Đoạn Video
Ảnh
Chi Le
Thành viên nổi tiếng
Vào lúc 12 giờ 51 phút, ngày 7/8/2025, tiết Lập thu chính thức bắt đầu, đánh dấu sự khởi đầu của mùa thu theo lịch tiết khí cổ truyền phương Đông. Khoảng thời gian này sẽ kéo dài đến 3 giờ 32 phút ngày 23/8, theo tính toán chính xác dựa trên chuyển động của Mặt Trời trên quỹ đạo hoàng đạo, khi nó đạt tới kinh độ 135 độ.
Dù trong cảm nhận thời tiết thực tế tại nhiều khu vực, đặc biệt là miền Bắc và miền Trung Việt Nam, nắng nóng vẫn còn hiện hữu, thì trong tư duy lịch pháp cổ phương Đông, đây là thời điểm được coi là “giao mùa”, sự chuyển mình từ dương sang âm, từ sinh trưởng sang thu hoạch, từ cường tráng sang trầm lắng.
Lập thu không đơn thuần là một khái niệm thời gian. Nó là biểu tượng của sự khởi đầu chu kỳ “thu”, được người xưa đặt ở vị trí thứ 13 trong tổng số 24 tiết khí của năm. Với nền nông nghiệp truyền thống, tiết này đóng vai trò như một chỉ dấu thiên văn quan trọng, điều chỉnh nhịp điệu sản xuất và định hướng các hoạt động canh tác. Từ thời điểm này, nông dân ở nhiều vùng bắt đầu chuẩn bị thu hoạch vụ mùa hè - thu, đồng thời tính toán cho vụ đông. Những quan sát thiên nhiên như mây chuyển, gió đổi, chuồn chuồn bay thấp, lá cây ngả màu… đã từng là công cụ khí tượng tự nhiên chính xác của người nông dân Việt, đặc biệt khi công nghệ hiện đại chưa hiện diện trong đời sống.
Bên cạnh ý nghĩa nông lịch, Lập thu cũng mở ra một giai đoạn mang nhiều chuyển biến về mặt sức khỏe và cảm xúc của con người. Trong y học cổ truyền, đây là tiết khí bắt đầu thời kỳ âm thịnh, dương suy. Sự thay đổi đột ngột giữa ngày và đêm, nóng và mát, khô và ẩm dễ khiến cơ thể mất cân bằng, đặc biệt là hệ hô hấp và tiêu hóa. Do đó, người xưa khuyên nên điều chỉnh chế độ sinh hoạt, ăn uống thanh đạm, nghỉ ngơi điều độ, chú trọng “dưỡng phế, bổ âm” để thích nghi. Các thức ăn mát, ngọt nhẹ như lê, hồng, đậu xanh thường được sử dụng phổ biến trong dân gian vào thời điểm này, không chỉ để thanh nhiệt mà còn là hình thức triết lý hóa việc ăn theo mùa, sống thuận tự nhiên.
Từ góc nhìn văn hóa, Lập thu mang một tầng ý nghĩa sâu sắc. Khác với sự rộn ràng, bộc phát của mùa xuân hay nồng nhiệt, bức bối của mùa hạ, mùa thu, bắt đầu từ Lập thu, thường gắn với trạng thái điềm tĩnh, lắng đọng và suy tư. Trong văn chương Việt Nam cũng như Á Đông, thu là mùa của thơ, của tình cảm nội giới, của sự chiêm nghiệm về đời người, về vô thường. Việc xác định tiết Lập thu như một điểm khởi đầu mùa thu không chỉ mang ý nghĩa thời tiết, mà còn phản ánh một tư duy sống gắn bó mật thiết giữa thiên nhiên và con người, một hệ quy chiếu tâm linh và triết học phương Đông luôn đề cao sự “hòa khí” và tính nhịp nhàng của vũ trụ.
Ở khía cạnh phong thủy và tử vi, Lập thu còn là thời điểm có tính bước ngoặt trong vận khí. Đây là lúc hành Kim bắt đầu phát tác, ảnh hưởng tới mệnh vận của con người trong quan niệm ngũ hành. Những thay đổi trong dòng năng lượng tự nhiên, dù không thể quan sát bằng mắt thường, vẫn được nhiều người tin là có khả năng tác động đến tinh thần, sức khỏe, công việc và các mối quan hệ cá nhân. Chính vì vậy, không ít người theo trường phái “thuận thiên” thường chọn tiết Lập thu làm thời điểm để tính toán đại sự, bắt đầu lại, hoặc điều chỉnh hướng đi trong năm.
Dù chịu sự chi phối của các quy luật thiên văn khắt khe, tiết Lập thu không hề khô cứng. Trái lại, nó là một trong những tiết khí chứa đựng nhiều tầng lớp ý nghĩa nhân văn nhất trong hệ thống lịch tiết khí cổ. Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, việc dừng lại để quan sát và cảm nhận thời khắc Lập thu đến không chỉ giúp con người sống gần hơn với thiên nhiên, mà còn là cách để kết nối với truyền thống, với chính bản thân, trong một chu kỳ vận động mà người xưa đã ngầm gửi gắm: sự suy nghĩ sâu sắc luôn bắt đầu từ mùa thu.
Dù trong cảm nhận thời tiết thực tế tại nhiều khu vực, đặc biệt là miền Bắc và miền Trung Việt Nam, nắng nóng vẫn còn hiện hữu, thì trong tư duy lịch pháp cổ phương Đông, đây là thời điểm được coi là “giao mùa”, sự chuyển mình từ dương sang âm, từ sinh trưởng sang thu hoạch, từ cường tráng sang trầm lắng.
Lập thu không đơn thuần là một khái niệm thời gian. Nó là biểu tượng của sự khởi đầu chu kỳ “thu”, được người xưa đặt ở vị trí thứ 13 trong tổng số 24 tiết khí của năm. Với nền nông nghiệp truyền thống, tiết này đóng vai trò như một chỉ dấu thiên văn quan trọng, điều chỉnh nhịp điệu sản xuất và định hướng các hoạt động canh tác. Từ thời điểm này, nông dân ở nhiều vùng bắt đầu chuẩn bị thu hoạch vụ mùa hè - thu, đồng thời tính toán cho vụ đông. Những quan sát thiên nhiên như mây chuyển, gió đổi, chuồn chuồn bay thấp, lá cây ngả màu… đã từng là công cụ khí tượng tự nhiên chính xác của người nông dân Việt, đặc biệt khi công nghệ hiện đại chưa hiện diện trong đời sống.
Bên cạnh ý nghĩa nông lịch, Lập thu cũng mở ra một giai đoạn mang nhiều chuyển biến về mặt sức khỏe và cảm xúc của con người. Trong y học cổ truyền, đây là tiết khí bắt đầu thời kỳ âm thịnh, dương suy. Sự thay đổi đột ngột giữa ngày và đêm, nóng và mát, khô và ẩm dễ khiến cơ thể mất cân bằng, đặc biệt là hệ hô hấp và tiêu hóa. Do đó, người xưa khuyên nên điều chỉnh chế độ sinh hoạt, ăn uống thanh đạm, nghỉ ngơi điều độ, chú trọng “dưỡng phế, bổ âm” để thích nghi. Các thức ăn mát, ngọt nhẹ như lê, hồng, đậu xanh thường được sử dụng phổ biến trong dân gian vào thời điểm này, không chỉ để thanh nhiệt mà còn là hình thức triết lý hóa việc ăn theo mùa, sống thuận tự nhiên.
Từ góc nhìn văn hóa, Lập thu mang một tầng ý nghĩa sâu sắc. Khác với sự rộn ràng, bộc phát của mùa xuân hay nồng nhiệt, bức bối của mùa hạ, mùa thu, bắt đầu từ Lập thu, thường gắn với trạng thái điềm tĩnh, lắng đọng và suy tư. Trong văn chương Việt Nam cũng như Á Đông, thu là mùa của thơ, của tình cảm nội giới, của sự chiêm nghiệm về đời người, về vô thường. Việc xác định tiết Lập thu như một điểm khởi đầu mùa thu không chỉ mang ý nghĩa thời tiết, mà còn phản ánh một tư duy sống gắn bó mật thiết giữa thiên nhiên và con người, một hệ quy chiếu tâm linh và triết học phương Đông luôn đề cao sự “hòa khí” và tính nhịp nhàng của vũ trụ.
Ở khía cạnh phong thủy và tử vi, Lập thu còn là thời điểm có tính bước ngoặt trong vận khí. Đây là lúc hành Kim bắt đầu phát tác, ảnh hưởng tới mệnh vận của con người trong quan niệm ngũ hành. Những thay đổi trong dòng năng lượng tự nhiên, dù không thể quan sát bằng mắt thường, vẫn được nhiều người tin là có khả năng tác động đến tinh thần, sức khỏe, công việc và các mối quan hệ cá nhân. Chính vì vậy, không ít người theo trường phái “thuận thiên” thường chọn tiết Lập thu làm thời điểm để tính toán đại sự, bắt đầu lại, hoặc điều chỉnh hướng đi trong năm.
Dù chịu sự chi phối của các quy luật thiên văn khắt khe, tiết Lập thu không hề khô cứng. Trái lại, nó là một trong những tiết khí chứa đựng nhiều tầng lớp ý nghĩa nhân văn nhất trong hệ thống lịch tiết khí cổ. Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, việc dừng lại để quan sát và cảm nhận thời khắc Lập thu đến không chỉ giúp con người sống gần hơn với thiên nhiên, mà còn là cách để kết nối với truyền thống, với chính bản thân, trong một chu kỳ vận động mà người xưa đã ngầm gửi gắm: sự suy nghĩ sâu sắc luôn bắt đầu từ mùa thu.
