Kho báu trong xác tàu đắm gần 300 năm tuổi dưới đáy biển Na Uy

[Wandering Earth]

Một xác tàu đắm từ thế kỷ 18 chứa số lượng lớn đồ sứ Trung Quốc cùng nhiều hiện vật quý giá khác vừa được các nhà khảo cổ Na Uy nghiên cứu và công bố. Phát hiện được đánh giá là một trong những xác tàu được bảo tồn tốt nhất từng được tìm thấy tại khu vực Bắc Âu.

Con tàu nằm ở độ sâu khoảng 600 m dưới eo biển Skagerrak, vùng biển nằm giữa Na Uy, Đan Mạch và Thụy Điển. Do chứa nhiều đồ sứ Trung Quốc, các nhà nghiên cứu đã đặt cho nó biệt danh "Porcelain Wreck" (Xác tàu sứ).

Theo thông tin từ Cơ quan Di sản Văn hóa Na Uy, con tàu có niên đại vào khoảng giữa thế kỷ 18. Nhiều hiện vật được tìm thấy vẫn giữ được tình trạng đáng kinh ngạc dù đã nằm dưới đáy biển gần 300 năm.

Phát hiện tình cờ của một nhà thiết kế đồng hồ

Người đầu tiên phát hiện xác tàu là Espen Saastad, một nhà thiết kế đồng hồ người Na Uy, đồng thời điều hành công ty chuyên khảo sát và vận hành robot dưới nước.

Trong một chuyến khảo sát dưới đáy biển, Saastad đã phát hiện những dấu hiệu bất thường và nhanh chóng thông báo cho các cơ quan chức năng. Sau đó, các chuyên gia từ Cơ quan Di sản Văn hóa Na Uy và các bảo tàng hàng hải đã tiến hành điều tra, xác nhận đây là một xác tàu lịch sử có giá trị đặc biệt.

Bà Hanna Geiran, Tổng cục trưởng Cơ quan Di sản Văn hóa Na Uy, cho biết nhóm nghiên cứu đã vô cùng bất ngờ trước mức độ nguyên vẹn của con tàu cũng như số lượng hiện vật còn được bảo tồn.

Hàng hóa từ nhiều quốc gia

Những hiện vật được phát hiện cho thấy đây có thể là một tàu buôn tham gia mạng lưới thương mại quốc tế rộng lớn trong thế kỷ 18.

Nổi bật nhất là hàng loạt đồ sứ men lam trắng có nguồn gốc từ Trung Quốc. Bên cạnh đó, các nhà khảo cổ còn tìm thấy đèn chùm bằng thủy tinh có phong cách châu Âu, ly thủy tinh, vải vóc, ngũ cốc, các hộp gỗ đựng trà và dược liệu.

Một số viên gạch sử dụng trên tàu mang dấu hiệu liên quan đến thành phố Lübeck của Đức, cho thấy mạng lưới giao thương phức tạp giữa nhiều khu vực khác nhau của châu Âu và châu Á vào thời điểm đó.

"Viên nang thời gian" dưới đáy biển

Theo bà Nina Refseth, Giám đốc điều hành Quỹ Bảo tàng Dân gian Na Uy (Norsk Folkemuseum Foundation), hầu hết các xác tàu cổ được phát hiện tại Bắc Âu đều đã bị hư hại hoặc bị tác động bởi con người. Trong khi đó, xác tàu này nằm ở độ sâu lớn nên gần như không bị xáo trộn.

Điều đó khiến nó trở thành một "viên nang thời gian" quý giá, giúp các nhà nghiên cứu có cơ hội tìm hiểu trực tiếp về hoạt động thương mại hàng hải trong thế kỷ 18.

Bộ trưởng Khí hậu và Môi trường Na Uy Andreas Bjelland Eriksen nhận định đây là một phát hiện hiếm có, mang giá trị khoa học đặc biệt đối với lịch sử hàng hải của Na Uy cũng như khu vực Bắc Âu.

Nhiều bí ẩn vẫn chưa có lời giải

Mặc dù đã xác định được niên đại của con tàu và nguồn gốc của nhiều hiện vật, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thể xác định chính xác con tàu xuất phát từ đâu và đang trên đường tới bến cảng nào khi gặp nạn.

Công tác khảo sát hiện vẫn đang được tiếp tục. Mỗi đợt nghiên cứu mới lại mang đến thêm những hiện vật và manh mối về hành trình cuối cùng của con tàu.

Chính quyền Na Uy đã phân bổ khoảng 2,9 triệu kroner Na Uy để hỗ trợ hoạt động khảo sát, bảo tồn và nghiên cứu xác tàu.

Theo kế hoạch, sau khi được phục chế và phân loại, nhiều hiện vật quan trọng sẽ được trưng bày công khai tại Bảo tàng Hàng hải Na Uy ở Oslo, giúp công chúng có cơ hội chiêm ngưỡng những dấu tích còn sót lại của một hành trình thương mại cách đây gần ba thế kỷ.

Gần 300 năm trước, con tàu cùng khối hàng hóa quý giá chìm xuống đáy biển và biến mất khỏi lịch sử. Ngày nay, nhờ một phát hiện tình cờ dưới lòng đại dương, những câu chuyện về mạng lưới thương mại toàn cầu của thế kỷ 18 đang dần được hé lộ trở lại.