Không như các thiết bị điện tử gia dụng khác, điều hòa là dòng sản phẩm có sự khác biệt rất lớn về thời gian, chính sách bảo hành giữa các nhà sản xuất.
Thị trường Việt Nam hiện chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt của hơn 10 thương hiệu điều hòa với thời gian bảo hành đa dạng từ một, hai năm cho đến 10 năm. "Điều hòa là dòng sản phẩm đơn giản nên người dùng sẽ quan tâm nhiều đến khả năng làm mát và độ bền. Do đó, thời gian bảo hành là yếu tố quan trọng để họ cảm thấy yên tâm về thương hiệu mà họ chuẩn bị chi tiền", ông Ngọc Minh, quản lý ngành hàng gia dụng tại một chuỗi siêu thị điện máy ở Hà Nội, chia sẻ. "Đây là lý do các nhà sản xuất chạy đua trong việc đưa ra các chính sách bảo hành hấp dẫn".
Thị trường điều hòa trong nước có sự góp mặt của hơn 10 thương hiệu lớn nhỏ. Ảnh: Bảo Lâm
Thời gian bảo hành phổ biến nhất trên thị trường là hai năm cho toàn bộ máy như LG, Samsung, Toshiba, Nagakawa, Sumikura, Sunhouse. Chỉ một số ít hãng có thời gian bảo hành ba năm như Karofi, Gree hay Midea. Trong số ba hãng có thị phần điều hòa lớn nhất tại Việt Nam năm 2021, Casper có thời gian bảo hành lâu nhất là ba năm, trong khi hai đối thủ Panasonic và Daikin cùng là một năm.
Khác với dàn lạnh, máy nén điều hòa nằm trong dàn nóng thường có thời gian bảo hành vượt trội, trong đó dẫn đầu là Samsung, LG, Toshiba và Nagakawa lên tới 10 năm. Karofi, Gree, Sunhouse bảo hành dàn lạnh lâu nhưng máy nén lại kém hơn các đối thủ là 5 năm. Tính riêng trong top 3, Casper và Daikin có cùng thời gian 5 năm, còn Panasonic nhỉnh hơn với 7 năm.
Cuộc đua về chính sách bảo hành
Các hãng điều hòa bắt đầu chạy đua chính sách từ 2015. Những nhà sản xuất tên tuổi như Panasonic bắt đầu tăng thời gian bảo hành máy nén lên 7 năm, hoặc người dùng có thể mua gói mở rộng. Trong khi đó, LG cũng nâng thời gian bảo hành toàn bộ máy từ một năm lên hai năm, còn riêng máy nén là 10 năm. Ít lâu sau, Samsung và gần đây nhất là Toshiba và Nagakawa cũng đưa ra chiến lược 10 năm tương tự.
Một điểm được người dùng quan tâm khác là chính sách bảo hành một đổi một. Casper là hãng đầu tiên áp dụng một đổi một trong hai năm cho sản phẩm, nhờ đó đạt được thành công nhất định về mặt thị phần. Gần đây, Sumikura, Sunhouse cũng đưa ra chiến lược và thời gian tương tự. Trong khi đó, hãng mới gia nhập thị trường là Karofi "mạnh tay" bảo hành một đổi một trong ba năm. Một thương hiệu khác là Gree cũng cho đổi sản phẩm nhưng chỉ trong 7 ngày đầu tiên.
Điểm chung của chính sách một đổi một là chỉ áp dụng với các hư hỏng lớn. Ví dụ, Casper, Karofi, Sunhouse đều sẽ đổi mới riêng dàn lạnh, dàn nóng hoặc máy nén nếu một trong các thành phần này bị hỏng thay vì đổi toàn bộ. "Không phải lỗi nào cũng được đổi mới. Đa phần chỉ các vấn đề lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành của sản phẩm như thủng dàn lạnh, hư bo mạch, máy nén... mới được áp dụng", ông Ngọc Minh lưu ý.
"Chính sách một đổi một là cách tốt nhất để các hãng mới tham gia thị trường thu hút chú ý của người dùng cũng như cam kết uy tín thương hiệu", ông Minh Tiến, chuyên gia ngành điện gia dụng, nhận định. "Thông thường, các tên tuổi mới xuất hiện chưa có kênh phân phối mạnh, ít trạm bảo hành, chính sách đổi mới có nhiều ưu điểm hỗ trợ cho việc vận hành kinh doanh trong thời gian đầu".
Tuy nhiên, theo ông Ngọc Minh, chính sách này cũng là "con dao hai lưỡi" đối với nhà sản xuất. "Nó khiến các hãng cam kết uy tín tốt hơn nhưng cũng khiến khách hàng dễ hiểu nhầm hơn và việc chăm sóc khó khăn hơn", ông nói và lấy ví dụ nhiều lỗi đơn giản, không ảnh hưởng đến hoạt động và không nằm trong danh mục được đổi mới, nhưng khách vẫn nhất quyết được đòi đổi trả. "Nhiều trường hợp khách bị lỗi điều khiển, lỗi vị trí lắp đặt do thợ gây rò nước, hoặc bị vài vết xước nhẹ trên bảng điều khiển cũng yêu cầu đổi máy".
Sau vài năm thực hiện, Casper thông báo dừng chính sách này từ tháng 4. Như vậy, trong 5 hãng có thị phần điều hòa lớn nhất tại Việt Nam gồm Panasonic, Daikin, Casper, Toshiba và LG, không còn thương hiệu nào duy trì chính sách bảo hành một đổi một. Theo đại diện Casper, chi phí phát sinh từ chính sách một đổi một không lớn. Tuy nhiên, hãng muốn chú trọng đến việc bảo vệ hình ảnh thương hiệu trước thực trạng số ca phàn nàn, khiếu kiện lên hãng vì hiểu nhầm hoặc chưa hiểu rõ chính sách có xu hướng ngày càng tăng. "Hiện Casper đã xác định được uy tín và vị thế tương đối trên thị trường, cộng với mạng lưới 179 trạm bảo hành trên cả nước, giúp chúng tôi khá tự tin khi điều chỉnh chính sách này", vị này nói.
Thủng dàn lạnh hoặc hỏng bo mạch dàn nóng là hai nguyên nhân được bảo hành phổ biến nhất.
Ông Lê Sơn, chủ cửa hàng chuyên sửa chữa điều hòa ở Lương Thế Vinh (Hà Nội), cho biết hai bộ phận thường xuyên hỏng nhất là thủng dàn lạnh và bo mạch điều khiển trên dàn nóng. "Những bộ phận này có tỷ lệ hỏng hóc nhiều, đặc biệt ở các môi trường lắp đặt khắc nghiệt. Vì vậy, người dùng nên quan tâm tới thời gian bảo hành chung cho toàn bộ máy", ông Sơn nói và khuyên người dùng nên giữ giấy tờ khi mua, đặc biệt là kích hoạt bảo hành điện tử sau khi lắp đặt để nhận đầy đủ quyền lợi khi thiết bị gặp sự cố.
Theo số liệu của một công ty nghiên cứu thị trường, Panasonic, Daikin và Casper là ba hãng có thị phần về máy điều hòa lớn và ổn định nhất tại thị trường Việt Nam. Trong khi hai vị trí dẫn đầu đã góp mặt ở thị trường trong nước từ hàng chục năm, Casper là thương hiệu khá mới khi góp mặt 6 năm và bắt đầu có mặt trong top ba từ quý IV/2019.