Ẩn số phía sau việc Mỹ và Iran bất ngờ ký sớm thỏa thuận chấm dứt xung đột

ngangianggalaxy1st
Lê Nhã Linh
Phản hồi: 0

Lê Nhã Linh

Thành viên nổi tiếng
Việc Mỹ và Iran bất ngờ ký sớm bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt xung đột và thúc đẩy mở cửa eo biển Hormuz đang đặt ra nhiều câu hỏi về những tính toán ngoại giao phía sau hậu trường. Dù hai bên xác nhận văn bản đã có hiệu lực, thời điểm ký kết, cách thức thực hiện cũng như diễn biến tiếp theo lại xuất hiện nhiều thông tin trái ngược.

Thỏa thuận được ký sớm hơn dự kiến

Theo nhiều nguồn tin quốc tế, lễ ký kết chính thức ban đầu được lên kế hoạch diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19-6. Tuy nhiên, Mỹ và Iran đã quyết định ký điện tử bản ghi nhớ từ trước và đưa văn bản vào hiệu lực sớm hơn, với mục tiêu đẩy nhanh tiến trình giảm căng thẳng và tạo điều kiện khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Một số nguồn tin ngoại giao cho biết việc cả hai bên đều mong muốn nhanh chóng khôi phục hoạt động hàng hải là nguyên nhân chính khiến lịch trình được đẩy lên. Trong khi đó, cũng có ý kiến cho rằng Washington muốn sớm công bố bước đột phá ngoại giao sau nhiều tháng xung đột kéo dài.

1781886711739.png

Tổng thống Donald Trump ký văn kiện với Iran tại Cung điện Versailles (Ảnh: AP)

Bí ẩn về thời điểm và số lần ký kết

Điểm gây chú ý nhất là sự thiếu thống nhất trong các thông tin được công bố.

Một số quan chức Mỹ cho biết văn bản đã được ký điện tử bởi Tổng thống Donald Trump cùng các đại diện cấp cao của Iran từ nhiều ngày trước, trong khi một số nguồn ngoại giao khác phủ nhận việc đã có lễ ký chính thức vào thời điểm đó. Thậm chí còn xuất hiện thông tin cho rằng đã diễn ra “hai lần ký kết” với các mục đích khác nhau, nhưng đến nay chưa có lời giải thích rõ ràng về sự cần thiết của quy trình này.

Việc các bên lựa chọn hình thức ký điện tử thay vì chờ gặp mặt trực tiếp cũng làm dấy lên nhiều suy đoán rằng nội dung cốt lõi của thỏa thuận đã được thống nhất từ trước, còn các sự kiện ngoại giao chỉ mang tính xác nhận và triển khai.

Cuộc gặp tại Thụy Sĩ bất ngờ bị hủy

Một diễn biến đáng chú ý khác là cuộc gặp trực tiếp giữa phái đoàn Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ, vốn được kỳ vọng sẽ khởi động giai đoạn đàm phán tiếp theo về thực thi thỏa thuận và chương trình hạt nhân Iran, đã bị hủy vào phút chót.

Chính phủ Thụy Sĩ xác nhận cuộc gặp theo kế hoạch ngày 19-6 không diễn ra, trong khi phía Nhà Trắng thông báo Phó Tổng thống JD Vance không lên đường tới Thụy Sĩ như dự kiến. Phía Iran cũng cho biết các cuộc tham vấn vẫn tiếp tục thông qua các nước trung gian và lịch đàm phán mới sẽ được sắp xếp sau.

Việc hủy cuộc gặp khiến nhiều chuyên gia đặt câu hỏi liệu đây chỉ là sự điều chỉnh về hậu cần hay phản ánh những bất đồng còn tồn tại trong quá trình thực thi bản ghi nhớ.

Thỏa thuận có hiệu lực nhưng con đường phía trước còn nhiều thử thách

Mặc dù bản ghi nhớ được xem là bước ngoặt giúp hạ nhiệt căng thẳng, nhiều vấn đề quan trọng vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân Iran, cơ chế giám sát việc thực hiện cam kết và các biện pháp bảo đảm an ninh khu vực vẫn cần được tiếp tục thương lượng.

Trong khi đó, tình hình an ninh tại Trung Đông vẫn tiềm ẩn rủi ro. Một số diễn biến quân sự mới trong khu vực và việc cuộc gặp Thụy Sĩ bị hủy đã làm dấy lên lo ngại rằng tiến trình ngoại giao có thể gặp thêm trở ngại nếu các bên không duy trì được đà đối thoại.

Nhiều câu hỏi vẫn chưa có lời đáp

Đến thời điểm hiện tại, vẫn còn hàng loạt ẩn số xung quanh thỏa thuận Mỹ - Iran: Vì sao lịch ký được đẩy lên sớm? Có thực sự tồn tại hai lần ký kết hay không? Tại sao cuộc gặp tại Thụy Sĩ lại bị hủy ngay sau khi văn bản có hiệu lực? Và liệu các bên có thể nhanh chóng nối lại đối thoại để hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn?

Những câu hỏi này cho thấy dù bước đầu đạt được đồng thuận, tiến trình bình thường hóa quan hệ và ổn định tình hình khu vực vẫn còn phụ thuộc vào nhiều diễn biến ngoại giao trong thời gian tới.

#tìnhhìnhchiếnsựMỹIran
 


Đăng nhập một lần thảo luận tẹt ga
Back
Top