Đoạn Video
Ảnh
Ngô Xuân Thành
Thành viên nổi tiếng
Hơn 10 triệu khoản vay tiêu dùng cá nhân ở Trung Quốc đang rơi vào tình trạng không thể thu hồi. Điều bất ngờ là phần lớn người vay không phải người trẻ mà là những người khoảng 40 tuổi, độ tuổi vốn được xem là ổn định nhất về sự nghiệp và thu nhập. Điều này phản ánh áp lực tài chính mà tầng lớp trung niên Trung Quốc đang phải gánh chịu đã lên đến mức đáng báo động.
Theo báo cáo của Economic Observer, trong 6 tháng đầu năm 2026, 24 công ty tài chính tiêu dùng được cấp phép tại Trung Quốc đã đưa ra thị trường 122 gói nợ xấu với tổng dư nợ gốc và lãi lên tới 53,2 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 194.000 tỷ đồng, tăng 74,5% so với cùng kỳ năm trước. Các khoản nợ này liên quan đến hơn 10 triệu khoản vay tiêu dùng cá nhân và người vay có độ tuổi trung bình khoảng 40. Điều đó cho thấy đây không còn là vấn đề của một vài tổ chức tài chính mà đã trở thành xu hướng chung của cả ngành cho vay tiêu dùng.
Thoạt nhìn, nhiều người có thể cho rằng người trung niên chi tiêu quá mức hoặc quản lý tài chính kém. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nguyên nhân thực tế nằm ở áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Đây là nhóm tuổi vừa phải trả khoản vay mua nhà, vừa nuôi con ăn học, đồng thời gánh chi phí chăm sóc cha mẹ già. Chỉ riêng khoản vay thế chấp đã chiếm phần lớn thu nhập của nhiều hộ gia đình. Khảo sát của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cho thấy gần 77% hộ gia đình thành thị có nợ đều đang vay mua nhà, với dư nợ trung bình khoảng 389.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 1,42 tỷ đồng, chiếm gần 76% tổng nợ của hộ gia đình.
Không chỉ phải trả nợ ngân hàng, nhiều gia đình trung niên còn dành hơn 65% thu nhập hàng tháng cho các khoản chi cố định như tiền nhà, học phí và sinh hoạt. Tại các thành phố lớn, tỷ lệ này còn vượt 75%. Đáng chú ý, khoảng 42% gia đình trung niên không có đủ tiền tiết kiệm để duy trì cuộc sống nếu xảy ra biến cố kéo dài hơn ba tháng. Chỉ cần mất việc, người thân nhập viện hoặc phát sinh một khoản chi lớn, dòng tiền của cả gia đình có thể lập tức rơi vào khủng hoảng.
Áp lực càng lớn hơn khi thị trường lao động không còn thuận lợi như trước. Tại Trung Quốc, "khủng hoảng tuổi 35" đã trở thành khái niệm quen thuộc. Người lao động lớn tuổi thường có mức lương cao nhưng cũng dễ bị doanh nghiệp cắt giảm khi kinh tế suy yếu. Một khi mất việc ở tuổi 40, họ thường mất nhiều thời gian hơn người trẻ để tìm được công việc mới, trong khi các khoản vay vẫn phải thanh toán đúng hạn mỗi tháng.
Nhiều người vì vậy lựa chọn vay khoản mới để trả khoản cũ nhằm duy trì dòng tiền. Hình thức "đảo nợ" này từng rất phổ biến trong giai đoạn tín dụng tiêu dùng bùng nổ từ năm 2017 đến năm 2019. Khi đó, thu nhập và giá bất động sản vẫn tăng nên rủi ro chưa bộc lộ rõ. Tuy nhiên, khi kinh tế chững lại, thu nhập giảm và các tổ chức tài chính siết cho vay, vòng quay nợ bắt đầu đổ vỡ, khiến nhiều người không còn khả năng xoay xở.
Theo các chuyên gia, người trung niên cũng có xu hướng cố gắng trả nợ đến cùng thay vì chấp nhận vỡ nợ sớm. Họ thường vay thêm, dùng thẻ tín dụng để trả khoản vay khác hoặc tiếp tục kéo dài thời gian trả nợ với hy vọng tình hình sẽ cải thiện. Chính sự cố gắng này lại khiến tổng số nợ ngày càng lớn và bỏ lỡ thời điểm thích hợp để tái cơ cấu tài chính. Đằng sau hơn 10 triệu khoản vay khó đòi là hàng triệu gia đình thuộc "thế hệ kẹp", những người vừa phải nuôi con nhỏ, vừa chăm sóc cha mẹ già.
Bên cạnh khó khăn của người vay, chính sách quản lý cũng góp phần làm lộ rõ quy mô nợ xấu. Từ năm 2025, cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc bắt đầu siết hoạt động cho vay tiêu dùng, yêu cầu ngân hàng và các công ty tài chính minh bạch lãi suất, công khai các loại phí, kiểm soát chặt các nền tảng môi giới và đẩy nhanh xử lý nợ xấu. Mô hình cho vay lãi suất cao để bù đắp tỷ lệ nợ xấu cao dần không còn được chấp nhận. Từ cuối năm 2025, nhiều công ty tài chính đã giảm tốc độ cho vay và nâng điều kiện xét duyệt khách hàng.
Điều đáng lo ngại là áp lực nợ không còn chỉ tập trung ở người trung niên. Dữ liệu cho thấy tại một số công ty tài chính tiêu dùng lớn, độ tuổi trung bình của người vay mất khả năng trả nợ đã giảm xuống còn khoảng 32 đến 37 tuổi. Điều này cho thấy vòng xoáy "vay mới trả nợ cũ" đang dần lan sang cả thế hệ trẻ.
Làn sóng hơn 10 triệu khoản vay không thể thu hồi vì thế không đơn thuần là câu chuyện của ngành tài chính, mà phản ánh sức ép ngày càng lớn lên các hộ gia đình Trung Quốc. Khi thu nhập không còn tăng như trước, trong khi gánh nặng nhà ở, giáo dục và chăm sóc người già vẫn không ngừng tăng lên, chính những người được coi là trụ cột của gia đình lại trở thành nhóm dễ tổn thương nhất trước khủng hoảng nợ.
Theo báo cáo của Economic Observer, trong 6 tháng đầu năm 2026, 24 công ty tài chính tiêu dùng được cấp phép tại Trung Quốc đã đưa ra thị trường 122 gói nợ xấu với tổng dư nợ gốc và lãi lên tới 53,2 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 194.000 tỷ đồng, tăng 74,5% so với cùng kỳ năm trước. Các khoản nợ này liên quan đến hơn 10 triệu khoản vay tiêu dùng cá nhân và người vay có độ tuổi trung bình khoảng 40. Điều đó cho thấy đây không còn là vấn đề của một vài tổ chức tài chính mà đã trở thành xu hướng chung của cả ngành cho vay tiêu dùng.
Thoạt nhìn, nhiều người có thể cho rằng người trung niên chi tiêu quá mức hoặc quản lý tài chính kém. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nguyên nhân thực tế nằm ở áp lực tài chính ngày càng chồng chất. Đây là nhóm tuổi vừa phải trả khoản vay mua nhà, vừa nuôi con ăn học, đồng thời gánh chi phí chăm sóc cha mẹ già. Chỉ riêng khoản vay thế chấp đã chiếm phần lớn thu nhập của nhiều hộ gia đình. Khảo sát của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cho thấy gần 77% hộ gia đình thành thị có nợ đều đang vay mua nhà, với dư nợ trung bình khoảng 389.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 1,42 tỷ đồng, chiếm gần 76% tổng nợ của hộ gia đình.
Không chỉ phải trả nợ ngân hàng, nhiều gia đình trung niên còn dành hơn 65% thu nhập hàng tháng cho các khoản chi cố định như tiền nhà, học phí và sinh hoạt. Tại các thành phố lớn, tỷ lệ này còn vượt 75%. Đáng chú ý, khoảng 42% gia đình trung niên không có đủ tiền tiết kiệm để duy trì cuộc sống nếu xảy ra biến cố kéo dài hơn ba tháng. Chỉ cần mất việc, người thân nhập viện hoặc phát sinh một khoản chi lớn, dòng tiền của cả gia đình có thể lập tức rơi vào khủng hoảng.
Áp lực càng lớn hơn khi thị trường lao động không còn thuận lợi như trước. Tại Trung Quốc, "khủng hoảng tuổi 35" đã trở thành khái niệm quen thuộc. Người lao động lớn tuổi thường có mức lương cao nhưng cũng dễ bị doanh nghiệp cắt giảm khi kinh tế suy yếu. Một khi mất việc ở tuổi 40, họ thường mất nhiều thời gian hơn người trẻ để tìm được công việc mới, trong khi các khoản vay vẫn phải thanh toán đúng hạn mỗi tháng.
Nhiều người vì vậy lựa chọn vay khoản mới để trả khoản cũ nhằm duy trì dòng tiền. Hình thức "đảo nợ" này từng rất phổ biến trong giai đoạn tín dụng tiêu dùng bùng nổ từ năm 2017 đến năm 2019. Khi đó, thu nhập và giá bất động sản vẫn tăng nên rủi ro chưa bộc lộ rõ. Tuy nhiên, khi kinh tế chững lại, thu nhập giảm và các tổ chức tài chính siết cho vay, vòng quay nợ bắt đầu đổ vỡ, khiến nhiều người không còn khả năng xoay xở.
Theo các chuyên gia, người trung niên cũng có xu hướng cố gắng trả nợ đến cùng thay vì chấp nhận vỡ nợ sớm. Họ thường vay thêm, dùng thẻ tín dụng để trả khoản vay khác hoặc tiếp tục kéo dài thời gian trả nợ với hy vọng tình hình sẽ cải thiện. Chính sự cố gắng này lại khiến tổng số nợ ngày càng lớn và bỏ lỡ thời điểm thích hợp để tái cơ cấu tài chính. Đằng sau hơn 10 triệu khoản vay khó đòi là hàng triệu gia đình thuộc "thế hệ kẹp", những người vừa phải nuôi con nhỏ, vừa chăm sóc cha mẹ già.
Bên cạnh khó khăn của người vay, chính sách quản lý cũng góp phần làm lộ rõ quy mô nợ xấu. Từ năm 2025, cơ quan quản lý tài chính Trung Quốc bắt đầu siết hoạt động cho vay tiêu dùng, yêu cầu ngân hàng và các công ty tài chính minh bạch lãi suất, công khai các loại phí, kiểm soát chặt các nền tảng môi giới và đẩy nhanh xử lý nợ xấu. Mô hình cho vay lãi suất cao để bù đắp tỷ lệ nợ xấu cao dần không còn được chấp nhận. Từ cuối năm 2025, nhiều công ty tài chính đã giảm tốc độ cho vay và nâng điều kiện xét duyệt khách hàng.
Điều đáng lo ngại là áp lực nợ không còn chỉ tập trung ở người trung niên. Dữ liệu cho thấy tại một số công ty tài chính tiêu dùng lớn, độ tuổi trung bình của người vay mất khả năng trả nợ đã giảm xuống còn khoảng 32 đến 37 tuổi. Điều này cho thấy vòng xoáy "vay mới trả nợ cũ" đang dần lan sang cả thế hệ trẻ.
Làn sóng hơn 10 triệu khoản vay không thể thu hồi vì thế không đơn thuần là câu chuyện của ngành tài chính, mà phản ánh sức ép ngày càng lớn lên các hộ gia đình Trung Quốc. Khi thu nhập không còn tăng như trước, trong khi gánh nặng nhà ở, giáo dục và chăm sóc người già vẫn không ngừng tăng lên, chính những người được coi là trụ cột của gia đình lại trở thành nhóm dễ tổn thương nhất trước khủng hoảng nợ.
