Trái Đất từng có đại dương "siêu to khổng lồ", bao phủ 70% bề mặt hành tinh

Đại dương lớn nhất hiện nay của Trái Đất - Thái Bình Dương - có diện tích bao phủ hơn 30% bề mặt hành tinh, trải dài 19.000 km ở điểm rộng nhất (giữa Colombia và Bán đảo Mã Lai). Nhưng vùng biển khổng lồ này chỉ đại diện cho tàn tích của đại dương lớn nhất trong lịch sử Trái đất mà thôi. Vậy đại dương lớn nhất từng tồn tại trên hành tinh của chúng ta là gì?

Theo Brendan Murphy, giáo sư địa chất tại Đại học St. Francis Xavier ở Nova Scotia, đó là Panthalassa, một vùng biển trải dài khắp thế giới bao quanh siêu lục địa Pangea từ khoảng 300 triệu đến 200 triệu năm trước. Ông cho biết đại dương lớn nhất thường xuất hiện khi siêu lục địa hình thành, bởi nếu chỉ có một siêu lục địa lớn thì chỉ có một đại dương tồn tại xung quanh nó.

Thậm chí, điều này có thể đã xảy ra rất nhiều lần, nhưng tất cả các đại dương đơn lẻ đó trên thế giới đều có kích thước tương đương. Siêu lục địa gần đây nhất là Pangea, các lục địa ngày nay cũng phù hợp với nhau, bao gồm các mảnh ghép giống như châu Phi và Nam Mỹ. Một siêu lục địa khác, Rodinia, đã kết hợp các vùng đất của Trái đất theo một cấu hình khác vào khoảng 650 triệu năm trước. Các nhà địa chất đang tranh luận về việc liệu một siêu lục địa khác có xuất hiện ở giữa hay không.

Các đại dương trên hành tinh được nối liền với nhau bởi các điểm trên lục địa

Panthalassa sẽ xếp chồng lên nhau ít nhất 1.860 dặm (3.000 km) nữa trên chiều rộng Thái Bình Dương. Theo Murphy nếu bạn di chuyển bằng máy bay phản lực qua đường xích đạo, sẽ mất 10 giờ để băng qua Thái Bình Dương nhưng phải mất 15 giờ để vượt qua Panthalassa. Hãy hình dung nó theo cách khác: Tại điểm rộng nhất, Thái Bình Dương có thể vừa với hơn năm đường kính mặt trăng, còn chiều rộng bổ sung của Panthalassa sẽ chứa thêm gần một mặt trăng nữa.

Theo diện tích bề mặt, Panthalassa bao phủ khoảng 70% bề mặt Trái đất hoặc gần 360 km vuông. 30% bề mặt Trái đất của Thái Bình Dương đã lên tới hơn 165 triệu km vuông.

Hãy tưởng tượng Panthalassa như Thái Bình Dương được đệm thêm 1.800 dặm nữa, nó phản ánh lại lịch sử địa chất: siêu lục địa Pangea bị phá vỡ một phần lớn do sự mở cửa của Đại Tây Dương và kết quả là Panthalassa hình thành.

Khoảng 150 triệu năm sau khi Trái đất hình thành, nó có đại dương nhưng chưa có lục địa, chỉ có một vùng biển liền mạch bao phủ hành tinh. Điều đó có nghĩa đại dương trải dài gần 24.901 dặm (40.075 km) chu vi xích đạo của Trái đất, toàn bộ diện tích 10 triệu km vuông trên bề mặt.

Phần lớn bề mặt hành tinh là các đại dương

Ngày nay, các nhà khoa học vẫn coi các đại dương trên thế giới là đại dương liền mạch duy nhất, do các vùng nước liên kết với nhau ở nhiều điểm khác nhau. Chẳng hạn Đại Tây Dương hòa lẫn với Thái Bình Dương ở dưới cùng của Nam Mỹ và tiếp xúc với Ấn Độ Dương bên dưới châu Phi.

Theo định nghĩa của các lục địa, Thái Bình Dương đã giữ danh hiệu là đại dương lớn nhất thế giới kể từ khi Pangaea sụp đổ khoảng 200 triệu năm trước. Nếu những dự đoán hiện tại chuyển động của mảng kiến tạo là đúng, Australia sẽ chia cắt Thái Bình Dương trong vòng 70 triệu năm tới. Đồng thời Đại Tây Dương sẽ mở rộng, giành lấy vương miện của đại dương lớn nhất Trái đất.

>>>Ngày trên Trái Đất đang dài hơn một cách bí ẩn, tại sao lại như vậy?

Nguồn livescience