Đoạn Video
Ảnh
Thanh Hải Lucky
Thanh Hải Lucky
Mấy ngày nay, mình nhận được rất nhiều cuộc gọi của phụ huynh 2K11.
"Cô ơi, con đỗ cả Ams Anh và Chuyên Ngữ."
"Cô ơi, con đỗ Chuyên Tin Ams và Chuyên Tin Sư phạm."
"Cô ơi, con đỗ Chuyên Văn Nguyễn Huệ và Chuyên Văn Khoa học Xã hội & Nhân văn."
"Cô ơi, nếu là cô thì cô sẽ chọn trường nào?"
Đây cũng là câu hỏi mà nhiều phụ huynh có con đang học lớp 7, lớp 8 rất quan tâm để có định hướng từ sớm.
Nhưng thật lòng mà nói, sau nhiều năm tư vấn hướng nghiệp và đồng hành cùng học sinh, tôi chưa bao giờ dám khẳng định trường nào là tốt nhất.
Bởi không có ngôi trường tốt nhất. Chỉ có ngôi trường phù hợp nhất với từng học sinh.
Điều khiến nhiều phụ huynh bất ngờ là, khi bắt đầu buổi tư vấn, tôi không hỏi bố mẹ muốn con học trường nào.
Tôi luôn quay sang hỏi chính học sinh:
"Con thích trường nào nhất?"
Và sau đó là một câu hỏi quan trọng hơn:
"Vì sao con thích trường đó?"
Tôi hỏi như vậy bởi ba năm tới là con đi học.
Con là người thức khuya làm bài.
Con là người trải qua những kỳ kiểm tra đầy áp lực.
Con là người gắn bó với thầy cô, bạn bè và môi trường ấy mỗi ngày.
Chứ không phải bố mẹ.
Thực tế, tôi từng gặp không ít học sinh thích Chuyên Ngữ vì yêu ngoại ngữ, muốn sau này theo học các ngành quốc tế, nhưng bố mẹ lại muốn con vào Ams vì cho rằng "danh tiếng hơn".
Có bạn mê Chuyên Tin Sư phạm vì thích môi trường học thuật, nghiên cứu, nhưng gia đình lại hướng con sang Ams.
Có bạn rất thích Chuyên Văn Khoa học Xã hội và Nhân văn vì ước mơ theo báo chí, luật, tâm lý..., nhưng bố mẹ lại muốn con học Chuyên Văn Nguyễn Huệ vì gần nhà hoặc vì người quen khuyên.
Điều đáng tiếc là sau khi vào học, nhiều bạn vẫn cố gắng, vẫn chăm chỉ, nhưng trong lòng luôn có cảm giác "giá như ngày ấy mình được chọn..."
Các con không ghét ngôi trường mình đang học.
Nhưng cũng không thực sự yêu.
Ba năm cấp 3 vốn đã nhiều áp lực. Nếu mỗi ngày còn phải học ở nơi mình không mong muốn, các con rất dễ mất động lực, học trong trạng thái "dở dở", không hết mình với những cơ hội mà đáng lẽ mình có thể tận dụng.
Và điều đó đôi khi còn ảnh hưởng đến mục tiêu lớn hơn là kỳ thi đại học.
Có một điều nữa mà tôi luôn chia sẻ với phụ huynh.
Mỗi ngôi trường chuyên đều có một "văn hóa" riêng.
Không có trường nào hơn trường nào một cách tuyệt đối.
Có những trường nổi tiếng bởi môi trường rất khai phóng, khuyến khích học sinh sáng tạo, tranh luận, tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa và phát triển kỹ năng lãnh đạo.
Có những trường lại có thế mạnh về học thuật, nghiên cứu, rất phù hợp với những học sinh yêu thích đào sâu kiến thức và có định hướng thi vào các ngành nghiên cứu, kỹ thuật, khoa học.
Cũng có những trường tạo được sự cân bằng giữa học tập và trải nghiệm, giúp học sinh phát triển toàn diện mà không phải lúc nào cũng chạy theo áp lực thành tích.
Chính vì vậy, khi so sánh giữa Ams Anh và Chuyên Ngữ, giữa Chuyên Tin Ams và Chuyên Tin Sư phạm, hay giữa Chuyên Văn Nguyễn Huệ và Chuyên Văn Khoa học Xã hội & Nhân văn..., tôi không bao giờ chỉ nhìn vào cái Tên trường.
Điều tôi quan tâm hơn là:
Tính cách, năng lực của học sinh đó có phù hợp với văn hóa của ngôi trường ấy không?
Một học sinh hướng ngoại, năng động, thích trải nghiệm sẽ cảm thấy rất hạnh phúc ở một môi trường mang tư duy hơi "Tây".
Trong khi một học sinh trầm tính, yêu thích học thuật, thích nghiên cứu lại có thể phát huy tốt hơn ở một môi trường khác mang tính học thuật nơi các giáo sư, tiến sĩ hết lòng truyền đam mê vẻ đẹp toán học hay các môn khoa học.
Một học sinh tình cảm, không thích quá hướng ngoại và muốn học trong môi trường cân bằng nhưng 3 năm sau vẫn đỗ các trường top đầu phù hợp ngành nghề định hướng nhưng vẫn có thể giành học bổng du học nếu muốn có thể hợp một ngôi trường chuyên có bề dày truyền thống và "lành" theo mọi nghĩa.
Một học sinh ở trường tư vẫn thi đỗ chuyên cũng có thể chọn học bổng toàn phần ở lại ngôi trường liên cấp nếu con thấy cực yêu và hợp ngôi trường đã cho con tri thức và tình yêu thương chứ không nhất thiết phải học chuyên bằng mọi giá.
Không có lựa chọn nào đúng cho tất cả.
Chỉ có lựa chọn phù hợp với từng bạn.
Khi tư vấn, tôi thường cùng gia đình phân tích rất kỹ:
Mục tiêu đại học của con là gì?
Con muốn theo ngành nghề nào sau này?
Thế mạnh và điểm hạn chế của con là gì?
Con có chịu được áp lực cạnh tranh cao không?
Tính cách của con có phù hợp với môi trường ấy không?
Điều kiện kinh tế, khoảng cách đi học, thời gian học thêm của gia đình có phù hợp không?
Sau tất cả những phân tích đó, tôi vẫn quay lại câu hỏi đầu tiên:
"Nếu được tự quyết, con sẽ chọn trường nào?"
Bởi tôi tin rằng, khi được học ở nơi mình yêu thích và phù hợp, học sinh sẽ có trách nhiệm hơn với lựa chọn của mình, có động lực để cố gắng mỗi ngày và cũng trưởng thành hơn rất nhiều.
Tôi luôn nói với các bậc phụ huynh: Đừng chọn trường để thỏa mãn niềm tự hào của người lớn. Lớp bạn Miu nhà mình, một số bạn học giỏi, điểm trên lớp cao hơn con mình, nhưng nhà gần Chu và thích học Chu nên đăng ký chuyên Chu và điểm thi các bạn đó cũng cao, thừa điểm đỗ Ams... Ngược lại, có nhiều bạn nhà rất xa Ams nhưng con và gia đình thích nên cố gắng qua bao gian khó ôn luyện để đỗ. ĐÓ là do sự lựa chọn của mỗi gia đình phù hợp với sở thích, năng lực cũng như điều kiện từng nhà về đi lại...
Hãy chọn ngôi trường giúp con được là chính mình, được phát huy điểm mạnh, giữ được sức khỏe tinh thần và từng bước tiến gần hơn đến ước mơ nghề nghiệp.
Đỗ trường chuyên là một niềm vui.
Nhưng chọn đúng trường chuyên mới là quyết định có thể ảnh hưởng đến cả ba năm THPT và cả con đường vào đại học sau này.
Bởi cuối cùng, ngôi trường tốt nhất không phải là ngôi trường có điểm chuẩn cao nhất hay nổi tiếng nhất.
Ngôi trường tốt nhất là ngôi trường phù hợp nhất với chính con.
Và với xu hướng xét tuyển đại học thay đổi "chóng mặt"như hiện nay, dù con học trường chuyên hay trường thường hay trường dân lập, tư thục, quốc tế, muốn đỗ trường như ý các con đều cần định hướng ngành nghề và lộ trình phù hợp ngay từ lớp 10 mới là quan trọng. Hãy tìm tổ hợp phù hợp, chọn gành nghề sớm và luyện thi IELTS sớm, sau đó con đường thành công sẽ tơi, không chỉ với học sinh chuyên.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn tâm lý giáo dục – Hướng nghiệp
"Cô ơi, con đỗ cả Ams Anh và Chuyên Ngữ."
"Cô ơi, con đỗ Chuyên Tin Ams và Chuyên Tin Sư phạm."
"Cô ơi, con đỗ Chuyên Văn Nguyễn Huệ và Chuyên Văn Khoa học Xã hội & Nhân văn."
"Cô ơi, nếu là cô thì cô sẽ chọn trường nào?"
Đây cũng là câu hỏi mà nhiều phụ huynh có con đang học lớp 7, lớp 8 rất quan tâm để có định hướng từ sớm.
Nhưng thật lòng mà nói, sau nhiều năm tư vấn hướng nghiệp và đồng hành cùng học sinh, tôi chưa bao giờ dám khẳng định trường nào là tốt nhất.
Bởi không có ngôi trường tốt nhất. Chỉ có ngôi trường phù hợp nhất với từng học sinh.
Điều khiến nhiều phụ huynh bất ngờ là, khi bắt đầu buổi tư vấn, tôi không hỏi bố mẹ muốn con học trường nào.
Tôi luôn quay sang hỏi chính học sinh:
"Con thích trường nào nhất?"
Và sau đó là một câu hỏi quan trọng hơn:
"Vì sao con thích trường đó?"
Tôi hỏi như vậy bởi ba năm tới là con đi học.
Con là người thức khuya làm bài.
Con là người trải qua những kỳ kiểm tra đầy áp lực.
Con là người gắn bó với thầy cô, bạn bè và môi trường ấy mỗi ngày.
Chứ không phải bố mẹ.
Thực tế, tôi từng gặp không ít học sinh thích Chuyên Ngữ vì yêu ngoại ngữ, muốn sau này theo học các ngành quốc tế, nhưng bố mẹ lại muốn con vào Ams vì cho rằng "danh tiếng hơn".
Có bạn mê Chuyên Tin Sư phạm vì thích môi trường học thuật, nghiên cứu, nhưng gia đình lại hướng con sang Ams.
Có bạn rất thích Chuyên Văn Khoa học Xã hội và Nhân văn vì ước mơ theo báo chí, luật, tâm lý..., nhưng bố mẹ lại muốn con học Chuyên Văn Nguyễn Huệ vì gần nhà hoặc vì người quen khuyên.
Điều đáng tiếc là sau khi vào học, nhiều bạn vẫn cố gắng, vẫn chăm chỉ, nhưng trong lòng luôn có cảm giác "giá như ngày ấy mình được chọn..."
Các con không ghét ngôi trường mình đang học.
Nhưng cũng không thực sự yêu.
Ba năm cấp 3 vốn đã nhiều áp lực. Nếu mỗi ngày còn phải học ở nơi mình không mong muốn, các con rất dễ mất động lực, học trong trạng thái "dở dở", không hết mình với những cơ hội mà đáng lẽ mình có thể tận dụng.
Và điều đó đôi khi còn ảnh hưởng đến mục tiêu lớn hơn là kỳ thi đại học.
Có một điều nữa mà tôi luôn chia sẻ với phụ huynh.
Mỗi ngôi trường chuyên đều có một "văn hóa" riêng.
Không có trường nào hơn trường nào một cách tuyệt đối.
Có những trường nổi tiếng bởi môi trường rất khai phóng, khuyến khích học sinh sáng tạo, tranh luận, tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa và phát triển kỹ năng lãnh đạo.
Có những trường lại có thế mạnh về học thuật, nghiên cứu, rất phù hợp với những học sinh yêu thích đào sâu kiến thức và có định hướng thi vào các ngành nghiên cứu, kỹ thuật, khoa học.
Cũng có những trường tạo được sự cân bằng giữa học tập và trải nghiệm, giúp học sinh phát triển toàn diện mà không phải lúc nào cũng chạy theo áp lực thành tích.
Chính vì vậy, khi so sánh giữa Ams Anh và Chuyên Ngữ, giữa Chuyên Tin Ams và Chuyên Tin Sư phạm, hay giữa Chuyên Văn Nguyễn Huệ và Chuyên Văn Khoa học Xã hội & Nhân văn..., tôi không bao giờ chỉ nhìn vào cái Tên trường.
Điều tôi quan tâm hơn là:
Tính cách, năng lực của học sinh đó có phù hợp với văn hóa của ngôi trường ấy không?
Một học sinh hướng ngoại, năng động, thích trải nghiệm sẽ cảm thấy rất hạnh phúc ở một môi trường mang tư duy hơi "Tây".
Trong khi một học sinh trầm tính, yêu thích học thuật, thích nghiên cứu lại có thể phát huy tốt hơn ở một môi trường khác mang tính học thuật nơi các giáo sư, tiến sĩ hết lòng truyền đam mê vẻ đẹp toán học hay các môn khoa học.
Một học sinh tình cảm, không thích quá hướng ngoại và muốn học trong môi trường cân bằng nhưng 3 năm sau vẫn đỗ các trường top đầu phù hợp ngành nghề định hướng nhưng vẫn có thể giành học bổng du học nếu muốn có thể hợp một ngôi trường chuyên có bề dày truyền thống và "lành" theo mọi nghĩa.
Một học sinh ở trường tư vẫn thi đỗ chuyên cũng có thể chọn học bổng toàn phần ở lại ngôi trường liên cấp nếu con thấy cực yêu và hợp ngôi trường đã cho con tri thức và tình yêu thương chứ không nhất thiết phải học chuyên bằng mọi giá.
Không có lựa chọn nào đúng cho tất cả.
Chỉ có lựa chọn phù hợp với từng bạn.
Khi tư vấn, tôi thường cùng gia đình phân tích rất kỹ:
Mục tiêu đại học của con là gì?
Con muốn theo ngành nghề nào sau này?
Thế mạnh và điểm hạn chế của con là gì?
Con có chịu được áp lực cạnh tranh cao không?
Tính cách của con có phù hợp với môi trường ấy không?
Điều kiện kinh tế, khoảng cách đi học, thời gian học thêm của gia đình có phù hợp không?
Sau tất cả những phân tích đó, tôi vẫn quay lại câu hỏi đầu tiên:
"Nếu được tự quyết, con sẽ chọn trường nào?"
Bởi tôi tin rằng, khi được học ở nơi mình yêu thích và phù hợp, học sinh sẽ có trách nhiệm hơn với lựa chọn của mình, có động lực để cố gắng mỗi ngày và cũng trưởng thành hơn rất nhiều.
Tôi luôn nói với các bậc phụ huynh: Đừng chọn trường để thỏa mãn niềm tự hào của người lớn. Lớp bạn Miu nhà mình, một số bạn học giỏi, điểm trên lớp cao hơn con mình, nhưng nhà gần Chu và thích học Chu nên đăng ký chuyên Chu và điểm thi các bạn đó cũng cao, thừa điểm đỗ Ams... Ngược lại, có nhiều bạn nhà rất xa Ams nhưng con và gia đình thích nên cố gắng qua bao gian khó ôn luyện để đỗ. ĐÓ là do sự lựa chọn của mỗi gia đình phù hợp với sở thích, năng lực cũng như điều kiện từng nhà về đi lại...
Hãy chọn ngôi trường giúp con được là chính mình, được phát huy điểm mạnh, giữ được sức khỏe tinh thần và từng bước tiến gần hơn đến ước mơ nghề nghiệp.
Đỗ trường chuyên là một niềm vui.
Nhưng chọn đúng trường chuyên mới là quyết định có thể ảnh hưởng đến cả ba năm THPT và cả con đường vào đại học sau này.
Bởi cuối cùng, ngôi trường tốt nhất không phải là ngôi trường có điểm chuẩn cao nhất hay nổi tiếng nhất.
Ngôi trường tốt nhất là ngôi trường phù hợp nhất với chính con.
Và với xu hướng xét tuyển đại học thay đổi "chóng mặt"như hiện nay, dù con học trường chuyên hay trường thường hay trường dân lập, tư thục, quốc tế, muốn đỗ trường như ý các con đều cần định hướng ngành nghề và lộ trình phù hợp ngay từ lớp 10 mới là quan trọng. Hãy tìm tổ hợp phù hợp, chọn gành nghề sớm và luyện thi IELTS sớm, sau đó con đường thành công sẽ tơi, không chỉ với học sinh chuyên.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn tâm lý giáo dục – Hướng nghiệp
