chứng cứ này gần như không có.
Tôi cũng đọc báo thấy công an đã vào cuộc, các anh ấy có thể rà soát toàn bộ quy trình tổ chức kỳ thi, thu thập lời khai của những người liên quan, phân tích dữ liệu bài thi và thậm chí kiểm tra dữ liệu điện tử (log cuộc gọi, tin nhắn...) nếu có căn cứ nhằm xác minh có hay không việc bàn bạc, chỉ đạo hoặc thỏa thuận trước kỳ thi.
Nhưng thực sự tôi thấy các chứng cứ gián tiếp như phân tích phổ điểm, đối chiếu với học bạ, so sánh với các năm trước hoặc với các trường chuyên khác, hay lấy lời khai của giám thị và thí sinh... chỉ có thể phục vụ việc đánh giá, sàng lọc nghi vấn hoặc định hướng xác minh. Những yếu tố này chưa đủ để khẳng định đã xảy ra vi phạm quy chế thi.
Nói cách khác, kết quả thi có thể khiến nhiều người thấy bất thường và đặt ra nghi vấn là điều hoàn toàn chính đáng. Nhưng từ nghi vấn đến kết luận có tiêu cực là hai câu chuyện khác nhau. Trong mọi trường hợp, việc kết luận đều phải dựa trên chứng cứ khách quan. Nếu không có đủ chứng cứ, dù kết quả có hiếm gặp đến đâu, cơ quan chức năng cũng rất khó khẳng định đã xảy ra gian lận.
Chính vì vậy, điều quan trọng lúc này là chờ kết luận chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
Và cuối cùng, tôi thấy để giảm thiểu tiêu cực, tốt nhất nên cho xét tốt nghiệp cấp 3. Việc thi đại học do các trường tự tổ chức. Như thời tôi trước đây, thi đại học chỉ có 3 đợt, mỗi người chỉ có tối đa 3 lần thi (tức ba nguyện vọng) và xét tuyển bằng điểm thi chứ như ngày nay có quá nhiều nguyện vọng, quá nhiều phương thức, xu hướng các trường có bài thi riêng cả rồi, thì thi tốt nghiệp lại trở thành một sự tốn kém.
