Đoạn Video
Ảnh
NguyễN Thao
Thành viên nổi tiếng
Trong đời sống tín ngưỡng của người Việt xưa, ngựa và voi không phải là đối tượng thờ chính, nhưng lại xuất hiện rất phổ biến trong các đền, miếu như những biểu tượng gắn liền với thần linh, vua chúa và các nhân vật được thần hóa. Qua khảo cứu của học giả người Pháp Gustave Dumoutier, hình ảnh hai linh vật này cho thấy một lát cắt đặc sắc về không gian thờ cúng và đời sống tinh thần của người Việt hơn 100 năm trước.
Theo Dumoutier, ngựa trong đền miếu thường được xem là phương tiện để thần linh di chuyển. Người xưa tin rằng khi cầu khấn thần thánh phù hộ, cũng cần chuẩn bị “xa giá” xứng đáng cho các vị. Vì thế, ngựa gỗ, ngựa giấy hay ngựa trong đám rước không chỉ mang ý nghĩa nghi trượng mà còn phản ánh cách con người nhân hóa thần linh trong tín ngưỡng dân gian. Ngựa cũng gắn với ký ức lịch sử, với hình ảnh chiến mã của các bậc đế vương, đồng thời xuất hiện trong truyền thuyết và cả dấu ấn Phật giáo như tích Bạch Mã chở kinh.
Nếu ngựa tượng trưng cho hành trình và sự linh ứng, thì voi lại gắn với quyền lực, sức mạnh và hào khí anh hùng. Trong nhiều đền thờ, voi được đặt ở hai bên cửa như linh vật canh giữ, hoặc xuất hiện trong đám rước cùng thần vị. Đặc biệt, voi còn gắn với hình tượng Hai Bà Trưng – hai nữ anh hùng dân tộc được dân gian khắc ghi qua hình ảnh cưỡi voi ra trận. Bởi vậy, voi trong không gian thờ tự không chỉ là biểu tượng quyền uy mà còn là dấu tích của lịch sử và tinh thần yêu nước.
Không dừng lại ở đền miếu, ngựa và voi còn xuất hiện trong vàng mã, được hóa cho người đã khuất như những “phương tiện” ở thế giới bên kia. Điều đó phản ánh niềm tin của người Việt xưa rằng sau cái chết, con người vẫn tiếp tục một đời sống khác và vẫn cần đến của cải, vật dụng như khi còn sống.
Qua những ghi chép của Dumoutier, có thể thấy ngựa và voi trong thờ cúng không đơn thuần là hình tượng trang trí, mà còn là biểu tượng văn hóa giàu ý nghĩa, phản ánh niềm tin, ký ức lịch sử và cách người Việt hình dung về thế giới linh thiêng trong quá khứ.
Theo Dumoutier, ngựa trong đền miếu thường được xem là phương tiện để thần linh di chuyển. Người xưa tin rằng khi cầu khấn thần thánh phù hộ, cũng cần chuẩn bị “xa giá” xứng đáng cho các vị. Vì thế, ngựa gỗ, ngựa giấy hay ngựa trong đám rước không chỉ mang ý nghĩa nghi trượng mà còn phản ánh cách con người nhân hóa thần linh trong tín ngưỡng dân gian. Ngựa cũng gắn với ký ức lịch sử, với hình ảnh chiến mã của các bậc đế vương, đồng thời xuất hiện trong truyền thuyết và cả dấu ấn Phật giáo như tích Bạch Mã chở kinh.
Nếu ngựa tượng trưng cho hành trình và sự linh ứng, thì voi lại gắn với quyền lực, sức mạnh và hào khí anh hùng. Trong nhiều đền thờ, voi được đặt ở hai bên cửa như linh vật canh giữ, hoặc xuất hiện trong đám rước cùng thần vị. Đặc biệt, voi còn gắn với hình tượng Hai Bà Trưng – hai nữ anh hùng dân tộc được dân gian khắc ghi qua hình ảnh cưỡi voi ra trận. Bởi vậy, voi trong không gian thờ tự không chỉ là biểu tượng quyền uy mà còn là dấu tích của lịch sử và tinh thần yêu nước.
Không dừng lại ở đền miếu, ngựa và voi còn xuất hiện trong vàng mã, được hóa cho người đã khuất như những “phương tiện” ở thế giới bên kia. Điều đó phản ánh niềm tin của người Việt xưa rằng sau cái chết, con người vẫn tiếp tục một đời sống khác và vẫn cần đến của cải, vật dụng như khi còn sống.
Qua những ghi chép của Dumoutier, có thể thấy ngựa và voi trong thờ cúng không đơn thuần là hình tượng trang trí, mà còn là biểu tượng văn hóa giàu ý nghĩa, phản ánh niềm tin, ký ức lịch sử và cách người Việt hình dung về thế giới linh thiêng trong quá khứ.
