Trương Cẩm Tú✔
Guest
Chó được coi là loài vật trìu mến với con người, trong khi mèo thường bị xem là xa cách. Chó vẫy đuôi và tiến lại gần chủ khi nhìn thấy họ, nhưng mèo thường tỏ ra thờ ơ, như đang sống trong thế giới riêng của mình. Tuy nhiên, người ta đã phát hiện ra rằng mèo cũng tìm cách giao tiếp với con người theo cách riêng của chúng.
Một nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Naila Fukimoto thuộc Khoa Tâm lý học tại Đại học São Paulo, Brazil dẫn đầu đã công bố trong số mới nhất của tạp chí quốc tế Animal Behaviour rằng “mèo kêu nhiều hơn gấp bốn lần khi có con người ở gần so với khi chúng ở một mình”.
Hơn một nửa số tiếng meo hướng về phía con người
Mèo nhà thường kêu meo meo với con người nhiều hơn là với những con mèo khác. Nhóm nghiên cứu đã điều tra xem liệu mèo có sử dụng tiếng kêu meo meo như một phương tiện giao tiếp với con người hay không. Thí nghiệm bao gồm 38 con mèo và chủ của chúng tại nhà. Thức ăn được đặt bên trong một hộp nhựa trong suốt mà mèo không thể tự mở được.
Các nhà nghiên cứu đã quan sát phản ứng của mèo thông qua camera khi chúng ở cùng với người hoặc khi ở một mình. Kết quả cho thấy mèo kêu meo meo 86 lần khi có người ở gần nhưng chỉ 20 lần khi ở một mình. Các nhà nghiên cứu về hành vi động vật gọi đây là "hiệu ứng khán giả", trong đó động vật thay đổi hành vi tùy thuộc vào sự hiện diện của những con vật khác. Mèo kêu meo meo thường xuyên hơn khi có người nghe thấy chúng.
Sự gia tăng tiếng kêu meo meo không chỉ đơn thuần là về số lượng. Trong số những tiếng kêu được ghi nhận khi có mặt con người, 56% xảy ra khi mèo đang nhìn chủ nhân của chúng. Mèo luân phiên nhìn chủ nhân và chiếc hộp đựng thức ăn. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng mèo kêu meo meo để thu hút sự chú ý đến thức ăn, về cơ bản là thúc giục người chăm sóc giúp đỡ chúng. Ngược lại, khi ở một mình, mèo dành nhiều thời gian hơn chỉ để nhìn chằm chằm vào cửa.
Tất nhiên, nghiên cứu này không thể chứng minh một cách chắc chắn rằng mèo dùng tiếng kêu meo meo để truyền đạt ý định cho con người. Kích thước mẫu nhỏ, và những con mèo được chọn là những con thường xuyên kêu meo meo trong giờ ăn để đảm bảo có thể quan sát được phản ứng. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng các nghiên cứu trong tương lai nên xem xét liệu hiệu ứng khán giả có áp dụng cho những con mèo ít kêu meo meo hơn hay không và liệu nó có xảy ra trong các bối cảnh khác hay không.
Thể hiện sự tò mò rụt rè như trẻ con
Chó và mèo từ lâu đã là bạn đồng hành của con người. Chó bắt đầu theo con người khoảng 14.000 năm trước, tiến hóa từ chó sói. Con người đã tích cực lai tạo chúng để phát triển những đặc điểm mong muốn. Mặt khác, mèo tiếp cận con người khoảng 9.500 năm trước ở Trung Đông do số lượng loài gặm nhấm gia tăng, nhưng chúng không phụ thuộc vào con người để kiếm thức ăn. Việc lai tạo của mèo hạn chế hơn nhiều so với chó. Trong khi chó được con người thuần hóa, mèo có thể được coi là tự thuần hóa để cùng tồn tại với con người.
Mèo không hoàn toàn thờ ơ với con người. Chúng không chỉ mong đợi người chăm sóc giúp đỡ khi cần mà còn thể hiện sự tò mò tiềm ẩn đối với người lạ. Một nhóm nghiên cứu do Giáo sư Shinya Yamamoto từ Đại học Kyoto, Nhật Bản dẫn đầu đã tiến hành một cuộc khảo sát đánh giá tính cách của 310 con mèo bằng các phương pháp thường được áp dụng cho trẻ sơ sinh. Kết quả, được công bố trên tạp chí quốc tế *PLOS One* vào đầu tháng này, cho thấy trong khi một số con mèo hòa đồng - ít sợ hãi và dễ gần - thì những con khác lại né tránh, bỏ chạy vô điều kiện. Tuy nhiên, một số con mèo lại thể hiện hành vi trái ngược: chúng sợ người lạ nhưng vẫn tiếp cận họ. Điều này mâu thuẫn với định kiến cho rằng mèo thường xa cách.
Các nhà nghiên cứu đã so sánh hành vi này với "sự tò mò e lệ" được quan sát thấy ở trẻ sơ sinh. Trẻ khoảng chín tháng tuổi thể hiện thái độ trái ngược đối với người lạ: chúng dễ sợ hãi nhưng cũng tò mò. Chúng nhìn chằm chằm vào người lạ và, khi bắt gặp ánh nhìn, nhanh chóng quay đi với một nụ cười e lệ.
Nghiên cứu cho thấy mèo đực và mèo hoang thường thể hiện hành vi giống mèo con nhiều hơn. Thời gian sống với con người không nhất thiết làm cho mèo trở nên hòa đồng hơn hay bớt sợ hãi hơn; một số con mèo vốn dĩ đã có những đặc điểm này. Các nhà nghiên cứu cho biết: “Điều này ngụ ý rằng ngay cả động vật cũng tồn tại những đặc điểm tính cách phức tạp. Hiểu được tính cách độc đáo của mỗi con mèo có thể giúp đáp ứng nhu cầu riêng của chúng và cải thiện phúc lợi của chúng.”
Một nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Naila Fukimoto thuộc Khoa Tâm lý học tại Đại học São Paulo, Brazil dẫn đầu đã công bố trong số mới nhất của tạp chí quốc tế Animal Behaviour rằng “mèo kêu nhiều hơn gấp bốn lần khi có con người ở gần so với khi chúng ở một mình”.
Hơn một nửa số tiếng meo hướng về phía con người
Mèo nhà thường kêu meo meo với con người nhiều hơn là với những con mèo khác. Nhóm nghiên cứu đã điều tra xem liệu mèo có sử dụng tiếng kêu meo meo như một phương tiện giao tiếp với con người hay không. Thí nghiệm bao gồm 38 con mèo và chủ của chúng tại nhà. Thức ăn được đặt bên trong một hộp nhựa trong suốt mà mèo không thể tự mở được.
Các nhà nghiên cứu đã quan sát phản ứng của mèo thông qua camera khi chúng ở cùng với người hoặc khi ở một mình. Kết quả cho thấy mèo kêu meo meo 86 lần khi có người ở gần nhưng chỉ 20 lần khi ở một mình. Các nhà nghiên cứu về hành vi động vật gọi đây là "hiệu ứng khán giả", trong đó động vật thay đổi hành vi tùy thuộc vào sự hiện diện của những con vật khác. Mèo kêu meo meo thường xuyên hơn khi có người nghe thấy chúng.
Sự gia tăng tiếng kêu meo meo không chỉ đơn thuần là về số lượng. Trong số những tiếng kêu được ghi nhận khi có mặt con người, 56% xảy ra khi mèo đang nhìn chủ nhân của chúng. Mèo luân phiên nhìn chủ nhân và chiếc hộp đựng thức ăn. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng mèo kêu meo meo để thu hút sự chú ý đến thức ăn, về cơ bản là thúc giục người chăm sóc giúp đỡ chúng. Ngược lại, khi ở một mình, mèo dành nhiều thời gian hơn chỉ để nhìn chằm chằm vào cửa.
Tất nhiên, nghiên cứu này không thể chứng minh một cách chắc chắn rằng mèo dùng tiếng kêu meo meo để truyền đạt ý định cho con người. Kích thước mẫu nhỏ, và những con mèo được chọn là những con thường xuyên kêu meo meo trong giờ ăn để đảm bảo có thể quan sát được phản ứng. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng các nghiên cứu trong tương lai nên xem xét liệu hiệu ứng khán giả có áp dụng cho những con mèo ít kêu meo meo hơn hay không và liệu nó có xảy ra trong các bối cảnh khác hay không.
Thể hiện sự tò mò rụt rè như trẻ con
Chó và mèo từ lâu đã là bạn đồng hành của con người. Chó bắt đầu theo con người khoảng 14.000 năm trước, tiến hóa từ chó sói. Con người đã tích cực lai tạo chúng để phát triển những đặc điểm mong muốn. Mặt khác, mèo tiếp cận con người khoảng 9.500 năm trước ở Trung Đông do số lượng loài gặm nhấm gia tăng, nhưng chúng không phụ thuộc vào con người để kiếm thức ăn. Việc lai tạo của mèo hạn chế hơn nhiều so với chó. Trong khi chó được con người thuần hóa, mèo có thể được coi là tự thuần hóa để cùng tồn tại với con người.
Mèo không hoàn toàn thờ ơ với con người. Chúng không chỉ mong đợi người chăm sóc giúp đỡ khi cần mà còn thể hiện sự tò mò tiềm ẩn đối với người lạ. Một nhóm nghiên cứu do Giáo sư Shinya Yamamoto từ Đại học Kyoto, Nhật Bản dẫn đầu đã tiến hành một cuộc khảo sát đánh giá tính cách của 310 con mèo bằng các phương pháp thường được áp dụng cho trẻ sơ sinh. Kết quả, được công bố trên tạp chí quốc tế *PLOS One* vào đầu tháng này, cho thấy trong khi một số con mèo hòa đồng - ít sợ hãi và dễ gần - thì những con khác lại né tránh, bỏ chạy vô điều kiện. Tuy nhiên, một số con mèo lại thể hiện hành vi trái ngược: chúng sợ người lạ nhưng vẫn tiếp cận họ. Điều này mâu thuẫn với định kiến cho rằng mèo thường xa cách.
Các nhà nghiên cứu đã so sánh hành vi này với "sự tò mò e lệ" được quan sát thấy ở trẻ sơ sinh. Trẻ khoảng chín tháng tuổi thể hiện thái độ trái ngược đối với người lạ: chúng dễ sợ hãi nhưng cũng tò mò. Chúng nhìn chằm chằm vào người lạ và, khi bắt gặp ánh nhìn, nhanh chóng quay đi với một nụ cười e lệ.
Nghiên cứu cho thấy mèo đực và mèo hoang thường thể hiện hành vi giống mèo con nhiều hơn. Thời gian sống với con người không nhất thiết làm cho mèo trở nên hòa đồng hơn hay bớt sợ hãi hơn; một số con mèo vốn dĩ đã có những đặc điểm này. Các nhà nghiên cứu cho biết: “Điều này ngụ ý rằng ngay cả động vật cũng tồn tại những đặc điểm tính cách phức tạp. Hiểu được tính cách độc đáo của mỗi con mèo có thể giúp đáp ứng nhu cầu riêng của chúng và cải thiện phúc lợi của chúng.”
