Spring Hill✔
Thành viên nổi tiếng
Bộ Chính trị đồng ý chủ trương thống nhất một đầu mối quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương, trong đó kết thúc chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực này của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương. Toàn bộ chức năng, nhiệm vụ, nhân sự và nguồn lực liên quan sẽ được chuyển về Bộ Y tế.
Theo Kết luận số 114-KL/TW ngày 3/11/2026 của Bộ Chính trị về tiếp tục hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành văn bản, định hướng tổ chức lại hệ thống quản lý lĩnh vực này theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương.
Chủ trương trên xuất phát từ thực tế mô hình quản lý an toàn thực phẩm hiện nay được phân công cho nhiều bộ, ngành theo từng nhóm sản phẩm, ngành hàng. Mặc dù cách phân công này phát huy được thế mạnh chuyên môn của từng lĩnh vực, quá trình triển khai cũng bộc lộ những bất cập như đầu mối quản lý phân tán, chức năng và nhiệm vụ chồng chéo, khó xác định trách nhiệm chính khi xảy ra những vấn đề liên quan đến nhiều lĩnh vực.
Bộ Chính trị cho rằng an toàn thực phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, chất lượng dân số, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, biến đổi khí hậu, công nghệ thực phẩm, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu phát triển nhanh, công tác quản lý cần được tổ chức theo mô hình hiện đại, thống nhất, toàn diện và dựa trên cơ sở khoa học.
Bộ Y tế sẽ tiếp nhận toàn bộ chức năng quản lý an toàn thực phẩm
Điểm đáng chú ý nhất của Kết luận 114-KL/TW là việc tổ chức lại Cục An toàn thực phẩm trực thuộc Bộ Y tế. Cơ quan này sẽ tiếp nhận nguyên trạng chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, hồ sơ, tài liệu, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm thuộc lĩnh vực an toàn thực phẩm từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương.
Sau khi được tổ chức lại, Cục An toàn thực phẩm sẽ trở thành cơ quan tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Y tế quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về an toàn thực phẩm đối với tất cả sản phẩm thực phẩm trên toàn bộ chuỗi cung ứng.
Như vậy, thay vì phân chia trách nhiệm quản lý theo từng nhóm ngành hàng như hiện nay, Bộ Y tế sẽ trở thành đầu mối quản lý thống nhất ở cấp Trung ương.
Tuy nhiên, việc kết thúc chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm không đồng nghĩa với việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương chấm dứt toàn bộ trách nhiệm liên quan đến thực phẩm.
Theo kết luận, hai bộ này vẫn tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ quản lý chuyên ngành trong phạm vi trách nhiệm được phân công, đồng thời phối hợp với Bộ Y tế trong quá trình rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện.
Thống nhất Chi cục An toàn thực phẩm tại 34 tỉnh, thành phố
Không chỉ thay đổi đầu mối ở Trung ương, Bộ Chính trị còn định hướng sắp xếp lại hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương.
Cụ thể, ở cấp tỉnh, Chi cục An toàn thực phẩm sẽ được tổ chức thống nhất trực thuộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trên toàn quốc.
Ở cấp xã, cơ quan chuyên môn về văn hóa - xã hội trực thuộc UBND cấp xã sẽ là đầu mối thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Các địa phương có trách nhiệm bố trí công chức có chuyên môn phù hợp để đảm nhiệm công việc này.
Việc thống nhất mô hình quản lý được kỳ vọng khắc phục tình trạng mỗi địa phương tổ chức bộ máy theo cách khác nhau, đồng thời tạo sự liên thông trong chỉ đạo, kiểm tra và xử lý các vấn đề phát sinh về an toàn thực phẩm.
Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, quản lý theo chuỗi cung ứng
Một nội dung quan trọng khác trong Kết luận 114-KL/TW là yêu cầu đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm.
Theo đó, Bộ Chính trị định hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở đánh giá nguy cơ, thay vì chủ yếu phân chia trách nhiệm quản lý theo từng ngành hàng thực phẩm.
Cách tiếp cận mới hướng tới quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển đến phân phối và tiêu thụ sản phẩm.
Đặc biệt, Bộ Chính trị yêu cầu bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc, cảnh báo và kiểm soát sớm nguy cơ thông qua hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, kết nối liên thông.
Đây được xem là một trong những điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả giám sát thực phẩm trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển, nguồn cung thực phẩm ngày càng đa dạng và chuỗi cung ứng có phạm vi rộng hơn.
Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm cũng đặt ra yêu cầu tăng cường năng lực giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Mục tiêu là không chỉ kiểm soát điều kiện ban đầu mà còn theo dõi chất lượng, mức độ an toàn của sản phẩm trong suốt quá trình lưu thông trên thị trường.
Yêu cầu rà soát, điều chuyển nhân sự và hoàn thiện hệ thống pháp luật
Để triển khai chủ trương trên, Bộ Chính trị giao Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối, tạo hành lang pháp lý đồng bộ và khả thi.
Đảng ủy Chính phủ có trách nhiệm chỉ đạo Đảng ủy Bộ Y tế, Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Đảng ủy Bộ Công Thương thực hiện việc sắp xếp, điều chuyển chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, hồ sơ, tài liệu, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm.
Quá trình chuyển giao phải bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước diễn ra thông suốt, liên tục, không làm gián đoạn các nhiệm vụ đang được thực hiện.
Đối với các tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương, Bộ Chính trị yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức mô hình quản lý an toàn thực phẩm thống nhất tại các cấp, đồng thời tạo sự đồng thuận trong quá trình sắp xếp bộ máy.
Đáng chú ý, Bộ Chính trị lưu ý ưu tiên rà soát, bố trí lại trụ sở, trang thiết bị và phương tiện làm việc của các cơ quan nhà nước dôi dư sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính để củng cố nguồn lực cho hệ thống quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương.
Việc thống nhất đầu mối quản lý được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập kéo dài trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, đặc biệt là tình trạng chồng chéo trách nhiệm giữa các cơ quan. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc đáng kể vào quá trình chuyển giao nhân sự, hoàn thiện pháp luật, phân định thẩm quyền và năng lực thực thi của hệ thống quản lý mới.
Theo Kết luận số 114-KL/TW ngày 3/11/2026 của Bộ Chính trị về tiếp tục hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành văn bản, định hướng tổ chức lại hệ thống quản lý lĩnh vực này theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương.
Chủ trương trên xuất phát từ thực tế mô hình quản lý an toàn thực phẩm hiện nay được phân công cho nhiều bộ, ngành theo từng nhóm sản phẩm, ngành hàng. Mặc dù cách phân công này phát huy được thế mạnh chuyên môn của từng lĩnh vực, quá trình triển khai cũng bộc lộ những bất cập như đầu mối quản lý phân tán, chức năng và nhiệm vụ chồng chéo, khó xác định trách nhiệm chính khi xảy ra những vấn đề liên quan đến nhiều lĩnh vực.
Bộ Chính trị cho rằng an toàn thực phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, chất lượng dân số, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, biến đổi khí hậu, công nghệ thực phẩm, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng toàn cầu phát triển nhanh, công tác quản lý cần được tổ chức theo mô hình hiện đại, thống nhất, toàn diện và dựa trên cơ sở khoa học.
Bộ Y tế sẽ tiếp nhận toàn bộ chức năng quản lý an toàn thực phẩm
Điểm đáng chú ý nhất của Kết luận 114-KL/TW là việc tổ chức lại Cục An toàn thực phẩm trực thuộc Bộ Y tế. Cơ quan này sẽ tiếp nhận nguyên trạng chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, hồ sơ, tài liệu, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm thuộc lĩnh vực an toàn thực phẩm từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương.
Sau khi được tổ chức lại, Cục An toàn thực phẩm sẽ trở thành cơ quan tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Y tế quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về an toàn thực phẩm đối với tất cả sản phẩm thực phẩm trên toàn bộ chuỗi cung ứng.
Như vậy, thay vì phân chia trách nhiệm quản lý theo từng nhóm ngành hàng như hiện nay, Bộ Y tế sẽ trở thành đầu mối quản lý thống nhất ở cấp Trung ương.
Tuy nhiên, việc kết thúc chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm không đồng nghĩa với việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương chấm dứt toàn bộ trách nhiệm liên quan đến thực phẩm.
Theo kết luận, hai bộ này vẫn tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ quản lý chuyên ngành trong phạm vi trách nhiệm được phân công, đồng thời phối hợp với Bộ Y tế trong quá trình rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện.
Thống nhất Chi cục An toàn thực phẩm tại 34 tỉnh, thành phố
Không chỉ thay đổi đầu mối ở Trung ương, Bộ Chính trị còn định hướng sắp xếp lại hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương.
Cụ thể, ở cấp tỉnh, Chi cục An toàn thực phẩm sẽ được tổ chức thống nhất trực thuộc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trên toàn quốc.
Ở cấp xã, cơ quan chuyên môn về văn hóa - xã hội trực thuộc UBND cấp xã sẽ là đầu mối thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Các địa phương có trách nhiệm bố trí công chức có chuyên môn phù hợp để đảm nhiệm công việc này.
Việc thống nhất mô hình quản lý được kỳ vọng khắc phục tình trạng mỗi địa phương tổ chức bộ máy theo cách khác nhau, đồng thời tạo sự liên thông trong chỉ đạo, kiểm tra và xử lý các vấn đề phát sinh về an toàn thực phẩm.
Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, quản lý theo chuỗi cung ứng
Một nội dung quan trọng khác trong Kết luận 114-KL/TW là yêu cầu đổi mới tư duy quản lý an toàn thực phẩm.
Theo đó, Bộ Chính trị định hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở đánh giá nguy cơ, thay vì chủ yếu phân chia trách nhiệm quản lý theo từng ngành hàng thực phẩm.
Cách tiếp cận mới hướng tới quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển đến phân phối và tiêu thụ sản phẩm.
Đặc biệt, Bộ Chính trị yêu cầu bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc, cảnh báo và kiểm soát sớm nguy cơ thông qua hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, kết nối liên thông.
Đây được xem là một trong những điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả giám sát thực phẩm trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển, nguồn cung thực phẩm ngày càng đa dạng và chuỗi cung ứng có phạm vi rộng hơn.
Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm cũng đặt ra yêu cầu tăng cường năng lực giám sát, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Mục tiêu là không chỉ kiểm soát điều kiện ban đầu mà còn theo dõi chất lượng, mức độ an toàn của sản phẩm trong suốt quá trình lưu thông trên thị trường.
Yêu cầu rà soát, điều chuyển nhân sự và hoàn thiện hệ thống pháp luật
Để triển khai chủ trương trên, Bộ Chính trị giao Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối, tạo hành lang pháp lý đồng bộ và khả thi.
Đảng ủy Chính phủ có trách nhiệm chỉ đạo Đảng ủy Bộ Y tế, Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Đảng ủy Bộ Công Thương thực hiện việc sắp xếp, điều chuyển chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, hồ sơ, tài liệu, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm.
Quá trình chuyển giao phải bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước diễn ra thông suốt, liên tục, không làm gián đoạn các nhiệm vụ đang được thực hiện.
Đối với các tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương, Bộ Chính trị yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức mô hình quản lý an toàn thực phẩm thống nhất tại các cấp, đồng thời tạo sự đồng thuận trong quá trình sắp xếp bộ máy.
Đáng chú ý, Bộ Chính trị lưu ý ưu tiên rà soát, bố trí lại trụ sở, trang thiết bị và phương tiện làm việc của các cơ quan nhà nước dôi dư sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính để củng cố nguồn lực cho hệ thống quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương.
Việc thống nhất đầu mối quản lý được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập kéo dài trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, đặc biệt là tình trạng chồng chéo trách nhiệm giữa các cơ quan. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc đáng kể vào quá trình chuyển giao nhân sự, hoàn thiện pháp luật, phân định thẩm quyền và năng lực thực thi của hệ thống quản lý mới.
