Đoạn Video
Ảnh
Lê Nhã Linh
Thành viên nổi tiếng
Đường dây bị cơ quan điều tra xác định đã đưa hơn 28.000 viên kim cương từ Hồng Kông vào Việt Nam, với doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng. Đáng chú ý, một số viên sau đó được thay đổi mã số và cấp giấy kiểm định mới trước khi bán cho khách hàng. Vụ án đặt ra câu hỏi: người mua có thể kiểm tra nguồn gốc viên kim cương bằng cách nào?
Hơn 28.000 viên kim cương được đưa vào Việt Nam
Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, từ năm 2024 đến nay, đường dây buôn lậu xuyên quốc gia đã thực hiện 141 lượt vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương các loại từ Hồng Kông vào Việt Nam tiêu thụ. Doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng.
Cuối tháng 6, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp Công an TPHCM đồng loạt bắt giữ các đối tượng liên quan, khám xét nhiều cơ sở kinh doanh vàng bạc, đá quý và nơi ở. Lực lượng chức năng thu giữ khoảng 1.100 viên kim cương cùng nhiều tài liệu, tang vật liên quan.
Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an, xác định số đá trong suốt thu giữ gồm kim cương tự nhiên và kim cương tổng hợp.
Trong vụ án, Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-LAB), bị cơ quan điều tra xác định đã cùng Trần Tiễn Như Nghi, nhân viên PNJ-LAB, tham gia đường dây.
Theo kết quả điều tra được công bố, sau khi nhận kim cương nhập lậu, Thảo đã lợi dụng kiến thức chuyên môn để mài mã số GIA trên viên đá, làm mới theo mã số của PNJ-LAB và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới, sau đó bán cho khách hàng cá nhân để thu lợi.
Đây là chi tiết khiến người mua đặc biệt quan tâm, bởi một viên kim cương có thể đi kèm nhiều thông tin về đặc điểm, chất lượng và mã số nhận diện. Khi mã số trên viên đá bị thay đổi, việc đối chiếu với hồ sơ ban đầu trở nên khó khăn hơn.
Có giấy kiểm định đã đủ để biết nguồn gốc?
Không nên đánh đồng giấy kiểm định với chứng từ chứng minh toàn bộ nguồn gốc thương mại của một viên kim cương.
Giấy kiểm định về cơ bản cung cấp thông tin chuyên môn về viên đá, chẳng hạn kim cương tự nhiên hay tổng hợp, trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết, giác cắt và các đặc điểm nhận dạng khác tùy theo phòng giám định.
Trong khi đó, nguồn gốc của viên kim cương còn liên quan đến chuỗi giao dịch, chứng từ mua bán, nhập khẩu và lịch sử sở hữu.
Điều này có nghĩa một viên kim cương có giấy kiểm định không đồng nghĩa với việc người mua đã biết đầy đủ viên đá đó được đưa vào thị trường bằng con đường nào.
Vụ án tại Thanh Hóa càng cho thấy sự khác biệt này. Theo cơ quan điều tra, có những viên kim cương nhập lậu được đưa qua khâu thay đổi mã số và cấp chứng nhận kiểm định mới trước khi bán cho khách hàng.
Do đó, khi mua kim cương có giá trị lớn, người tiêu dùng không nên chỉ nhìn vào một tờ giấy chứng nhận mà cần kiểm tra tính thống nhất giữa viên đá - mã số - giấy kiểm định - hóa đơn, chứng từ mua bán.
Mã số trên kim cương quan trọng thế nào?
Đối với những viên kim cương có khắc mã số nhận diện bằng laser, mã số này có thể giúp đối chiếu viên đá thực tế với báo cáo giám định tương ứng.
Khi mua, khách hàng có thể yêu cầu người bán cho kiểm tra mã số được khắc trên vành kim cương dưới thiết bị phóng đại phù hợp, sau đó đối chiếu với mã số trên giấy kiểm định.
Nếu các thông tin không thống nhất, đây là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.
Tuy nhiên, chỉ nhìn thấy mã số cũng chưa đủ để kết luận viên kim cương có nguồn gốc hợp pháp. Mã số cần được đối chiếu với cơ sở dữ liệu hoặc hồ sơ của tổ chức giám định phát hành báo cáo, đồng thời kiểm tra chứng từ mua bán từ đơn vị kinh doanh.
Đặc biệt, trong trường hợp viên đá đã bị can thiệp hoặc mã số bị làm giả, việc kiểm tra bằng mắt thường gần như không thể phát hiện.
Người mua nên kiểm tra những gì?
Với những giao dịch kim cương có giá trị cao, người mua có thể chủ động thực hiện một số bước để giảm rủi ro.
Một là, kiểm tra giấy kiểm định.
Cần xem tên tổ chức giám định, số báo cáo, ngày cấp, đặc điểm viên đá và các thông tin nhận dạng. Không nên mua chỉ vì người bán nói rằng viên đá “có giấy”.
Hai là, đối chiếu mã số trên viên đá với báo cáo.
Nếu báo cáo có ghi mã số laser inscription, người mua nên yêu cầu kiểm tra mã số thực tế trên viên kim cương và đối chiếu với giấy.
Ba là, kiểm tra thông tin trực tuyến nếu tổ chức giám định có hệ thống tra cứu.
Thông tin trên báo cáo cần khớp với dữ liệu của tổ chức phát hành, từ mã số đến các đặc điểm cơ bản của viên đá.
Bốn là, yêu cầu hóa đơn và chứng từ mua bán.
Đây là lớp thông tin khác với giấy kiểm định. Hóa đơn giúp xác định người bán, thời điểm giao dịch, giá trị hàng hóa và thông tin thương mại liên quan.
Năm là, thận trọng với giá bán bất thường.
Một viên kim cương được quảng cáo có chất lượng tương đương hàng chính hãng nhưng giá thấp bất thường cần được kiểm tra kỹ trước khi giao dịch.
Sáu là, với viên đá có giá trị lớn, nên giám định độc lập.
Nếu có nghi ngờ về chất lượng, nguồn gốc hoặc sự tương thích giữa viên đá và giấy kiểm định, người mua có thể yêu cầu một tổ chức giám định độc lập kiểm tra lại.
Kim cương tự nhiên và kim cương tổng hợp rất giống nhau
Một vấn đề khác được đặt ra từ vụ án là kim cương tự nhiên và kim cương tổng hợp có thể có đặc tính vật lý rất giống nhau, nên người mua không thể dựa vào mắt thường để phân biệt một cách đáng tin cậy.
Kim cương tổng hợp được tạo ra trong phòng thí nghiệm nhưng về thành phần hóa học vẫn là kim cương. Vì vậy, muốn xác định chính xác nguồn gốc hình thành của viên đá cần có thiết bị và phương pháp kiểm định chuyên nghiệp.
Đây cũng là lý do giấy kiểm định của các tổ chức có uy tín đóng vai trò quan trọng trong giao dịch kim cương.
Tuy nhiên, như vụ án tại Thanh Hóa cho thấy, một tờ giấy kiểm định chỉ thực sự có giá trị tham chiếu khi thông tin trên đó tương ứng với chính viên đá đang được giao dịch.
Người mua cần đặc biệt cảnh giác với kim cương đã qua thay đổi mã
Điểm đáng chú ý nhất trong vụ án không chỉ nằm ở số lượng 28.000 viên kim cương mà còn ở thủ đoạn bị cơ quan điều tra xác định: mã số GIA trên một số viên đá bị mài đi, sau đó làm mới theo mã số PNJ-LAB và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới.
Nếu người mua chỉ kiểm tra một tờ giấy được cung cấp tại thời điểm giao dịch mà không đối chiếu độc lập viên đá và mã số, họ có thể gặp khó khăn trong việc xác định lịch sử thực sự của sản phẩm.
Vì vậy, với những viên kim cương có giá trị cao, cách tiếp cận an toàn hơn là kiểm tra đồng thời nhiều lớp thông tin: tổ chức giám định, mã số trên viên đá, báo cáo kiểm định, hóa đơn và đơn vị bán hàng.
Công an tỉnh Thanh Hóa hiện tiếp tục mở rộng điều tra vụ án, rà soát những người có liên quan và thu giữ số kim cương buôn lậu.
Theo thông tin điều tra, số kim cương do Đặng Ngọc Thảo tham gia xử lý được bán cho khách hàng cá nhân và không đưa vào hệ thống bán lẻ của PNJ. Cơ quan điều tra cũng xác định PNJ có đầy đủ hồ sơ đối với hàng hóa kim cương nhập khẩu của doanh nghiệp và quá trình nhập khẩu, phân phối được kiểm soát theo quy định.
Vụ án chưa đồng nghĩa mọi viên kim cương đang lưu thông trên thị trường đều có vấn đề. Tuy nhiên, con số hơn 28.000 viên cùng thủ đoạn thay đổi mã số, cấp giấy kiểm định mới là lời cảnh báo đáng chú ý đối với người mua đá quý.
Với một món hàng có giá trị hàng chục, hàng trăm triệu đồng hoặc cao hơn, đừng chỉ hỏi “viên kim cương này có giấy không?”. Câu hỏi quan trọng hơn là: giấy do ai cấp, mã số có khớp với viên đá hay không, thông tin có thể xác minh độc lập không và người bán có cung cấp đầy đủ chứng từ giao dịch hay không?
Đó mới là những lớp kiểm tra giúp người mua giảm nguy cơ bỏ ra số tiền lớn cho một viên kim cương không đúng với những gì được giới thiệu.
Hơn 28.000 viên kim cương được đưa vào Việt Nam
Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, từ năm 2024 đến nay, đường dây buôn lậu xuyên quốc gia đã thực hiện 141 lượt vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương các loại từ Hồng Kông vào Việt Nam tiêu thụ. Doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng.
Cuối tháng 6, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp Công an TPHCM đồng loạt bắt giữ các đối tượng liên quan, khám xét nhiều cơ sở kinh doanh vàng bạc, đá quý và nơi ở. Lực lượng chức năng thu giữ khoảng 1.100 viên kim cương cùng nhiều tài liệu, tang vật liên quan.
Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an, xác định số đá trong suốt thu giữ gồm kim cương tự nhiên và kim cương tổng hợp.
Trong vụ án, Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-LAB), bị cơ quan điều tra xác định đã cùng Trần Tiễn Như Nghi, nhân viên PNJ-LAB, tham gia đường dây.
Theo kết quả điều tra được công bố, sau khi nhận kim cương nhập lậu, Thảo đã lợi dụng kiến thức chuyên môn để mài mã số GIA trên viên đá, làm mới theo mã số của PNJ-LAB và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới, sau đó bán cho khách hàng cá nhân để thu lợi.
Đây là chi tiết khiến người mua đặc biệt quan tâm, bởi một viên kim cương có thể đi kèm nhiều thông tin về đặc điểm, chất lượng và mã số nhận diện. Khi mã số trên viên đá bị thay đổi, việc đối chiếu với hồ sơ ban đầu trở nên khó khăn hơn.
Có giấy kiểm định đã đủ để biết nguồn gốc?
Không nên đánh đồng giấy kiểm định với chứng từ chứng minh toàn bộ nguồn gốc thương mại của một viên kim cương.
Giấy kiểm định về cơ bản cung cấp thông tin chuyên môn về viên đá, chẳng hạn kim cương tự nhiên hay tổng hợp, trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết, giác cắt và các đặc điểm nhận dạng khác tùy theo phòng giám định.
Trong khi đó, nguồn gốc của viên kim cương còn liên quan đến chuỗi giao dịch, chứng từ mua bán, nhập khẩu và lịch sử sở hữu.
Điều này có nghĩa một viên kim cương có giấy kiểm định không đồng nghĩa với việc người mua đã biết đầy đủ viên đá đó được đưa vào thị trường bằng con đường nào.
Vụ án tại Thanh Hóa càng cho thấy sự khác biệt này. Theo cơ quan điều tra, có những viên kim cương nhập lậu được đưa qua khâu thay đổi mã số và cấp chứng nhận kiểm định mới trước khi bán cho khách hàng.
Do đó, khi mua kim cương có giá trị lớn, người tiêu dùng không nên chỉ nhìn vào một tờ giấy chứng nhận mà cần kiểm tra tính thống nhất giữa viên đá - mã số - giấy kiểm định - hóa đơn, chứng từ mua bán.
Mã số trên kim cương quan trọng thế nào?
Đối với những viên kim cương có khắc mã số nhận diện bằng laser, mã số này có thể giúp đối chiếu viên đá thực tế với báo cáo giám định tương ứng.
Khi mua, khách hàng có thể yêu cầu người bán cho kiểm tra mã số được khắc trên vành kim cương dưới thiết bị phóng đại phù hợp, sau đó đối chiếu với mã số trên giấy kiểm định.
Nếu các thông tin không thống nhất, đây là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.
Tuy nhiên, chỉ nhìn thấy mã số cũng chưa đủ để kết luận viên kim cương có nguồn gốc hợp pháp. Mã số cần được đối chiếu với cơ sở dữ liệu hoặc hồ sơ của tổ chức giám định phát hành báo cáo, đồng thời kiểm tra chứng từ mua bán từ đơn vị kinh doanh.
Đặc biệt, trong trường hợp viên đá đã bị can thiệp hoặc mã số bị làm giả, việc kiểm tra bằng mắt thường gần như không thể phát hiện.
Người mua nên kiểm tra những gì?
Với những giao dịch kim cương có giá trị cao, người mua có thể chủ động thực hiện một số bước để giảm rủi ro.
Một là, kiểm tra giấy kiểm định.
Cần xem tên tổ chức giám định, số báo cáo, ngày cấp, đặc điểm viên đá và các thông tin nhận dạng. Không nên mua chỉ vì người bán nói rằng viên đá “có giấy”.
Hai là, đối chiếu mã số trên viên đá với báo cáo.
Nếu báo cáo có ghi mã số laser inscription, người mua nên yêu cầu kiểm tra mã số thực tế trên viên kim cương và đối chiếu với giấy.
Ba là, kiểm tra thông tin trực tuyến nếu tổ chức giám định có hệ thống tra cứu.
Thông tin trên báo cáo cần khớp với dữ liệu của tổ chức phát hành, từ mã số đến các đặc điểm cơ bản của viên đá.
Bốn là, yêu cầu hóa đơn và chứng từ mua bán.
Đây là lớp thông tin khác với giấy kiểm định. Hóa đơn giúp xác định người bán, thời điểm giao dịch, giá trị hàng hóa và thông tin thương mại liên quan.
Năm là, thận trọng với giá bán bất thường.
Một viên kim cương được quảng cáo có chất lượng tương đương hàng chính hãng nhưng giá thấp bất thường cần được kiểm tra kỹ trước khi giao dịch.
Sáu là, với viên đá có giá trị lớn, nên giám định độc lập.
Nếu có nghi ngờ về chất lượng, nguồn gốc hoặc sự tương thích giữa viên đá và giấy kiểm định, người mua có thể yêu cầu một tổ chức giám định độc lập kiểm tra lại.
Kim cương tự nhiên và kim cương tổng hợp rất giống nhau
Một vấn đề khác được đặt ra từ vụ án là kim cương tự nhiên và kim cương tổng hợp có thể có đặc tính vật lý rất giống nhau, nên người mua không thể dựa vào mắt thường để phân biệt một cách đáng tin cậy.
Kim cương tổng hợp được tạo ra trong phòng thí nghiệm nhưng về thành phần hóa học vẫn là kim cương. Vì vậy, muốn xác định chính xác nguồn gốc hình thành của viên đá cần có thiết bị và phương pháp kiểm định chuyên nghiệp.
Đây cũng là lý do giấy kiểm định của các tổ chức có uy tín đóng vai trò quan trọng trong giao dịch kim cương.
Tuy nhiên, như vụ án tại Thanh Hóa cho thấy, một tờ giấy kiểm định chỉ thực sự có giá trị tham chiếu khi thông tin trên đó tương ứng với chính viên đá đang được giao dịch.
Người mua cần đặc biệt cảnh giác với kim cương đã qua thay đổi mã
Điểm đáng chú ý nhất trong vụ án không chỉ nằm ở số lượng 28.000 viên kim cương mà còn ở thủ đoạn bị cơ quan điều tra xác định: mã số GIA trên một số viên đá bị mài đi, sau đó làm mới theo mã số PNJ-LAB và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới.
Nếu người mua chỉ kiểm tra một tờ giấy được cung cấp tại thời điểm giao dịch mà không đối chiếu độc lập viên đá và mã số, họ có thể gặp khó khăn trong việc xác định lịch sử thực sự của sản phẩm.
Vì vậy, với những viên kim cương có giá trị cao, cách tiếp cận an toàn hơn là kiểm tra đồng thời nhiều lớp thông tin: tổ chức giám định, mã số trên viên đá, báo cáo kiểm định, hóa đơn và đơn vị bán hàng.
Công an tỉnh Thanh Hóa hiện tiếp tục mở rộng điều tra vụ án, rà soát những người có liên quan và thu giữ số kim cương buôn lậu.
Theo thông tin điều tra, số kim cương do Đặng Ngọc Thảo tham gia xử lý được bán cho khách hàng cá nhân và không đưa vào hệ thống bán lẻ của PNJ. Cơ quan điều tra cũng xác định PNJ có đầy đủ hồ sơ đối với hàng hóa kim cương nhập khẩu của doanh nghiệp và quá trình nhập khẩu, phân phối được kiểm soát theo quy định.
Vụ án chưa đồng nghĩa mọi viên kim cương đang lưu thông trên thị trường đều có vấn đề. Tuy nhiên, con số hơn 28.000 viên cùng thủ đoạn thay đổi mã số, cấp giấy kiểm định mới là lời cảnh báo đáng chú ý đối với người mua đá quý.
Với một món hàng có giá trị hàng chục, hàng trăm triệu đồng hoặc cao hơn, đừng chỉ hỏi “viên kim cương này có giấy không?”. Câu hỏi quan trọng hơn là: giấy do ai cấp, mã số có khớp với viên đá hay không, thông tin có thể xác minh độc lập không và người bán có cung cấp đầy đủ chứng từ giao dịch hay không?
Đó mới là những lớp kiểm tra giúp người mua giảm nguy cơ bỏ ra số tiền lớn cho một viên kim cương không đúng với những gì được giới thiệu.
