Đoạn Video
Ảnh
Lê Nhã Linh
Thành viên nổi tiếng
Giỗ Tổ Hùng Vương vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch từ lâu đã trở thành một trong những ngày lễ lớn của dân tộc Việt Nam, thể hiện sâu sắc đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn: đây thực sự là ngày giỗ của vị Vua Hùng nào?
Theo các tài liệu lịch sử và nghiên cứu văn hóa, ngày 10/3 âm lịch không phải là ngày giỗ riêng của bất kỳ vị Vua Hùng cụ thể nào. Đây là ngày mang tính biểu tượng, được lựa chọn để tưởng nhớ chung công lao dựng nước và giữ nước của toàn bộ các Vua Hùng - những người đặt nền móng cho quốc gia đầu tiên của người Việt. Chính vì vậy, câu ca dao quen thuộc “Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba” đã trở thành lời nhắc nhở về cội nguồn dân tộc.
Dù không phải ngày giỗ cụ thể, một số tư liệu từng liên hệ ngày này với Vua Hùng thứ 18. Theo bia “Hùng Vương từ khảo” dựng năm 1940 dưới triều Bảo Đại và hiện đặt tại Đền Thượng (núi Hùng), trước kia quốc lễ thờ Vua Hùng chưa có ngày cố định, thường tổ chức vào mùa thu. Đến năm Khải Định thứ hai, quan Tuần phủ Phú Thọ Lê Trung Ngọc đã đề xuất chọn ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch làm ngày quốc lễ. Theo ghi chép, ngày 10/3 là lễ dâng hương cấp quốc gia, còn ngày 11/3 mới là ngày giỗ do người dân địa phương tổ chức. Tuy nhiên, giả thuyết cho rằng ngày 11/3 là ngày giỗ của Vua Hùng thứ 18 vẫn chưa có bằng chứng xác thực rõ ràng.
Trong truyền thuyết, Hùng Duệ Vương (húy Huệ Lang) là vị vua thứ 18 và cũng là vị vua cuối cùng của triều đại Hùng Vương nước Văn Lang. Ông gắn liền với câu chuyện Sơn Tinh - Thủy Tinh và Mỵ Nương, trước khi nhường ngôi cho Thục Phán (An Dương Vương) vào khoảng năm 258 TCN.
Trước đây, việc thờ cúng các Vua Hùng không diễn ra vào một thời điểm cố định như hiện nay. Người dân có thể hành hương về Đền Hùng quanh năm, thường chọn ngày lành tháng tốt để dâng hương, đông nhất vào mùa xuân và mùa thu. Ở nhiều nơi, lễ cúng Tổ diễn ra vào khoảng ngày 11-12/3 âm lịch, mang tính chất gia đình, dòng họ, chưa mang quy mô quốc gia.
Ngày nay, Giỗ Tổ Hùng Vương đã được xác định là ngày lễ lớn tầm quốc gia, thu hút hàng triệu người dân từ khắp mọi miền về Phú Thọ dâng hương. Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, ngày này còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, gắn kết cộng đồng người Việt trong và ngoài nước.
Gắn liền với thời đại Hùng Vương là truyền thuyết về Lang Liêu - người con của Vua Hùng thứ 6. Từ cuộc thi làm cỗ dâng vua cha, ông đã sáng tạo ra bánh chưng và bánh giầy, tượng trưng cho “trời tròn - đất vuông”. Nhờ ý nghĩa sâu sắc ấy, Lang Liêu được truyền ngôi, trở thành Vua Hùng thứ 7. Câu chuyện không chỉ lý giải nguồn gốc của hai món ăn truyền thống mà còn thể hiện triết lý sống đề cao nông nghiệp và lòng hiếu thảo. Đến nay, bánh chưng và bánh giầy vẫn là lễ vật không thể thiếu trong ngày Giỗ Tổ.
Như vậy, dù tồn tại nhiều cách lý giải khác nhau về nguồn gốc ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, ý nghĩa cốt lõi của Giỗ Tổ Hùng Vương vẫn không thay đổi. Đây không phải là ngày giỗ của riêng một cá nhân, mà là dịp để cả dân tộc cùng hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân. Trải qua thời gian, ngày lễ này đã trở thành biểu tượng văn hóa thiêng liêng, góp phần nuôi dưỡng lòng tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống của mỗi người Việt.
Theo các tài liệu lịch sử và nghiên cứu văn hóa, ngày 10/3 âm lịch không phải là ngày giỗ riêng của bất kỳ vị Vua Hùng cụ thể nào. Đây là ngày mang tính biểu tượng, được lựa chọn để tưởng nhớ chung công lao dựng nước và giữ nước của toàn bộ các Vua Hùng - những người đặt nền móng cho quốc gia đầu tiên của người Việt. Chính vì vậy, câu ca dao quen thuộc “Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba” đã trở thành lời nhắc nhở về cội nguồn dân tộc.
Dù không phải ngày giỗ cụ thể, một số tư liệu từng liên hệ ngày này với Vua Hùng thứ 18. Theo bia “Hùng Vương từ khảo” dựng năm 1940 dưới triều Bảo Đại và hiện đặt tại Đền Thượng (núi Hùng), trước kia quốc lễ thờ Vua Hùng chưa có ngày cố định, thường tổ chức vào mùa thu. Đến năm Khải Định thứ hai, quan Tuần phủ Phú Thọ Lê Trung Ngọc đã đề xuất chọn ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch làm ngày quốc lễ. Theo ghi chép, ngày 10/3 là lễ dâng hương cấp quốc gia, còn ngày 11/3 mới là ngày giỗ do người dân địa phương tổ chức. Tuy nhiên, giả thuyết cho rằng ngày 11/3 là ngày giỗ của Vua Hùng thứ 18 vẫn chưa có bằng chứng xác thực rõ ràng.
Trong truyền thuyết, Hùng Duệ Vương (húy Huệ Lang) là vị vua thứ 18 và cũng là vị vua cuối cùng của triều đại Hùng Vương nước Văn Lang. Ông gắn liền với câu chuyện Sơn Tinh - Thủy Tinh và Mỵ Nương, trước khi nhường ngôi cho Thục Phán (An Dương Vương) vào khoảng năm 258 TCN.
Trước đây, việc thờ cúng các Vua Hùng không diễn ra vào một thời điểm cố định như hiện nay. Người dân có thể hành hương về Đền Hùng quanh năm, thường chọn ngày lành tháng tốt để dâng hương, đông nhất vào mùa xuân và mùa thu. Ở nhiều nơi, lễ cúng Tổ diễn ra vào khoảng ngày 11-12/3 âm lịch, mang tính chất gia đình, dòng họ, chưa mang quy mô quốc gia.
Ngày nay, Giỗ Tổ Hùng Vương đã được xác định là ngày lễ lớn tầm quốc gia, thu hút hàng triệu người dân từ khắp mọi miền về Phú Thọ dâng hương. Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, ngày này còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, gắn kết cộng đồng người Việt trong và ngoài nước.
Gắn liền với thời đại Hùng Vương là truyền thuyết về Lang Liêu - người con của Vua Hùng thứ 6. Từ cuộc thi làm cỗ dâng vua cha, ông đã sáng tạo ra bánh chưng và bánh giầy, tượng trưng cho “trời tròn - đất vuông”. Nhờ ý nghĩa sâu sắc ấy, Lang Liêu được truyền ngôi, trở thành Vua Hùng thứ 7. Câu chuyện không chỉ lý giải nguồn gốc của hai món ăn truyền thống mà còn thể hiện triết lý sống đề cao nông nghiệp và lòng hiếu thảo. Đến nay, bánh chưng và bánh giầy vẫn là lễ vật không thể thiếu trong ngày Giỗ Tổ.
Như vậy, dù tồn tại nhiều cách lý giải khác nhau về nguồn gốc ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch, ý nghĩa cốt lõi của Giỗ Tổ Hùng Vương vẫn không thay đổi. Đây không phải là ngày giỗ của riêng một cá nhân, mà là dịp để cả dân tộc cùng hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân. Trải qua thời gian, ngày lễ này đã trở thành biểu tượng văn hóa thiêng liêng, góp phần nuôi dưỡng lòng tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống của mỗi người Việt.
