Hơn 8.459 tỷ đồng của hơn 10.000 nhà đầu tư là con số đặc biệt lớn trong vụ án liên quan đến Nguyễn Ngọc Thủy (Shark Thủy) và hệ sinh thái Egroup, Egame.
Nhưng điều khiến nhiều người quan tâm không chỉ là số tiền lớn đến mức nào, mà là: tiền đã được huy động, luân chuyển và sử dụng ra sao?
Theo kết luận điều tra bổ sung, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định có 10.123 người là bị hại, trong đó 8.938 người còn dư nợ gốc với tổng số tiền hơn 8.459 tỷ đồng. Cơ quan điều tra đề nghị truy tố ông Nguyễn Ngọc Thủy cùng 28 bị can.
Từ “hệ sinh thái giáo dục” đến những hợp đồng mua cổ phần
Theo kết luận điều tra, quá trình huy động vốn được triển khai trong nhiều năm.
Cơ quan điều tra cáo buộc ông Thủy cùng một số bị can đã nâng khống vốn điều lệ Egroup từ 32 tỷ lên 962,5 tỷ đồng, đồng thời tạo doanh thu khống để xây dựng hình ảnh một tập đoàn có quy mô lớn, hoạt động hiệu quả.
Trong lĩnh vực giáo dục, Apax và Igarten được cho là đã mở khoảng 130 trung tâm tiếng Anh và trường mầm non Steame trên toàn quốc.
Những hình ảnh về một hệ thống giáo dục quy mô lớn trở thành một phần quan trọng trong quá trình tiếp cận nhà đầu tư.
Nhân viên kinh doanh được tập huấn để giới thiệu mô hình, đưa khách hàng đến tham quan và mời mua cổ phần Egroup.
Theo kết luận điều tra, nhà đầu tư được giới thiệu rằng đầu tư vào lĩnh vực giáo dục có thể mang lại lợi nhuận ổn định 15-20% mỗi năm.
Một số hợp đồng thể hiện giá chuyển nhượng cổ phần Egroup là 38.000 đồng/cổ phần, kèm cam kết sau một năm sẽ mua lại với giá 42.000 đồng/cổ phần.
Khi tiền của người sau được dùng để trả người trước
Đây là chi tiết đặc biệt đáng chú ý trong kết luận điều tra.
Từ năm 2021 đến 2023, khi các trung tâm và trường học lần lượt đóng cửa, lượng khách hàng mới giảm, nguồn tiền thu vào không còn đủ để thanh toán các hợp đồng đến hạn.
Theo cơ quan điều tra, thay vì dừng huy động, hệ thống kinh doanh tiếp tục tìm kiếm nhà đầu tư mới.
Khi có một nhà đầu tư mới xuống tiền, 70% số tiền được dùng để trả cho những khách hàng cũ có dư nợ; 30% còn lại được đưa về công ty.
Cơ quan điều tra cho rằng số tiền này không được sử dụng đúng mục đích huy động cho hoạt động kinh doanh giáo dục mà còn được dùng để trả các khoản nợ, chi phí khác và chuyển vào những công ty liên quan.
Cách vận hành này khiến dòng tiền mới tiếp tục được đưa vào để duy trì việc thanh toán các hợp đồng trước đó.
Vì sao vẫn có thể tiếp tục huy động tiền?
Theo kết luận điều tra, đây không phải là việc một vài cá nhân tự ý thực hiện.
Ông Thủy bị cáo buộc chỉ đạo 23 quản lý, nhóm trưởng phụ trách 341 nhân viên kinh doanh tiếp tục huy động vốn.
Nhân viên được cho là sử dụng các thông tin về phương án đầu tư, lợi nhuận và hoạt động kinh doanh để thuyết phục khách hàng mua cổ phần.
Trong thời gian đầu, khi lượng tiền huy động còn đủ đáp ứng nghĩa vụ, nhà đầu tư vẫn được trả gốc, lợi tức; thậm chí có trường hợp được tặng tiền, vàng vào dịp lễ, Tết.
Điều này có thể tạo cảm giác hoạt động đầu tư đang diễn ra bình thường.
Nhưng khi dòng tiền mới không còn đủ để đáp ứng các nghĩa vụ cũ, hệ thống rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính và cuối cùng không còn khả năng thanh toán cho nhà đầu tư.
Vì sao con số tăng từ hơn 7.677 lên hơn 8.459 tỷ đồng?
Kết luận điều tra bổ sung đã xác định thêm 60 nhà đầu tư, với khoảng 3,2 triệu cổ phần được mua nhưng không được ghi nhận vào sổ cổ đông.
Từ đó, số người được xác định là bị hại tăng lên 10.123 người.
Trong số này, 8.938 người còn dư nợ gốc với tổng số tiền hơn 8.459 tỷ đồng.
Có 1.185 người khác tuy hợp đồng vẫn thể hiện dư nợ gốc nhưng tổng số tiền gốc và lợi tức họ đã nhận cao hơn số tiền đầu tư ban đầu; phần chênh lệch được xác định hơn 697 tỷ đồng. Cơ quan điều tra không xem xét trách nhiệm bồi thường dân sự của ông Thủy đối với nhóm này.
Bài học lớn nhất nằm ở đâu?
Một doanh nghiệp có thương hiệu, văn phòng, trường học, trung tâm đào tạo và một hệ thống kinh doanh lớn không đồng nghĩa với việc khoản đầu tư vào doanh nghiệp đó đương nhiên an toàn.
Điều đáng chú ý trong vụ án này, theo kết luận điều tra, là sự khác biệt giữa hình ảnh của một hệ sinh thái giáo dục lớn và khả năng tài chính thực tế để thực hiện các cam kết với nhà đầu tư.
Khi một mô hình huy động vốn phải phụ thuộc ngày càng nhiều vào tiền của người tham gia mới để thanh toán nghĩa vụ với người tham gia trước, rủi ro mất khả năng chi trả sẽ ngày càng lớn.
Và khi dòng tiền mới không còn đủ, những lời hứa về lợi nhuận có thể không còn ý nghĩa.
Hơn 8.459 tỷ đồng và hơn 10.000 nhà đầu tư cho thấy quy mô của vụ việc không chỉ nằm ở một doanh nghiệp hay một nhóm người, mà còn đặt ra câu hỏi rất lớn về cách mỗi nhà đầu tư kiểm chứng giá trị thật của tài sản, dòng tiền thật và khả năng thực hiện cam kết trước khi xuống tiền.
Nhưng điều khiến nhiều người quan tâm không chỉ là số tiền lớn đến mức nào, mà là: tiền đã được huy động, luân chuyển và sử dụng ra sao?
Theo kết luận điều tra bổ sung, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định có 10.123 người là bị hại, trong đó 8.938 người còn dư nợ gốc với tổng số tiền hơn 8.459 tỷ đồng. Cơ quan điều tra đề nghị truy tố ông Nguyễn Ngọc Thủy cùng 28 bị can.
Từ “hệ sinh thái giáo dục” đến những hợp đồng mua cổ phần
Theo kết luận điều tra, quá trình huy động vốn được triển khai trong nhiều năm.
Cơ quan điều tra cáo buộc ông Thủy cùng một số bị can đã nâng khống vốn điều lệ Egroup từ 32 tỷ lên 962,5 tỷ đồng, đồng thời tạo doanh thu khống để xây dựng hình ảnh một tập đoàn có quy mô lớn, hoạt động hiệu quả.
Trong lĩnh vực giáo dục, Apax và Igarten được cho là đã mở khoảng 130 trung tâm tiếng Anh và trường mầm non Steame trên toàn quốc.
Những hình ảnh về một hệ thống giáo dục quy mô lớn trở thành một phần quan trọng trong quá trình tiếp cận nhà đầu tư.
Nhân viên kinh doanh được tập huấn để giới thiệu mô hình, đưa khách hàng đến tham quan và mời mua cổ phần Egroup.
Theo kết luận điều tra, nhà đầu tư được giới thiệu rằng đầu tư vào lĩnh vực giáo dục có thể mang lại lợi nhuận ổn định 15-20% mỗi năm.
Một số hợp đồng thể hiện giá chuyển nhượng cổ phần Egroup là 38.000 đồng/cổ phần, kèm cam kết sau một năm sẽ mua lại với giá 42.000 đồng/cổ phần.
Khi tiền của người sau được dùng để trả người trước
Đây là chi tiết đặc biệt đáng chú ý trong kết luận điều tra.
Từ năm 2021 đến 2023, khi các trung tâm và trường học lần lượt đóng cửa, lượng khách hàng mới giảm, nguồn tiền thu vào không còn đủ để thanh toán các hợp đồng đến hạn.
Theo cơ quan điều tra, thay vì dừng huy động, hệ thống kinh doanh tiếp tục tìm kiếm nhà đầu tư mới.
Khi có một nhà đầu tư mới xuống tiền, 70% số tiền được dùng để trả cho những khách hàng cũ có dư nợ; 30% còn lại được đưa về công ty.
Cơ quan điều tra cho rằng số tiền này không được sử dụng đúng mục đích huy động cho hoạt động kinh doanh giáo dục mà còn được dùng để trả các khoản nợ, chi phí khác và chuyển vào những công ty liên quan.
Cách vận hành này khiến dòng tiền mới tiếp tục được đưa vào để duy trì việc thanh toán các hợp đồng trước đó.
Vì sao vẫn có thể tiếp tục huy động tiền?
Theo kết luận điều tra, đây không phải là việc một vài cá nhân tự ý thực hiện.
Ông Thủy bị cáo buộc chỉ đạo 23 quản lý, nhóm trưởng phụ trách 341 nhân viên kinh doanh tiếp tục huy động vốn.
Nhân viên được cho là sử dụng các thông tin về phương án đầu tư, lợi nhuận và hoạt động kinh doanh để thuyết phục khách hàng mua cổ phần.
Trong thời gian đầu, khi lượng tiền huy động còn đủ đáp ứng nghĩa vụ, nhà đầu tư vẫn được trả gốc, lợi tức; thậm chí có trường hợp được tặng tiền, vàng vào dịp lễ, Tết.
Điều này có thể tạo cảm giác hoạt động đầu tư đang diễn ra bình thường.
Nhưng khi dòng tiền mới không còn đủ để đáp ứng các nghĩa vụ cũ, hệ thống rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính và cuối cùng không còn khả năng thanh toán cho nhà đầu tư.
Vì sao con số tăng từ hơn 7.677 lên hơn 8.459 tỷ đồng?
Kết luận điều tra bổ sung đã xác định thêm 60 nhà đầu tư, với khoảng 3,2 triệu cổ phần được mua nhưng không được ghi nhận vào sổ cổ đông.
Từ đó, số người được xác định là bị hại tăng lên 10.123 người.
Trong số này, 8.938 người còn dư nợ gốc với tổng số tiền hơn 8.459 tỷ đồng.
Có 1.185 người khác tuy hợp đồng vẫn thể hiện dư nợ gốc nhưng tổng số tiền gốc và lợi tức họ đã nhận cao hơn số tiền đầu tư ban đầu; phần chênh lệch được xác định hơn 697 tỷ đồng. Cơ quan điều tra không xem xét trách nhiệm bồi thường dân sự của ông Thủy đối với nhóm này.
Bài học lớn nhất nằm ở đâu?
Một doanh nghiệp có thương hiệu, văn phòng, trường học, trung tâm đào tạo và một hệ thống kinh doanh lớn không đồng nghĩa với việc khoản đầu tư vào doanh nghiệp đó đương nhiên an toàn.
Điều đáng chú ý trong vụ án này, theo kết luận điều tra, là sự khác biệt giữa hình ảnh của một hệ sinh thái giáo dục lớn và khả năng tài chính thực tế để thực hiện các cam kết với nhà đầu tư.
Khi một mô hình huy động vốn phải phụ thuộc ngày càng nhiều vào tiền của người tham gia mới để thanh toán nghĩa vụ với người tham gia trước, rủi ro mất khả năng chi trả sẽ ngày càng lớn.
Và khi dòng tiền mới không còn đủ, những lời hứa về lợi nhuận có thể không còn ý nghĩa.
Hơn 8.459 tỷ đồng và hơn 10.000 nhà đầu tư cho thấy quy mô của vụ việc không chỉ nằm ở một doanh nghiệp hay một nhóm người, mà còn đặt ra câu hỏi rất lớn về cách mỗi nhà đầu tư kiểm chứng giá trị thật của tài sản, dòng tiền thật và khả năng thực hiện cam kết trước khi xuống tiền.