Đoạn Video
Ảnh
Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Sau hơn 3 tháng kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngày 28/2, một cuộc tranh luận mới đang nóng lên tại Washington. Không phải về việc liệu Mỹ có đủ sức mạnh quân sự để tiếp tục đối đầu với Tehran hay không, mà là câu hỏi khác: kho vũ khí của Mỹ đã bị bào mòn đến mức nào và sẽ mất bao lâu để lấp đầy trở lại?
Trong khi Lầu Năm Góc khẳng định quân đội Mỹ vẫn duy trì ưu thế quân sự tuyệt đối, các báo cáo từ giới chuyên gia cho thấy cuộc xung đột đã tiêu tốn lượng lớn tên lửa và đạn dược hiện đại, tạo ra áp lực chưa từng có đối với hệ thống sản xuất quốc phòng của Mỹ.
Hàng nghìn tên lửa đã được sử dụng
Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), giai đoạn giao tranh cường độ cao kéo dài gần 40 ngày trong Chiến dịch Epic Fury đã khiến Mỹ tiêu hao lượng lớn các loại vũ khí chủ lực.
Bảy dòng vũ khí được sử dụng nhiều nhất gồm tên lửa phòng không Patriot, THAAD, Tomahawk, SM-3, SM-6, tên lửa không đối đất tầm xa JASSM và tên lửa tấn công chính xác PrSM.
Trong đó, tên lửa hành trình Tomahawk được cho là một trong những loại bị tiêu hao mạnh nhất. CSIS ước tính Mỹ đã phóng hơn 1.000 quả Tomahawk vào các mục tiêu tại Iran, tương đương gần một phần ba kho dự trữ trước xung đột, vốn được đánh giá vào khoảng 3.100 quả.
Tên lửa Patriot thậm chí còn bị sử dụng với cường độ cao hơn. Theo các ước tính, từ 1.060 đến 1.430 quả Patriot đã được phóng trong chiến dịch, chủ yếu để đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái từ phía Iran.
Đối với các loại vũ khí có số lượng hạn chế hơn như THAAD hay PrSM, mức độ tiêu hao được cho là lên tới gần một nửa lượng dự trữ hiện có.
Những con số này đặc biệt gây chú ý bởi đây đều là các loại vũ khí đóng vai trò quan trọng trong các kịch bản xung đột tiềm tàng với những đối thủ lớn như Nga hoặc Trung Quốc.
Lầu Năm Góc trấn an dư luận
Lo ngại về tình trạng kho dự trữ đã được đưa ra tại Quốc hội Mỹ trong các phiên điều trần gần đây.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết thời gian thay thế số đạn dược đã sử dụng có thể dao động từ "vài tháng đến nhiều năm", tùy từng loại hệ thống vũ khí.
Tuy nhiên, giới lãnh đạo quân sự Mỹ bác bỏ nhận định cho rằng năng lực tác chiến của Washington đang suy giảm.
Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell ngày 28/5 khẳng định quân đội Mỹ vẫn duy trì đầy đủ khả năng thực hiện các nhiệm vụ trên phạm vi toàn cầu.
"Quân đội Mỹ là lực lượng mạnh nhất thế giới và có mọi thứ cần thiết để thực hiện nhiệm vụ vào thời điểm và địa điểm mà tổng thống lựa chọn", ông nói.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đang thúc đẩy kế hoạch nâng ngân sách quốc phòng lên khoảng 1.500 tỷ USD, tăng mạnh so với mức hiện tại nhằm củng cố sức mạnh quân sự và mở rộng năng lực sản xuất vũ khí.
Vấn đề không nằm ở tiền
Điều khiến các chuyên gia lo ngại không phải là khả năng chi tiền của Mỹ mà là tốc độ sản xuất.
Trong nhiều thập kỷ sau Chiến tranh Lạnh, ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ được thiết kế để đáp ứng các cuộc xung đột cục bộ và nhu cầu thời bình, thay vì những cuộc chiến tiêu hao kéo dài với cường độ sử dụng tên lửa lớn.
Theo dữ liệu mua sắm quân sự, từ năm tài khóa 2015 đến 2026, Mỹ trung bình chỉ mua khoảng 86 tên lửa Tomahawk mỗi năm. Trong khi đó, chỉ riêng chiến dịch tại Iran đã tiêu tốn hơn 1.000 quả.
Nhận thấy khoảng cách này, Hải quân Mỹ đã đề xuất tăng mạnh kế hoạch mua sắm Tomahawk trong năm tài khóa 2027 lên 785 quả, cao gấp nhiều lần mức trung bình trước đây.
Tình hình cũng tương tự với Patriot. Mỹ hiện chỉ mua khoảng 225 tên lửa Patriot mỗi năm, trong khi nhu cầu từ các đồng minh như Ukraine, các nước NATO, Israel và nhiều đối tác khác vẫn ở mức rất cao.
Theo đánh giá của CSIS, Mỹ có thể mất ít nhất 3 năm để khôi phục kho dự trữ Tomahawk, Patriot và THAAD về mức trước khi xung đột với Iran nổ ra.
Bài toán lớn hơn mang tên Trung Quốc
Điều khiến giới hoạch định chiến lược Mỹ quan tâm nhất không phải Iran mà là các kịch bản xung đột trong tương lai.
Trong nhiều năm qua, Washington luôn xác định Trung Quốc là thách thức quân sự dài hạn lớn nhất. Nếu xảy ra khủng hoảng tại eo biển Đài Loan hoặc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Mỹ sẽ cần lượng lớn tên lửa hành trình, tên lửa phòng không và tên lửa đánh chặn tầm xa.
Trớ trêu là chính những loại vũ khí này lại đang nằm trong nhóm bị tiêu hao mạnh nhất sau chiến dịch Iran.
Bên cạnh đó, Mỹ vẫn phải duy trì các cam kết hỗ trợ quân sự cho Ukraine, bảo vệ Israel và bảo đảm hiện diện quân sự tại nhiều khu vực trên thế giới. Điều này khiến áp lực lên kho dự trữ vũ khí ngày càng gia tăng.
Nhiều chuyên gia cho rằng cuộc chiến với Iran đã phơi bày một thực tế mới của chiến tranh hiện đại: sức mạnh quân sự không còn chỉ được đo bằng số lượng tàu sân bay hay chiến đấu cơ, mà còn phụ thuộc vào khả năng sản xuất hàng loạt tên lửa, đạn dược và duy trì chuỗi cung ứng trong thời gian dài.
Siêu cường cũng có giới hạn
Mỹ vẫn là quốc gia có ngân sách quốc phòng lớn nhất thế giới và sở hữu lực lượng quân sự mạnh nhất hiện nay. Tuy nhiên, cuộc xung đột với Iran cho thấy ngay cả một siêu cường cũng phải đối mặt với những giới hạn về công nghiệp quốc phòng.
Việc tiêu hao hàng nghìn tên lửa chỉ trong vài tuần giao tranh đã buộc Washington phải nhìn lại năng lực sản xuất của chính mình. Trong bối cảnh các điểm nóng từ Trung Đông, châu Âu đến châu Á vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát xung đột, bài toán lớn nhất của Mỹ lúc này không phải là có đủ tiền để mua vũ khí hay không, mà là liệu các nhà máy quốc phòng có thể sản xuất đủ nhanh để lấp đầy kho dự trữ trước khi cuộc khủng hoảng tiếp theo xảy ra hay không.
Mỹ sẽ mất bao lâu để bổ sung kho dự trữ?
Theo CSIS, Mỹ có thể mất ít nhất 3 năm để phục hồi kho dự trữ các loại tên lửa Patriot, THAAD và Tomahawk vốn là những vũ khí được sử dụng nhiều trong giao tranh.
Phân tích các hợp đồng mua sắm quân sự cho thấy trong giai đoạn từ năm tài khóa 2015 đến 2026, Mỹ trung bình chỉ mua khoảng 86 tên lửa Tomahawk mỗi năm. Tuy nhiên, trong đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027, Hải quân Mỹ đã nâng nhu cầu mua sắm dòng tên lửa này lên tới 785 quả, cao hơn đáng kể so với các năm trước.
Tên lửa Patriot - loại vũ khí đặc biệt được chú ý trong bối cảnh Mỹ hỗ trợ hệ thống phòng không cho Ukraine - cũng được dự báo cần nhiều năm để tái bổ sung do nhu cầu toàn cầu cao và các cam kết quốc phòng hiện hữu của Washington. Mỹ hiện mua trung bình khoảng 225 tên lửa Patriot mỗi năm. Trong khi đó, một số loại đạn dược ít được sử dụng hơn như PrSM có thể được bổ sung ngay trong năm nay.
Giới phân tích cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến quá trình tái sản xuất các loại vũ khí trên bị kéo dài là do nhiều năm trước xung đột, ngân sách mua sắm vũ khí của Mỹ ở mức tương đối thấp, trong khi năng lực sản xuất chưa được mở rộng tương xứng.
Trong khi Lầu Năm Góc khẳng định quân đội Mỹ vẫn duy trì ưu thế quân sự tuyệt đối, các báo cáo từ giới chuyên gia cho thấy cuộc xung đột đã tiêu tốn lượng lớn tên lửa và đạn dược hiện đại, tạo ra áp lực chưa từng có đối với hệ thống sản xuất quốc phòng của Mỹ.
Hàng nghìn tên lửa đã được sử dụng
Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), giai đoạn giao tranh cường độ cao kéo dài gần 40 ngày trong Chiến dịch Epic Fury đã khiến Mỹ tiêu hao lượng lớn các loại vũ khí chủ lực.
Bảy dòng vũ khí được sử dụng nhiều nhất gồm tên lửa phòng không Patriot, THAAD, Tomahawk, SM-3, SM-6, tên lửa không đối đất tầm xa JASSM và tên lửa tấn công chính xác PrSM.
Trong đó, tên lửa hành trình Tomahawk được cho là một trong những loại bị tiêu hao mạnh nhất. CSIS ước tính Mỹ đã phóng hơn 1.000 quả Tomahawk vào các mục tiêu tại Iran, tương đương gần một phần ba kho dự trữ trước xung đột, vốn được đánh giá vào khoảng 3.100 quả.
Tên lửa Patriot thậm chí còn bị sử dụng với cường độ cao hơn. Theo các ước tính, từ 1.060 đến 1.430 quả Patriot đã được phóng trong chiến dịch, chủ yếu để đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái từ phía Iran.
Đối với các loại vũ khí có số lượng hạn chế hơn như THAAD hay PrSM, mức độ tiêu hao được cho là lên tới gần một nửa lượng dự trữ hiện có.
Những con số này đặc biệt gây chú ý bởi đây đều là các loại vũ khí đóng vai trò quan trọng trong các kịch bản xung đột tiềm tàng với những đối thủ lớn như Nga hoặc Trung Quốc.
Lầu Năm Góc trấn an dư luận
Lo ngại về tình trạng kho dự trữ đã được đưa ra tại Quốc hội Mỹ trong các phiên điều trần gần đây.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết thời gian thay thế số đạn dược đã sử dụng có thể dao động từ "vài tháng đến nhiều năm", tùy từng loại hệ thống vũ khí.
Tuy nhiên, giới lãnh đạo quân sự Mỹ bác bỏ nhận định cho rằng năng lực tác chiến của Washington đang suy giảm.
Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell ngày 28/5 khẳng định quân đội Mỹ vẫn duy trì đầy đủ khả năng thực hiện các nhiệm vụ trên phạm vi toàn cầu.
"Quân đội Mỹ là lực lượng mạnh nhất thế giới và có mọi thứ cần thiết để thực hiện nhiệm vụ vào thời điểm và địa điểm mà tổng thống lựa chọn", ông nói.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đang thúc đẩy kế hoạch nâng ngân sách quốc phòng lên khoảng 1.500 tỷ USD, tăng mạnh so với mức hiện tại nhằm củng cố sức mạnh quân sự và mở rộng năng lực sản xuất vũ khí.
Vấn đề không nằm ở tiền
Điều khiến các chuyên gia lo ngại không phải là khả năng chi tiền của Mỹ mà là tốc độ sản xuất.
Trong nhiều thập kỷ sau Chiến tranh Lạnh, ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ được thiết kế để đáp ứng các cuộc xung đột cục bộ và nhu cầu thời bình, thay vì những cuộc chiến tiêu hao kéo dài với cường độ sử dụng tên lửa lớn.
Theo dữ liệu mua sắm quân sự, từ năm tài khóa 2015 đến 2026, Mỹ trung bình chỉ mua khoảng 86 tên lửa Tomahawk mỗi năm. Trong khi đó, chỉ riêng chiến dịch tại Iran đã tiêu tốn hơn 1.000 quả.
Nhận thấy khoảng cách này, Hải quân Mỹ đã đề xuất tăng mạnh kế hoạch mua sắm Tomahawk trong năm tài khóa 2027 lên 785 quả, cao gấp nhiều lần mức trung bình trước đây.
Tình hình cũng tương tự với Patriot. Mỹ hiện chỉ mua khoảng 225 tên lửa Patriot mỗi năm, trong khi nhu cầu từ các đồng minh như Ukraine, các nước NATO, Israel và nhiều đối tác khác vẫn ở mức rất cao.
Theo đánh giá của CSIS, Mỹ có thể mất ít nhất 3 năm để khôi phục kho dự trữ Tomahawk, Patriot và THAAD về mức trước khi xung đột với Iran nổ ra.
Bài toán lớn hơn mang tên Trung Quốc
Điều khiến giới hoạch định chiến lược Mỹ quan tâm nhất không phải Iran mà là các kịch bản xung đột trong tương lai.
Trong nhiều năm qua, Washington luôn xác định Trung Quốc là thách thức quân sự dài hạn lớn nhất. Nếu xảy ra khủng hoảng tại eo biển Đài Loan hoặc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, Mỹ sẽ cần lượng lớn tên lửa hành trình, tên lửa phòng không và tên lửa đánh chặn tầm xa.
Trớ trêu là chính những loại vũ khí này lại đang nằm trong nhóm bị tiêu hao mạnh nhất sau chiến dịch Iran.
Bên cạnh đó, Mỹ vẫn phải duy trì các cam kết hỗ trợ quân sự cho Ukraine, bảo vệ Israel và bảo đảm hiện diện quân sự tại nhiều khu vực trên thế giới. Điều này khiến áp lực lên kho dự trữ vũ khí ngày càng gia tăng.
Nhiều chuyên gia cho rằng cuộc chiến với Iran đã phơi bày một thực tế mới của chiến tranh hiện đại: sức mạnh quân sự không còn chỉ được đo bằng số lượng tàu sân bay hay chiến đấu cơ, mà còn phụ thuộc vào khả năng sản xuất hàng loạt tên lửa, đạn dược và duy trì chuỗi cung ứng trong thời gian dài.
Siêu cường cũng có giới hạn
Mỹ vẫn là quốc gia có ngân sách quốc phòng lớn nhất thế giới và sở hữu lực lượng quân sự mạnh nhất hiện nay. Tuy nhiên, cuộc xung đột với Iran cho thấy ngay cả một siêu cường cũng phải đối mặt với những giới hạn về công nghiệp quốc phòng.
Việc tiêu hao hàng nghìn tên lửa chỉ trong vài tuần giao tranh đã buộc Washington phải nhìn lại năng lực sản xuất của chính mình. Trong bối cảnh các điểm nóng từ Trung Đông, châu Âu đến châu Á vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát xung đột, bài toán lớn nhất của Mỹ lúc này không phải là có đủ tiền để mua vũ khí hay không, mà là liệu các nhà máy quốc phòng có thể sản xuất đủ nhanh để lấp đầy kho dự trữ trước khi cuộc khủng hoảng tiếp theo xảy ra hay không.
Mỹ sẽ mất bao lâu để bổ sung kho dự trữ?
Theo CSIS, Mỹ có thể mất ít nhất 3 năm để phục hồi kho dự trữ các loại tên lửa Patriot, THAAD và Tomahawk vốn là những vũ khí được sử dụng nhiều trong giao tranh.
Phân tích các hợp đồng mua sắm quân sự cho thấy trong giai đoạn từ năm tài khóa 2015 đến 2026, Mỹ trung bình chỉ mua khoảng 86 tên lửa Tomahawk mỗi năm. Tuy nhiên, trong đề xuất ngân sách năm tài khóa 2027, Hải quân Mỹ đã nâng nhu cầu mua sắm dòng tên lửa này lên tới 785 quả, cao hơn đáng kể so với các năm trước.
Tên lửa Patriot - loại vũ khí đặc biệt được chú ý trong bối cảnh Mỹ hỗ trợ hệ thống phòng không cho Ukraine - cũng được dự báo cần nhiều năm để tái bổ sung do nhu cầu toàn cầu cao và các cam kết quốc phòng hiện hữu của Washington. Mỹ hiện mua trung bình khoảng 225 tên lửa Patriot mỗi năm. Trong khi đó, một số loại đạn dược ít được sử dụng hơn như PrSM có thể được bổ sung ngay trong năm nay.
Giới phân tích cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến quá trình tái sản xuất các loại vũ khí trên bị kéo dài là do nhiều năm trước xung đột, ngân sách mua sắm vũ khí của Mỹ ở mức tương đối thấp, trong khi năng lực sản xuất chưa được mở rộng tương xứng.
