Đoạn Video
Ảnh
Lê Nhã Linh✔
Thành viên nổi tiếng
Từ lời hứa “cơm áo gạo tiền tôi lo” khi tiếp quản CLB Thanh Hóa đến những khoản tiền hàng trăm nghìn USD được cơ quan điều tra xác định đã đưa cho một số cựu lãnh đạo tỉnh, câu chuyện của “bầu” Cao Tiến Đoan cho thấy bài toán tài chính của một đội bóng đã gắn với một thương vụ bất động sản và cuối cùng trở thành vụ án.
Từ ông bầu mới của bóng đá xứ Thanh
Ngày 20/11/2020, doanh nhân Cao Tiến Đoan chính thức tiếp nhận quyền quản lý, điều hành và tài trợ CLB bóng đá Thanh Hóa từ ông Nguyễn Văn Đệ, tức “bầu Đệ”.
Thời điểm đó, bóng đá Thanh Hóa đang trong tình trạng khó khăn tài chính. Trước khi rời đội bóng, ông Đệ từng phải đề nghị Công ty VPF cho Thanh Hóa không tham dự V-League vì khó khăn về kinh phí.
Việc ông Đoan tiếp quản đội bóng được thực hiện sau lời kêu gọi của ngành thể thao và các tổ chức liên quan trong tỉnh đối với các doanh nghiệp tham gia tài trợ, tiếp nhận và quản lý CLB. Tập đoàn Bất động sản Đông Á của ông Đoan là một trong ba doanh nghiệp đăng ký tham gia và sau đó được lựa chọn.
Ngay khi nhận đội, ông Đoan tuyên bố sẽ bảo đảm các khoản chi để cầu thủ yên tâm thi đấu. Đầu năm 2021, ông cho biết đã chi hơn 30 tỷ đồng để thanh toán các khoản nợ lương và tiền lót tay, đồng thời lên kế hoạch trả lương cầu thủ theo tuần.
Nhưng phía sau cam kết đó là một bài toán tài chính không hề nhỏ.
Chi phí cho một CLB bóng đá chuyên nghiệp không chỉ gồm lương cầu thủ, mà còn có phí chuyển nhượng, tiền lót tay, thưởng, chi phí đào tạo trẻ, vận hành đội bóng và các khoản phát sinh khác. Trong khi đó, nguồn hỗ trợ từ ngân sách và doanh nghiệp tại Thanh Hóa cũng gặp nhiều khó khăn.
Đến năm 2024, vấn đề tài chính của đội bóng bộc lộ rõ. 18 cầu thủ Thanh Hóa đồng loạt ký đơn gửi tỉnh và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, cho biết CLB nợ lương, thưởng kéo dài trong khoảng hai năm, tổng số tiền gần 20 tỷ đồng.
Điều đáng chú ý là thời điểm các cầu thủ phản ánh tình trạng nợ tiền cũng chính là giai đoạn dự án khu dân cư Quảng Thành đang được thúc đẩy để đấu giá.
Một đội bóng thành công nhưng vẫn thiếu tiền
Về chuyên môn, giai đoạn ông Đoan làm Chủ tịch CLB lại là một trong những giai đoạn thành công của bóng đá Thanh Hóa.
Đội bóng giành Cúp Quốc gia năm 2023 và 2024, đồng thời đoạt Siêu cúp Quốc gia 2023. Mùa giải 2023, Thanh Hóa đứng thứ tư V-League.
Thành tích trên sân cỏ khiến nhu cầu duy trì một đội bóng có tham vọng càng lớn. Nhưng việc giành danh hiệu không đồng nghĩa với việc CLB tự tạo ra đủ nguồn thu để trang trải toàn bộ chi phí.
Theo kết luận điều tra mới được công bố, sau khi tiếp quản CLB, ông Cao Tiến Đoan nhiều lần đề nghị lãnh đạo tỉnh tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thêm dự án bất động sản, qua đó tạo nguồn thu bù đắp khoản kinh phí hỗ trợ đội bóng.
Đây chính là điểm bắt đầu của mối liên hệ giữa bóng đá và dự án Quảng Thành.
“Nguồn tiền nuôi đội bóng” và khu đất gần 2 ha
Theo kết luận điều tra, ngày 6/12/2020, không lâu sau khi ông Đoan tiếp quản CLB, ông Đỗ Trọng Hưng, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, đã trao đổi với ông Đỗ Minh Tuấn, khi đó là Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, về việc tạo điều kiện để Công ty Đông Á có nguồn thu bù đắp kinh phí hỗ trợ đội bóng.
Đến giữa năm 2021, khi TP Thanh Hóa báo cáo về dự án khu dân cư Quảng Thành, vấn đề này tiếp tục được đề cập.
Theo kết luận điều tra, ông Đỗ Minh Tuấn yêu cầu lãnh đạo TP Thanh Hóa tạo điều kiện để Đông Á trúng đấu giá dự án. Sau đó, chỉ đạo tương tự tiếp tục được truyền đạt trong hệ thống chính quyền địa phương.
Khu dân cư Quảng Thành nằm trên khu đất gần 2 ha, được quy hoạch 213 căn nhà liền kề. Vị trí dự án nằm sát tuyến đường tránh Quốc lộ 1A, được đánh giá có vị trí thuận lợi để phát triển bất động sản.
Ngày 9/4/2024, UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt giá khởi điểm khoảng 245,5 tỷ đồng.
Nhưng đến đầu tháng 4/2024, khi quá trình đấu giá chuẩn bị được triển khai, câu chuyện về nguồn tiền cho đội bóng một lần nữa được đặt lên bàn lãnh đạo tỉnh.
“Tâm thư” của Bầu Đoan
Theo kết luận điều tra, đầu tháng 4/2024, ông Đỗ Trọng Hưng gọi ông Trần Anh Chung, khi đó là Chủ tịch UBND TP Thanh Hóa, vào phòng làm việc và cho xem một “tâm thư” của ông Cao Tiến Đoan.
Trong thư, ông Đoan trình bày rằng Công ty Đông Á đã bỏ rất nhiều tiền để hỗ trợ đội bóng, phải bán nhà, đất và tài sản của doanh nghiệp để duy trì hoạt động và đề nghị tỉnh tiếp tục tạo điều kiện.
Sau khi xem thư, ông Hưng yêu cầu cấp dưới đẩy nhanh công việc, tạo điều kiện để Đông Á trúng đấu giá khu dân cư Quảng Thành nhằm có nguồn kinh phí hỗ trợ đội bóng.
Theo lời khai được đưa vào kết luận điều tra, ông Chung sau đó truyền đạt lại cho cấp dưới và thúc giục triển khai. Một câu nói được nhắc đến trong hồ sơ là: “Anh Đoan sắp chết rồi đấy”.
Từ đây, một dự án bất động sản được cơ quan điều tra xác định đã trở thành công cụ được kỳ vọng giúp doanh nghiệp có nguồn tiền duy trì đội bóng.
Nhưng quá trình đưa dự án ra đấu giá sau đó phát sinh hàng loạt sai phạm.
Từ thư tín dụng 532 tỷ đồng đến cuộc đấu giá 255 tỷ
Để tham gia đấu giá, Công ty Đông Á phải chứng minh năng lực tài chính.
Theo kết luận điều tra, ông Đoan nhờ Trịnh Ngọc An, khi đó là Giám đốc Vietcombank Thanh Hóa, và Lê Như Tú, Phó giám đốc chi nhánh, hỗ trợ xác nhận năng lực tín dụng.
Một thư xác nhận cung ứng tín dụng hơn 532 tỷ đồng được phát hành để phục vụ hồ sơ của doanh nghiệp. Cơ quan điều tra xác định việc này không đúng quy định.
Đổi lại, ông Đoan hứa sau khi trúng đấu giá sẽ bán một số lô đất trong dự án với giá ưu đãi.
Sau này, ông Trịnh Ngọc An chuyển công tác ra Hội sở Vietcombank và không còn nhu cầu mua đất. Ông Đoan chuyển cho ông An 135 triệu đồng. Trong khi đó, ông Lê Như Tú được xác định mua ba lô đất tại dự án với giá ưu đãi.
Không chỉ vấn đề năng lực tài chính, cơ quan điều tra còn xác định có những sai phạm trong quá trình xác định giá đất, hạn chế đối thủ mua hồ sơ và thông đồng về mức giá trước khi đấu giá.
Ngày 17/7/2024, Công ty Đông Á trúng đấu giá dự án với giá 255 tỷ đồng.
Thoạt nhìn, mức giá này cao hơn giá khởi điểm khoảng 9,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, kết luận điều tra xác định nếu không có hành vi can thiệp trái pháp luật, giá khởi điểm phải hơn 262,269 tỷ đồng.
Như vậy, giá 255 tỷ đồng mà Đông Á trả thấp hơn mức giá được xác định phải áp dụng hơn 7,269 tỷ đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước theo kết luận điều tra.
Khi “bài toán nuôi đội bóng” chuyển thành dòng tiền bất động sản
Nếu chỉ nhìn vào thời điểm đấu giá, có thể thấy đây là một thương vụ đất trị giá 255 tỷ đồng.
Nhưng theo kết luận điều tra, phía sau thương vụ là một chuỗi hành vi và lợi ích liên quan nhiều tầng.
Cựu Bí thư Tỉnh ủy Đỗ Trọng Hưng được xác định nhận tổng cộng 150.000 USD từ ông Đoan trong nhiều lần.
Cựu Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Minh Tuấn được xác định nhận 20.000 USD và 1,5 tỷ đồng qua ba lần.
Cựu Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Văn Thi được xác định nhận 200.000 USD sau khi Đông Á trúng đấu giá. Khoản tiền này sau đó được ông Thi trả lại khi biết cơ quan điều tra đang xác minh vụ việc.
Ở cấp thành phố, Lê Mai Khanh được xác định nhận 4,8 tỷ đồng, sau đó chuyển 1,5 tỷ đồng cho Lê Anh Xuân và giữ lại 3,3 tỷ đồng. Ông Xuân còn được xác định nhận trực tiếp 1,3 tỷ đồng và 20.000 USD từ ông Đoan.
Một số cá nhân khác trong các khâu thẩm định, đấu giá và thực hiện dự án cũng được xác định nhận tiền hoặc hưởng lợi.
Như vậy, cái gọi là “nguồn kinh phí hỗ trợ đội bóng” trong hồ sơ điều tra không chỉ liên quan tới một dự án, mà kéo theo một chuỗi quan hệ giữa doanh nghiệp, chính quyền, đơn vị định giá, tổ chức đấu giá và ngân hàng.
Chưa dừng ở chuyện đấu giá: 189 lô đất được bán khi chưa đủ điều kiện
Một diễn biến khác khiến vụ án trở nên nghiêm trọng hơn là sau khi trúng đấu giá, Công ty Đông Á chưa dừng lại ở việc sở hữu dự án.
Theo thông tin được Công an tỉnh Thanh Hóa công bố, khi dự án chưa đủ điều kiện mở bán, ông Cao Tiến Đoan vẫn chỉ đạo nhân viên bán 189 trong tổng số 213 lô đất.
Tổng giá trị các hợp đồng được xác định hơn 446 tỷ đồng, qua đó ông Đoan bị cáo buộc thu lợi bất chính khoảng 191 tỷ đồng. Cơ quan điều tra đồng thời xác định hành vi này gây thiệt hại hơn 63 tỷ đồng.
Đây là một chi tiết đặc biệt đáng chú ý khi nhìn lại mục tiêu ban đầu của dự án.
Nếu mục đích được trình bày là cần dự án để có nguồn thu duy trì CLB, thì sau khi có dự án, nguồn tiền từ việc bán đất đã nhanh chóng trở thành một dòng tiền rất lớn của doanh nghiệp.
Điều này cũng giúp lý giải vì sao dự án Quảng Thành giữ vị trí trung tâm trong toàn bộ vụ án.
Một đội bóng, một dự án đất và nhiều tầng lợi ích
Nhìn lại từ năm 2020 đến nay, câu chuyện có thể được xâu chuỗi thành một đường đi khá rõ.
Cuối năm 2020, ông Cao Tiến Đoan tiếp quản CLB Thanh Hóa trong bối cảnh đội bóng gặp khó khăn tài chính.
Đầu năm 2021, ông cho biết đã chi hơn 30 tỷ đồng để xử lý các khoản nợ lương và lót tay của đội bóng. Trong những năm tiếp theo, CLB đạt nhiều thành tích đáng kể, trong đó có hai chức vô địch Cúp Quốc gia liên tiếp.
Nhưng đến năm 2024, CLB lại đối mặt với khoản nợ lương, thưởng gần 20 tỷ đồng theo phản ánh của các cầu thủ.
Trong khi đó, dự án Quảng Thành được thúc đẩy. Theo kết luận điều tra, lãnh đạo tỉnh và thành phố có những chỉ đạo tạo điều kiện để Công ty Đông Á trúng đấu giá với mục tiêu tạo nguồn thu hỗ trợ đội bóng.
Sau một loạt thủ tục, Đông Á trúng đấu giá khu đất với giá 255 tỷ đồng.
Nhưng quá trình điều tra sau đó xác định giá đất bị can thiệp, hồ sơ năng lực tài chính có vấn đề, quá trình đấu giá có dấu hiệu thông đồng và một số người liên quan nhận tiền hoặc lợi ích.
Sau khi có dự án, 189/213 lô đất được bán khi chưa đủ điều kiện, với tổng giá trị hơn 446 tỷ đồng và số lợi nhuận bất chính được xác định khoảng 191 tỷ đồng.
Từ một bài toán tài chính của bóng đá, câu chuyện cuối cùng đã mở rộng thành một vụ án liên quan cả đấu giá đất, định giá đất, ngân hàng, thuế và hoạt động bán bất động sản.
Bài toán bóng đá và giới hạn của nguồn lực tư nhân
Điều khiến vụ việc gây chú ý không chỉ nằm ở số tiền hàng trăm nghìn USD hay giá trị khu đất hàng trăm tỷ đồng, mà còn ở mối quan hệ giữa một đội bóng chuyên nghiệp và doanh nghiệp đứng sau.
Năm 2020, khi ông Đoan tiếp nhận CLB, mô hình bóng đá Thanh Hóa dựa trên sự kết hợp giữa hỗ trợ của địa phương và nguồn lực doanh nghiệp. Thời điểm đó, ông Đoan công khai cam kết bảo đảm tài chính để đội bóng hoạt động ổn định.
Những năm sau, đội bóng đạt thành tích cao nhưng đồng thời cũng xuất hiện những giai đoạn căng thẳng về tài chính.
Vụ án Quảng Thành vì vậy đặt ra một vấn đề lớn hơn phạm vi của một thương vụ bất động sản: khi một doanh nghiệp tư nhân gánh phần lớn chi phí cho một CLB thể thao, việc tìm nguồn lực để duy trì đội bóng phải được thực hiện trong khuôn khổ nào, và ranh giới giữa hỗ trợ hợp pháp với việc tạo lợi ích không đúng quy định nằm ở đâu?
Đây là vấn đề có thể còn được tranh luận lâu dài, nhưng trong vụ Quảng Thành, cơ quan điều tra đã xác định những hành vi cụ thể và đề nghị xử lý hình sự đối với nhiều cá nhân liên quan.
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa đã đề nghị truy tố 22 bị can về các tội Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản, Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Trốn thuế và Mua bán trái phép hóa đơn. Riêng ông Cao Tiến Đoan bị đề nghị truy tố về tội Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản và Trốn thuế.
Đáng chú ý, hành vi của hai cựu lãnh đạo tỉnh Đỗ Trọng Hưng và Đỗ Minh Tuấn liên quan các khoản tiền nhận từ ông Đoan được cơ quan điều tra tách riêng để tiếp tục xem xét, xử lý.
Vụ việc vì vậy chưa kết thúc ở bản kết luận điều tra. Những cáo buộc về dòng tiền, lợi ích, việc can thiệp vào đấu giá và thiệt hại ngân sách vẫn phải được các cơ quan tiến hành tố tụng và tòa án xem xét theo thẩm quyền.
Từ một lời kêu gọi doanh nghiệp tiếp quản đội bóng cuối năm 2020, qua những khoản chi hàng chục tỷ đồng cho CLB, những đề nghị xin dự án để tạo nguồn thu, một “tâm thư” gửi lãnh đạo tỉnh và thương vụ đấu giá khu đất 255 tỷ đồng, câu chuyện của Bầu Đoan cuối cùng đã đi xa hơn nhiều so với bài toán nuôi một đội bóng.
Nó trở thành hồ sơ điều tra về cách một dự án bất động sản được kỳ vọng tạo nguồn tiền cho bóng đá đã kéo theo hàng loạt sai phạm mà cơ quan điều tra xác định có liên quan tới nhiều tầng của bộ máy quản lý và thị trường bất động sản.
Ông bầu Cao Tiến Đoan
Từ ông bầu mới của bóng đá xứ Thanh
Ngày 20/11/2020, doanh nhân Cao Tiến Đoan chính thức tiếp nhận quyền quản lý, điều hành và tài trợ CLB bóng đá Thanh Hóa từ ông Nguyễn Văn Đệ, tức “bầu Đệ”.
Thời điểm đó, bóng đá Thanh Hóa đang trong tình trạng khó khăn tài chính. Trước khi rời đội bóng, ông Đệ từng phải đề nghị Công ty VPF cho Thanh Hóa không tham dự V-League vì khó khăn về kinh phí.
Việc ông Đoan tiếp quản đội bóng được thực hiện sau lời kêu gọi của ngành thể thao và các tổ chức liên quan trong tỉnh đối với các doanh nghiệp tham gia tài trợ, tiếp nhận và quản lý CLB. Tập đoàn Bất động sản Đông Á của ông Đoan là một trong ba doanh nghiệp đăng ký tham gia và sau đó được lựa chọn.
Ngay khi nhận đội, ông Đoan tuyên bố sẽ bảo đảm các khoản chi để cầu thủ yên tâm thi đấu. Đầu năm 2021, ông cho biết đã chi hơn 30 tỷ đồng để thanh toán các khoản nợ lương và tiền lót tay, đồng thời lên kế hoạch trả lương cầu thủ theo tuần.
Nhưng phía sau cam kết đó là một bài toán tài chính không hề nhỏ.
Chi phí cho một CLB bóng đá chuyên nghiệp không chỉ gồm lương cầu thủ, mà còn có phí chuyển nhượng, tiền lót tay, thưởng, chi phí đào tạo trẻ, vận hành đội bóng và các khoản phát sinh khác. Trong khi đó, nguồn hỗ trợ từ ngân sách và doanh nghiệp tại Thanh Hóa cũng gặp nhiều khó khăn.
Đến năm 2024, vấn đề tài chính của đội bóng bộc lộ rõ. 18 cầu thủ Thanh Hóa đồng loạt ký đơn gửi tỉnh và Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, cho biết CLB nợ lương, thưởng kéo dài trong khoảng hai năm, tổng số tiền gần 20 tỷ đồng.
Điều đáng chú ý là thời điểm các cầu thủ phản ánh tình trạng nợ tiền cũng chính là giai đoạn dự án khu dân cư Quảng Thành đang được thúc đẩy để đấu giá.
Một đội bóng thành công nhưng vẫn thiếu tiền
Về chuyên môn, giai đoạn ông Đoan làm Chủ tịch CLB lại là một trong những giai đoạn thành công của bóng đá Thanh Hóa.
Đội bóng giành Cúp Quốc gia năm 2023 và 2024, đồng thời đoạt Siêu cúp Quốc gia 2023. Mùa giải 2023, Thanh Hóa đứng thứ tư V-League.
Thành tích trên sân cỏ khiến nhu cầu duy trì một đội bóng có tham vọng càng lớn. Nhưng việc giành danh hiệu không đồng nghĩa với việc CLB tự tạo ra đủ nguồn thu để trang trải toàn bộ chi phí.
Theo kết luận điều tra mới được công bố, sau khi tiếp quản CLB, ông Cao Tiến Đoan nhiều lần đề nghị lãnh đạo tỉnh tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thêm dự án bất động sản, qua đó tạo nguồn thu bù đắp khoản kinh phí hỗ trợ đội bóng.
Đây chính là điểm bắt đầu của mối liên hệ giữa bóng đá và dự án Quảng Thành.
“Nguồn tiền nuôi đội bóng” và khu đất gần 2 ha
Theo kết luận điều tra, ngày 6/12/2020, không lâu sau khi ông Đoan tiếp quản CLB, ông Đỗ Trọng Hưng, khi đó là Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, đã trao đổi với ông Đỗ Minh Tuấn, khi đó là Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, về việc tạo điều kiện để Công ty Đông Á có nguồn thu bù đắp kinh phí hỗ trợ đội bóng.
Đến giữa năm 2021, khi TP Thanh Hóa báo cáo về dự án khu dân cư Quảng Thành, vấn đề này tiếp tục được đề cập.
Theo kết luận điều tra, ông Đỗ Minh Tuấn yêu cầu lãnh đạo TP Thanh Hóa tạo điều kiện để Đông Á trúng đấu giá dự án. Sau đó, chỉ đạo tương tự tiếp tục được truyền đạt trong hệ thống chính quyền địa phương.
Khu dân cư Quảng Thành nằm trên khu đất gần 2 ha, được quy hoạch 213 căn nhà liền kề. Vị trí dự án nằm sát tuyến đường tránh Quốc lộ 1A, được đánh giá có vị trí thuận lợi để phát triển bất động sản.
Ngày 9/4/2024, UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt giá khởi điểm khoảng 245,5 tỷ đồng.
Nhưng đến đầu tháng 4/2024, khi quá trình đấu giá chuẩn bị được triển khai, câu chuyện về nguồn tiền cho đội bóng một lần nữa được đặt lên bàn lãnh đạo tỉnh.
“Tâm thư” của Bầu Đoan
Theo kết luận điều tra, đầu tháng 4/2024, ông Đỗ Trọng Hưng gọi ông Trần Anh Chung, khi đó là Chủ tịch UBND TP Thanh Hóa, vào phòng làm việc và cho xem một “tâm thư” của ông Cao Tiến Đoan.
Trong thư, ông Đoan trình bày rằng Công ty Đông Á đã bỏ rất nhiều tiền để hỗ trợ đội bóng, phải bán nhà, đất và tài sản của doanh nghiệp để duy trì hoạt động và đề nghị tỉnh tiếp tục tạo điều kiện.
Sau khi xem thư, ông Hưng yêu cầu cấp dưới đẩy nhanh công việc, tạo điều kiện để Đông Á trúng đấu giá khu dân cư Quảng Thành nhằm có nguồn kinh phí hỗ trợ đội bóng.
Theo lời khai được đưa vào kết luận điều tra, ông Chung sau đó truyền đạt lại cho cấp dưới và thúc giục triển khai. Một câu nói được nhắc đến trong hồ sơ là: “Anh Đoan sắp chết rồi đấy”.
Từ đây, một dự án bất động sản được cơ quan điều tra xác định đã trở thành công cụ được kỳ vọng giúp doanh nghiệp có nguồn tiền duy trì đội bóng.
Nhưng quá trình đưa dự án ra đấu giá sau đó phát sinh hàng loạt sai phạm.
Từ thư tín dụng 532 tỷ đồng đến cuộc đấu giá 255 tỷ
Để tham gia đấu giá, Công ty Đông Á phải chứng minh năng lực tài chính.
Theo kết luận điều tra, ông Đoan nhờ Trịnh Ngọc An, khi đó là Giám đốc Vietcombank Thanh Hóa, và Lê Như Tú, Phó giám đốc chi nhánh, hỗ trợ xác nhận năng lực tín dụng.
Một thư xác nhận cung ứng tín dụng hơn 532 tỷ đồng được phát hành để phục vụ hồ sơ của doanh nghiệp. Cơ quan điều tra xác định việc này không đúng quy định.
Đổi lại, ông Đoan hứa sau khi trúng đấu giá sẽ bán một số lô đất trong dự án với giá ưu đãi.
Sau này, ông Trịnh Ngọc An chuyển công tác ra Hội sở Vietcombank và không còn nhu cầu mua đất. Ông Đoan chuyển cho ông An 135 triệu đồng. Trong khi đó, ông Lê Như Tú được xác định mua ba lô đất tại dự án với giá ưu đãi.
Không chỉ vấn đề năng lực tài chính, cơ quan điều tra còn xác định có những sai phạm trong quá trình xác định giá đất, hạn chế đối thủ mua hồ sơ và thông đồng về mức giá trước khi đấu giá.
Ngày 17/7/2024, Công ty Đông Á trúng đấu giá dự án với giá 255 tỷ đồng.
Thoạt nhìn, mức giá này cao hơn giá khởi điểm khoảng 9,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, kết luận điều tra xác định nếu không có hành vi can thiệp trái pháp luật, giá khởi điểm phải hơn 262,269 tỷ đồng.
Như vậy, giá 255 tỷ đồng mà Đông Á trả thấp hơn mức giá được xác định phải áp dụng hơn 7,269 tỷ đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước theo kết luận điều tra.
Khi “bài toán nuôi đội bóng” chuyển thành dòng tiền bất động sản
Nếu chỉ nhìn vào thời điểm đấu giá, có thể thấy đây là một thương vụ đất trị giá 255 tỷ đồng.
Nhưng theo kết luận điều tra, phía sau thương vụ là một chuỗi hành vi và lợi ích liên quan nhiều tầng.
Cựu Bí thư Tỉnh ủy Đỗ Trọng Hưng được xác định nhận tổng cộng 150.000 USD từ ông Đoan trong nhiều lần.
Cựu Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Minh Tuấn được xác định nhận 20.000 USD và 1,5 tỷ đồng qua ba lần.
Cựu Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Văn Thi được xác định nhận 200.000 USD sau khi Đông Á trúng đấu giá. Khoản tiền này sau đó được ông Thi trả lại khi biết cơ quan điều tra đang xác minh vụ việc.
Ở cấp thành phố, Lê Mai Khanh được xác định nhận 4,8 tỷ đồng, sau đó chuyển 1,5 tỷ đồng cho Lê Anh Xuân và giữ lại 3,3 tỷ đồng. Ông Xuân còn được xác định nhận trực tiếp 1,3 tỷ đồng và 20.000 USD từ ông Đoan.
Một số cá nhân khác trong các khâu thẩm định, đấu giá và thực hiện dự án cũng được xác định nhận tiền hoặc hưởng lợi.
Như vậy, cái gọi là “nguồn kinh phí hỗ trợ đội bóng” trong hồ sơ điều tra không chỉ liên quan tới một dự án, mà kéo theo một chuỗi quan hệ giữa doanh nghiệp, chính quyền, đơn vị định giá, tổ chức đấu giá và ngân hàng.
Chưa dừng ở chuyện đấu giá: 189 lô đất được bán khi chưa đủ điều kiện
Một diễn biến khác khiến vụ án trở nên nghiêm trọng hơn là sau khi trúng đấu giá, Công ty Đông Á chưa dừng lại ở việc sở hữu dự án.
Theo thông tin được Công an tỉnh Thanh Hóa công bố, khi dự án chưa đủ điều kiện mở bán, ông Cao Tiến Đoan vẫn chỉ đạo nhân viên bán 189 trong tổng số 213 lô đất.
Tổng giá trị các hợp đồng được xác định hơn 446 tỷ đồng, qua đó ông Đoan bị cáo buộc thu lợi bất chính khoảng 191 tỷ đồng. Cơ quan điều tra đồng thời xác định hành vi này gây thiệt hại hơn 63 tỷ đồng.
Đây là một chi tiết đặc biệt đáng chú ý khi nhìn lại mục tiêu ban đầu của dự án.
Nếu mục đích được trình bày là cần dự án để có nguồn thu duy trì CLB, thì sau khi có dự án, nguồn tiền từ việc bán đất đã nhanh chóng trở thành một dòng tiền rất lớn của doanh nghiệp.
Điều này cũng giúp lý giải vì sao dự án Quảng Thành giữ vị trí trung tâm trong toàn bộ vụ án.
Một đội bóng, một dự án đất và nhiều tầng lợi ích
Nhìn lại từ năm 2020 đến nay, câu chuyện có thể được xâu chuỗi thành một đường đi khá rõ.
Cuối năm 2020, ông Cao Tiến Đoan tiếp quản CLB Thanh Hóa trong bối cảnh đội bóng gặp khó khăn tài chính.
Đầu năm 2021, ông cho biết đã chi hơn 30 tỷ đồng để xử lý các khoản nợ lương và lót tay của đội bóng. Trong những năm tiếp theo, CLB đạt nhiều thành tích đáng kể, trong đó có hai chức vô địch Cúp Quốc gia liên tiếp.
Nhưng đến năm 2024, CLB lại đối mặt với khoản nợ lương, thưởng gần 20 tỷ đồng theo phản ánh của các cầu thủ.
Trong khi đó, dự án Quảng Thành được thúc đẩy. Theo kết luận điều tra, lãnh đạo tỉnh và thành phố có những chỉ đạo tạo điều kiện để Công ty Đông Á trúng đấu giá với mục tiêu tạo nguồn thu hỗ trợ đội bóng.
Sau một loạt thủ tục, Đông Á trúng đấu giá khu đất với giá 255 tỷ đồng.
Nhưng quá trình điều tra sau đó xác định giá đất bị can thiệp, hồ sơ năng lực tài chính có vấn đề, quá trình đấu giá có dấu hiệu thông đồng và một số người liên quan nhận tiền hoặc lợi ích.
Sau khi có dự án, 189/213 lô đất được bán khi chưa đủ điều kiện, với tổng giá trị hơn 446 tỷ đồng và số lợi nhuận bất chính được xác định khoảng 191 tỷ đồng.
Từ một bài toán tài chính của bóng đá, câu chuyện cuối cùng đã mở rộng thành một vụ án liên quan cả đấu giá đất, định giá đất, ngân hàng, thuế và hoạt động bán bất động sản.
Bài toán bóng đá và giới hạn của nguồn lực tư nhân
Điều khiến vụ việc gây chú ý không chỉ nằm ở số tiền hàng trăm nghìn USD hay giá trị khu đất hàng trăm tỷ đồng, mà còn ở mối quan hệ giữa một đội bóng chuyên nghiệp và doanh nghiệp đứng sau.
Năm 2020, khi ông Đoan tiếp nhận CLB, mô hình bóng đá Thanh Hóa dựa trên sự kết hợp giữa hỗ trợ của địa phương và nguồn lực doanh nghiệp. Thời điểm đó, ông Đoan công khai cam kết bảo đảm tài chính để đội bóng hoạt động ổn định.
Những năm sau, đội bóng đạt thành tích cao nhưng đồng thời cũng xuất hiện những giai đoạn căng thẳng về tài chính.
Vụ án Quảng Thành vì vậy đặt ra một vấn đề lớn hơn phạm vi của một thương vụ bất động sản: khi một doanh nghiệp tư nhân gánh phần lớn chi phí cho một CLB thể thao, việc tìm nguồn lực để duy trì đội bóng phải được thực hiện trong khuôn khổ nào, và ranh giới giữa hỗ trợ hợp pháp với việc tạo lợi ích không đúng quy định nằm ở đâu?
Đây là vấn đề có thể còn được tranh luận lâu dài, nhưng trong vụ Quảng Thành, cơ quan điều tra đã xác định những hành vi cụ thể và đề nghị xử lý hình sự đối với nhiều cá nhân liên quan.
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa đã đề nghị truy tố 22 bị can về các tội Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản, Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Trốn thuế và Mua bán trái phép hóa đơn. Riêng ông Cao Tiến Đoan bị đề nghị truy tố về tội Vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản và Trốn thuế.
Đáng chú ý, hành vi của hai cựu lãnh đạo tỉnh Đỗ Trọng Hưng và Đỗ Minh Tuấn liên quan các khoản tiền nhận từ ông Đoan được cơ quan điều tra tách riêng để tiếp tục xem xét, xử lý.
Vụ việc vì vậy chưa kết thúc ở bản kết luận điều tra. Những cáo buộc về dòng tiền, lợi ích, việc can thiệp vào đấu giá và thiệt hại ngân sách vẫn phải được các cơ quan tiến hành tố tụng và tòa án xem xét theo thẩm quyền.
Từ một lời kêu gọi doanh nghiệp tiếp quản đội bóng cuối năm 2020, qua những khoản chi hàng chục tỷ đồng cho CLB, những đề nghị xin dự án để tạo nguồn thu, một “tâm thư” gửi lãnh đạo tỉnh và thương vụ đấu giá khu đất 255 tỷ đồng, câu chuyện của Bầu Đoan cuối cùng đã đi xa hơn nhiều so với bài toán nuôi một đội bóng.
Nó trở thành hồ sơ điều tra về cách một dự án bất động sản được kỳ vọng tạo nguồn tiền cho bóng đá đã kéo theo hàng loạt sai phạm mà cơ quan điều tra xác định có liên quan tới nhiều tầng của bộ máy quản lý và thị trường bất động sản.
