Đoạn Video
Ảnh
Huỳnh Anh
Thành viên nổi tiếng
Trấn Thành và nhà sản xuất “Thỏ ơi” bày tỏ sự bức xúc khi phim bị quay lén và phát tán tràn lan trên mạng xã hội. Vấn nạn này tồn tại nhiều năm qua, gây nguy hại cho thị trường điện ảnh.
Ngoài vấn nạn seeding bẩn, thị trường điện ảnh Việt dịp Tết Nguyên đán tiếp tục bị “vấy bẩn” bởi tình trạng hàng loạt khán giả quay lén phim sau đó phát tán bất hợp phát lên mạng xã hội.
Đáng chú ý, những cảnh quay này đều là các phân đoạn quan trọng của dự án. Việc loạt cú twist bị “spoil” trên mạng ảnh hưởng lớn đến doanh thu dự án, đặc biệt với những phim Việt có quy mô vừa và nhỏ, vốn đã rất khó khăn trong việc thu hồi vốn.
Theo chuyên gia, về lâu dài, vấn nạn này gây hệ lụy cho cho sự phát triển của thị trường. Điều này tạo ra một “nền kinh tế miễn phí bất hợp pháp”, khiến khán giả quen với việc tiếp cận nội dung mà không trả tiền, từ đó cản trở quá trình hình thành thói quen tiêu dùng văn hóa lành mạnh - một yếu tố nền tảng để phát triển công nghiệp văn hóa.
Hai lần cầu xin của Trấn Thành
Tình trạng spoil hay quay lén Thỏ ơi sau đó đăng tải lên nhiều nền tảng mạng xã hội, phổ biến nhất là TikTok, diễn ra từ những ngày đầu dự án công chiếu.
Trên các clip, video này, nhiều tài khoản mạng quay lén những cảnh phim kéo dài nhiều phút, thậm chí là cả đoạn kết của bộ phim. Không dừng lại ở đó, họ còn lập ra những fanpage giả mạo phim Thỏ ơi và đăng tràn lan các phân cảnh quan trọng của dự án. Mỗi clip này hút hàng triệu lượt xem và thu hút nhiều bình luận, tương tác, chia sẻ.
Việc một dự án thuộc thể loại tâm lý, thriller như Thỏ ơi, việc bị lộ ra những cú twist hay cảnh "đinh" ảnh hưởng rất lớn đến câu chuyện phim lẫn khán giả muốn mua vé ra rạp.
Ngoài vấn nạn seeding bẩn, thị trường điện ảnh Việt dịp Tết Nguyên đán tiếp tục bị “vấy bẩn” bởi tình trạng hàng loạt khán giả quay lén phim sau đó phát tán bất hợp phát lên mạng xã hội.
Đáng chú ý, những cảnh quay này đều là các phân đoạn quan trọng của dự án. Việc loạt cú twist bị “spoil” trên mạng ảnh hưởng lớn đến doanh thu dự án, đặc biệt với những phim Việt có quy mô vừa và nhỏ, vốn đã rất khó khăn trong việc thu hồi vốn.
Theo chuyên gia, về lâu dài, vấn nạn này gây hệ lụy cho cho sự phát triển của thị trường. Điều này tạo ra một “nền kinh tế miễn phí bất hợp pháp”, khiến khán giả quen với việc tiếp cận nội dung mà không trả tiền, từ đó cản trở quá trình hình thành thói quen tiêu dùng văn hóa lành mạnh - một yếu tố nền tảng để phát triển công nghiệp văn hóa.
Hai lần cầu xin của Trấn Thành
Tình trạng spoil hay quay lén Thỏ ơi sau đó đăng tải lên nhiều nền tảng mạng xã hội, phổ biến nhất là TikTok, diễn ra từ những ngày đầu dự án công chiếu.
Trên các clip, video này, nhiều tài khoản mạng quay lén những cảnh phim kéo dài nhiều phút, thậm chí là cả đoạn kết của bộ phim. Không dừng lại ở đó, họ còn lập ra những fanpage giả mạo phim Thỏ ơi và đăng tràn lan các phân cảnh quan trọng của dự án. Mỗi clip này hút hàng triệu lượt xem và thu hút nhiều bình luận, tương tác, chia sẻ.
Việc một dự án thuộc thể loại tâm lý, thriller như Thỏ ơi, việc bị lộ ra những cú twist hay cảnh "đinh" ảnh hưởng rất lớn đến câu chuyện phim lẫn khán giả muốn mua vé ra rạp.
Thỏ ơi đến từ Trấn Thành bị quay lén và phát tán nhiều nội dung trên mạng.
Đến ngày thứ 5 kể từ khi phim công chiếu chính thức, Trấn Thành lên tiếng cầu xin khán giả. Trong bài đăng, đạo diễn cho biết: "Nghề làm phim luôn gặp nhiều khó khăn và phải tốn công sức của rất nhiều người. Nên em xin mọi người đừng đăng cái kết phim, những đoạn tình tiết quan trọng hay quay lén trong rạp post lên các nền tảng mạng xã hội. Xin hãy thương cho công sức lao động của rất nhiều con người trong 1 bộ phim”.
Trấn Thành bày tỏ mong muốn khán giả tôn trọng công sức của ê-kíp, đồng thời gửi lời cảm ơn tới những người đã ủng hộ tác phẩm.
Một ngày sau đó, Trấn Thành tiếp tục có bài đăng thứ hai, khẩn thiết thông báo về vấn nạn này. Anh mong mong quý khán giả hỗ trợ report các tài khoản phát tán clip quay lén để nhà sản xuất kịp thời xử lý và bảo vệ bộ phim.
Trấn Thành bày tỏ mong muốn khán giả tôn trọng công sức của ê-kíp, đồng thời gửi lời cảm ơn tới những người đã ủng hộ tác phẩm.
Một ngày sau đó, Trấn Thành tiếp tục có bài đăng thứ hai, khẩn thiết thông báo về vấn nạn này. Anh mong mong quý khán giả hỗ trợ report các tài khoản phát tán clip quay lén để nhà sản xuất kịp thời xử lý và bảo vệ bộ phim.
Trấn Thành hai lần cầu xin khán giả đừng quay lén phim.
Không chỉ Trấn Thành, nhà sản xuất của Thỏ ơi cũng phát thông báo khẩn. Phía nhà sản xuất cung cấp một số tài khoản mạng có hành vi quay lén và phát tán bất hợp pháp. Đơn vị này cho biết đã tiến hành lập vi bằng, thu thập dữ liệu, ghi nhận đường dẫn, tài khoản và các thông tin liên quan nhằm làm căn cứ xử lý theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, họ đang làm việc với các cơ quan có thẩm quyền để phối hợp xác minh nguồn phát tán, truy vết các cá nhân, tổ chức có liên quan.
"Chúng tôi kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác phẩm, đồng thời kêu gọi khán giả không quay trái phép, không chia sẻ hoặc tiếp tay cho các hành vi phát tán trái phép tất cả các phim điện ảnh dưới bất kỳ hình thức nào, không chỉ giới hạn trong phạm vi của phim Thỏ ơi. Việc tôn trọng bản quyền không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là sự ủng hộ thiết thực dành cho ngành công nghiệp điện ảnh và những người làm nghề chân chính", theo thông báo từ nhà sản xuất.
Dù Trấn Thành hai lần bày tỏ sự bức xúc và nhà sản xuất có động thái cứng rắn, tình trạng trên vẫn tiếp diễn. Mỗi ngày trôi qua, hàng loạt clip quay lén Thỏ ơi bằng điện thoại vẫn được phát tán không kiểm soát trên mạng.
Ngoài Thỏ ơi, các bộ phim chiếu Tết như Nhà ba tôi một phòng, Báu vật trời cho, Mùi phở... cũng bị "leak" nhiều nội dung phim trên các nền tảng.
Vấn nạn quay lén phim thực ra không phải là mới. Nó tồn tại ở thị trường điện ảnh Việt nhiều năm qua. Trong khi nhà sản xuất, đơn vị phát hành, đạo diễn liên tiếp phản ánh và áp dụng nhiều giải pháp song không được giải quyết triệt để.
Thậm chí, không ít trường hợp, khi các nhà làm phim đề cập đến vấn đề này trên mạng xã hội với mong muốn khán giả thương dự án, một bộ phận khán giả lại cho rằng đây là chiêu trò truyền thông từ đạo diễn, nhà sản xuất.
Vào năm 2025, bộ phim bom tấn Mưa đỏ của Đặng Thái Huyền cũng đối diện vấn nạn nói trên. Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều clip quay lén tác phẩm ngoài rạp xuất hiện nhan nhản. Thậm chí, có những tài khoản đăng tải liên tục hàng chục clip quay lén.
Trước tình trạng trên, đạo diễn Đặng Thái Huyền lên tiếng trên trang cá nhân: "Công sức của cả ê-kíp chuẩn bị trong nhiều năm trời. 81 ngày đêm lăn lộn, tận hiến, cả máu, mồ hôi, nước mắt đã đổ trên phim trường. Xin khán giả đi xem phim yêu thương ê-kíp, đừng spoil nội dung, chụp rồi quay những cảnh quan trọng tung lên mạng tiết lộ hết nội dung phim. Mọi người hãy yêu thương, trân trọng công sức của ê-kíp. Xin dừng việc đó lại. Hãy cho chúng tôi thêm động lực muốn tận hiến ở những sản phẩm sau".
Sau đó không lâu, Tử chiến trên không cũng là "nạn nhân" và ê-kíp phải lên tiếng cảnh báo.
Làm sao để giải quyết triệt để
Vấn nạn quay lén phim trong rạp rồi phát tán trên mạng xã hội không chỉ là một hành vi vi phạm pháp luật, mà còn là một "vết nứt" nguy hiểm đối với toàn bộ hệ sinh thái điện ảnh. Điện ảnh là một ngành công nghiệp sáng tạo có chi phí đầu tư lớn, rủi ro cao và phụ thuộc rất nhiều vào doanh thu phòng vé trong những tuần đầu phát hành.
Tình trạng phát tán nội dung phim bất hợp pháp trên mạng không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về kinh tế cho nhà sản xuất, mà còn làm suy giảm niềm tin của các nhà đầu tư vào thị trường điện ảnh trong nước.
Nhưng tác động sâu xa hơn nằm ở chỗ: quay lén và phát tán trái phép làm tổn thương động lực sáng tạo. Mỗi bộ phim là kết quả của hàng trăm con người, từ biên kịch, đạo diễn, diễn viên đến kỹ thuật viên, là sự tích lũy của trí tuệ, lao động và cả khát vọng kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh. Khi tác phẩm bị sao chép và lan truyền một cách dễ dãi, giá trị lao động sáng tạo bị xem nhẹ và điều đó làm nghèo đi môi trường sáng tạo trong dài hạn.
"Chúng tôi kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác phẩm, đồng thời kêu gọi khán giả không quay trái phép, không chia sẻ hoặc tiếp tay cho các hành vi phát tán trái phép tất cả các phim điện ảnh dưới bất kỳ hình thức nào, không chỉ giới hạn trong phạm vi của phim Thỏ ơi. Việc tôn trọng bản quyền không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là sự ủng hộ thiết thực dành cho ngành công nghiệp điện ảnh và những người làm nghề chân chính", theo thông báo từ nhà sản xuất.
Dù Trấn Thành hai lần bày tỏ sự bức xúc và nhà sản xuất có động thái cứng rắn, tình trạng trên vẫn tiếp diễn. Mỗi ngày trôi qua, hàng loạt clip quay lén Thỏ ơi bằng điện thoại vẫn được phát tán không kiểm soát trên mạng.
Ngoài Thỏ ơi, các bộ phim chiếu Tết như Nhà ba tôi một phòng, Báu vật trời cho, Mùi phở... cũng bị "leak" nhiều nội dung phim trên các nền tảng.
Vấn nạn quay lén phim thực ra không phải là mới. Nó tồn tại ở thị trường điện ảnh Việt nhiều năm qua. Trong khi nhà sản xuất, đơn vị phát hành, đạo diễn liên tiếp phản ánh và áp dụng nhiều giải pháp song không được giải quyết triệt để.
Thậm chí, không ít trường hợp, khi các nhà làm phim đề cập đến vấn đề này trên mạng xã hội với mong muốn khán giả thương dự án, một bộ phận khán giả lại cho rằng đây là chiêu trò truyền thông từ đạo diễn, nhà sản xuất.
Vào năm 2025, bộ phim bom tấn Mưa đỏ của Đặng Thái Huyền cũng đối diện vấn nạn nói trên. Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều clip quay lén tác phẩm ngoài rạp xuất hiện nhan nhản. Thậm chí, có những tài khoản đăng tải liên tục hàng chục clip quay lén.
Trước tình trạng trên, đạo diễn Đặng Thái Huyền lên tiếng trên trang cá nhân: "Công sức của cả ê-kíp chuẩn bị trong nhiều năm trời. 81 ngày đêm lăn lộn, tận hiến, cả máu, mồ hôi, nước mắt đã đổ trên phim trường. Xin khán giả đi xem phim yêu thương ê-kíp, đừng spoil nội dung, chụp rồi quay những cảnh quan trọng tung lên mạng tiết lộ hết nội dung phim. Mọi người hãy yêu thương, trân trọng công sức của ê-kíp. Xin dừng việc đó lại. Hãy cho chúng tôi thêm động lực muốn tận hiến ở những sản phẩm sau".
Sau đó không lâu, Tử chiến trên không cũng là "nạn nhân" và ê-kíp phải lên tiếng cảnh báo.
Làm sao để giải quyết triệt để
Vấn nạn quay lén phim trong rạp rồi phát tán trên mạng xã hội không chỉ là một hành vi vi phạm pháp luật, mà còn là một "vết nứt" nguy hiểm đối với toàn bộ hệ sinh thái điện ảnh. Điện ảnh là một ngành công nghiệp sáng tạo có chi phí đầu tư lớn, rủi ro cao và phụ thuộc rất nhiều vào doanh thu phòng vé trong những tuần đầu phát hành.
Tình trạng phát tán nội dung phim bất hợp pháp trên mạng không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về kinh tế cho nhà sản xuất, mà còn làm suy giảm niềm tin của các nhà đầu tư vào thị trường điện ảnh trong nước.
Nhưng tác động sâu xa hơn nằm ở chỗ: quay lén và phát tán trái phép làm tổn thương động lực sáng tạo. Mỗi bộ phim là kết quả của hàng trăm con người, từ biên kịch, đạo diễn, diễn viên đến kỹ thuật viên, là sự tích lũy của trí tuệ, lao động và cả khát vọng kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh. Khi tác phẩm bị sao chép và lan truyền một cách dễ dãi, giá trị lao động sáng tạo bị xem nhẹ và điều đó làm nghèo đi môi trường sáng tạo trong dài hạn.
Hàng loạt phim điện ảnh Việt bị phát tán nội dung quan trọng trên nhiều nền tảng.
Theo đại diện nhà sản xuất phim Bluebells Studios, về mặt pháp lý, vấn đề này vi phạm vào luật bản quyền. Về mặt trải nghiệm, nó gây ảnh hưởng đến cảm xúc của khán giả trước khi ra rạp, nếu như những đoạn phim quay lén tiết lộ tình tiết quan trọng, bí mật của phim, sẽ càng ảnh hưởng đến trải nghiệm trọn vẹn mà nhà làm phim đã tính toán. Nếu như việc này ngày càng trở nên bình thường hóa, nó có thể thay đổi cách vận hành của việc quảng bá phim chiếu rạp, việc leak phim một cách không chính thống có thể sẽ trở thành một điều kiện để phù hợp với thị hiếu.
"Nếu hỏi vì sao vấn nạn này không thể giải quyết triệt để, cũng giống như việc các website xem phim lậu vẫn chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn ở nước mình. Chưa tính đến câu chuyện về 'tình', chúng tôi nghĩ rằng không có nhiều rạp hay nhà sản xuất cương quyết với việc xử phạt chính khán giả của mình", phía Bluebells Studios cho hay.
Trong khi đó, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng trách nhiệm trong việc ngăn chặn quay lén và phát tán trái phép phải được chia sẻ giữa nhiều chủ thể, trong đó nhà rạp và các nền tảng số giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Với nhà rạp, đây là tuyến phòng vệ đầu tiên. Việc tăng cường giám sát trong phòng chiếu, sử dụng thiết bị phát hiện quay lén, đào tạo nhân viên nhận diện hành vi bất thường, thậm chí áp dụng các công nghệ như watermark nhận diện nguồn phát tán, là những biện pháp cần được triển khai một cách chuyên nghiệp và đồng bộ.
Đối với các nền tảng mạng xã hội và nền tảng chia sẻ video, trách nhiệm càng lớn hơn, bởi chính họ là nơi nội dung vi phạm lan truyền nhanh nhất. Các nền tảng cần chủ động áp dụng công nghệ nhận diện nội dung có bản quyền, cơ chế gỡ bỏ nhanh theo yêu cầu của chủ sở hữu, đồng thời hạn chế khả năng tái đăng. Ở nhiều quốc gia, cơ chế thông báo và gỡ (notice and takedown) được thực hiện trong thời gian rất ngắn, thậm chí tự động bằng trí tuệ nhân tạo.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, chống quay lén hiệu quả chỉ khi có sự phối hợp ba bên: nhà sản xuất - hệ thống rạp - nền tảng phân phối. Tại Mỹ, Hàn Quốc hay Nhật Bản, các hiệp hội điện ảnh phối hợp với cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ để xây dựng hệ thống giám sát bản quyền theo thời gian thực; đồng thời triển khai các chiến dịch truyền thông lớn nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về chống vi phạm bản quyền.
Về lâu dài, giải pháp căn cơ vẫn là phát triển một hệ sinh thái điện ảnh lành mạnh: tăng nguồn cung nội dung chất lượng, mở rộng các nền tảng xem phim hợp pháp với chi phí hợp lý và xây dựng thói quen tiêu dùng văn hóa văn minh. Bởi suy cho cùng, bảo vệ bản quyền không chỉ là bảo vệ một bộ phim, mà là bảo vệ tương lai của công nghiệp điện ảnh Việt Nam - một ngành có thể trở thành nguồn lực kinh tế, sức mạnh mềm và niềm tự hào văn hóa của quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới.
Nguồn: Znews.vn
"Nếu hỏi vì sao vấn nạn này không thể giải quyết triệt để, cũng giống như việc các website xem phim lậu vẫn chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn ở nước mình. Chưa tính đến câu chuyện về 'tình', chúng tôi nghĩ rằng không có nhiều rạp hay nhà sản xuất cương quyết với việc xử phạt chính khán giả của mình", phía Bluebells Studios cho hay.
Trong khi đó, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng trách nhiệm trong việc ngăn chặn quay lén và phát tán trái phép phải được chia sẻ giữa nhiều chủ thể, trong đó nhà rạp và các nền tảng số giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Với nhà rạp, đây là tuyến phòng vệ đầu tiên. Việc tăng cường giám sát trong phòng chiếu, sử dụng thiết bị phát hiện quay lén, đào tạo nhân viên nhận diện hành vi bất thường, thậm chí áp dụng các công nghệ như watermark nhận diện nguồn phát tán, là những biện pháp cần được triển khai một cách chuyên nghiệp và đồng bộ.
Đối với các nền tảng mạng xã hội và nền tảng chia sẻ video, trách nhiệm càng lớn hơn, bởi chính họ là nơi nội dung vi phạm lan truyền nhanh nhất. Các nền tảng cần chủ động áp dụng công nghệ nhận diện nội dung có bản quyền, cơ chế gỡ bỏ nhanh theo yêu cầu của chủ sở hữu, đồng thời hạn chế khả năng tái đăng. Ở nhiều quốc gia, cơ chế thông báo và gỡ (notice and takedown) được thực hiện trong thời gian rất ngắn, thậm chí tự động bằng trí tuệ nhân tạo.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, chống quay lén hiệu quả chỉ khi có sự phối hợp ba bên: nhà sản xuất - hệ thống rạp - nền tảng phân phối. Tại Mỹ, Hàn Quốc hay Nhật Bản, các hiệp hội điện ảnh phối hợp với cơ quan quản lý và doanh nghiệp công nghệ để xây dựng hệ thống giám sát bản quyền theo thời gian thực; đồng thời triển khai các chiến dịch truyền thông lớn nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về chống vi phạm bản quyền.
Về lâu dài, giải pháp căn cơ vẫn là phát triển một hệ sinh thái điện ảnh lành mạnh: tăng nguồn cung nội dung chất lượng, mở rộng các nền tảng xem phim hợp pháp với chi phí hợp lý và xây dựng thói quen tiêu dùng văn hóa văn minh. Bởi suy cho cùng, bảo vệ bản quyền không chỉ là bảo vệ một bộ phim, mà là bảo vệ tương lai của công nghiệp điện ảnh Việt Nam - một ngành có thể trở thành nguồn lực kinh tế, sức mạnh mềm và niềm tự hào văn hóa của quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới.
Nguồn: Znews.vn
