Ánh Bình Minh✔
Thành viên nổi tiếng
Đề xuất chuyển hoạt động khai thác tại ga Hà Nội và ga Giáp Bát về khu vực Phú Xuyên không chỉ nhằm giải phóng mặt bằng để mở rộng Quốc lộ 1A mà còn mở ra cơ hội tái cấu trúc mạng lưới giao thông đường sắt, chỉnh trang đô thị và phát triển các đầu mối kinh tế mới ở phía Nam Thủ đô. Đây được xem là bước đi đáng chú ý trong quá trình giải quyết những bất cập của hạ tầng giao thông nội đô đã tồn tại nhiều năm.

Đưa đường sắt ra khỏi trung tâm để giải bài toán giao thông đô thị
Hà Nội đang nghiên cứu phương án chuyển hoạt động đón, trả khách và vận tải hàng hóa từ ga Hà Nội, ga Giáp Bát về ga Phú Xuyên, cách trung tâm thành phố khoảng 35 km về phía Nam. Đề xuất được đặt ra trong quá trình triển khai dự án Trục không gian Quốc lộ 1A, gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị.
Theo phương án được công bố, tuyến Quốc lộ 1A đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ có chiều dài hơn 36 km, dự kiến mở rộng lên quy mô 16 làn xe, với tổng mức đầu tư gần 162.000 tỷ đồng.
Đây là dự án hạ tầng có quy mô lớn, hướng tới cải thiện năng lực giao thông tại cửa ngõ phía Nam, nơi đang chịu áp lực từ lượng phương tiện lưu thông lớn và tốc độ đô thị hóa nhanh. Tuy nhiên, để triển khai dự án, Hà Nội phải giải quyết bài toán quỹ đất và tổ chức lại các công trình hạ tầng hiện hữu, trong đó có tuyến đường sắt Bắc - Nam.
Việc đưa hoạt động khai thác đường sắt ra khỏi khu vực trung tâm vì thế không đơn thuần là giải pháp phục vụ một dự án đường bộ. Đây còn là cơ hội để Hà Nội xử lý những xung đột kéo dài giữa đường sắt quốc gia và không gian đô thị.
Ga Hà Nội nằm trong khu vực trung tâm có mật độ dân cư, hoạt động thương mại và giao thông cao. Ga Giáp Bát cũng nằm trong khu vực đô thị đã phát triển dày đặc. Trong khi đó, đường sắt quốc gia cần không gian lớn cho đường đón gửi tàu, khu kỹ thuật, hoạt động vận tải hàng hóa và các công trình phụ trợ.
Việc duy trì những chức năng này giữa khu vực đô thị đông đúc khiến công tác tổ chức giao thông, quản lý hành lang đường sắt và phát triển không gian đô thị gặp nhiều hạn chế.
Đưa các đầu mối khai thác ra khu vực có quỹ đất rộng hơn sẽ tạo điều kiện tổ chức mạng lưới đường sắt bài bản, chuyên biệt và phù hợp với nhu cầu phát triển lâu dài. Thay vì tiếp tục duy trì những đầu mối vận tải quy mô lớn trong khu vực trung tâm, Hà Nội có thể dành không gian nội đô cho những chức năng đô thị cần thiết hơn.
Cơ hội tái thiết không gian đô thị quanh ga Hà Nội
Một trong những lợi ích đáng chú ý của việc tổ chức lại mạng lưới đường sắt là cơ hội khai thác hiệu quả hơn quỹ đất tại khu vực trung tâm.
Trong nhiều năm, đường sắt quốc gia cùng các công trình phụ trợ đã chiếm dụng một phần không gian đáng kể tại những khu vực có giá trị đô thị cao. Các tuyến đường sắt chạy qua khu dân cư, khu vực thương mại cũng tạo ra những giới hạn nhất định đối với việc kết nối không gian và tổ chức giao thông.
Khi hoạt động khai thác được chuyển đổi, Hà Nội có thêm cơ hội nghiên cứu tái thiết các khu vực liên quan, kết nối những không gian đô thị vốn bị chia cắt bởi hành lang đường sắt, phát triển không gian công cộng và cải thiện hạ tầng giao thông.
Đây là hướng đi phù hợp với xu thế quy hoạch đô thị hiện đại, trong đó các nhà ga đường sắt quốc gia, trung tâm logistics và khu kỹ thuật được bố trí tại những đầu mối có điều kiện kết nối thuận lợi, thay vì tập trung quá nhiều chức năng vận tải trong khu vực lõi đô thị.
Tất nhiên, quỹ đất sau khi chuyển đổi cần được quản lý theo quy hoạch, ưu tiên lợi ích công cộng và bảo đảm kết nối giao thông. Nhưng nếu được thực hiện đồng bộ, việc sắp xếp lại hạ tầng đường sắt có thể tạo ra thay đổi đáng kể đối với diện mạo đô thị Hà Nội.
Ngọc Hồi, Thường Tín, Phú Xuyên: Hình thành các đầu mối giao thông mới
Điểm đáng chú ý là Hà Nội không chỉ tính toán chuyển hoạt động khai thác từ ga Hà Nội về Phú Xuyên mà còn nghiên cứu tổ chức lại toàn bộ mạng lưới đường sắt phía Nam với các đầu mối Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên.
Trong cấu trúc mới, Ngọc Hồi được định hướng trở thành đầu mối đường sắt quan trọng, kết nối đường sắt quốc gia với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và mạng lưới đường sắt đô thị.
Đây là vị trí có ý nghĩa chiến lược trong việc tổ chức vận tải hành khách. Khi các tuyến đường sắt được kết nối đồng bộ, hành khách có thể chuyển tiếp giữa các loại hình vận tải, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và thuận lợi hơn khi di chuyển giữa Hà Nội với các địa phương.
Trong khi đó, khu vực Thường Tín được nghiên cứu phát triển thành đầu mối hàng hóa phía Nam, đảm nhiệm các chức năng lập tàu, xếp dỡ, chuyển tải, sửa chữa đầu máy và toa xe.
Việc tách riêng đầu mối hàng hóa khỏi khu vực trung tâm có thể giúp hoạt động logistics được tổ chức chuyên nghiệp hơn. Các đoàn tàu hàng, kho bãi và hoạt động xếp dỡ vốn cần diện tích lớn sẽ có điều kiện phát triển tại khu vực phù hợp, giảm áp lực lên giao thông nội đô.
Còn Phú Xuyên được nghiên cứu trong phương án cải dịch tuyến đường sắt phía Nam, với chức năng kỹ thuật và nhường tránh trên tuyến. Địa điểm này cũng được đưa ra trong phương án tổ chức khai thác tạm thời khi Hà Nội nghiên cứu chuyển hoạt động từ ga Hà Nội và ga Giáp Bát.
Theo phương án tuyến được nghiên cứu trong năm 2026, tuyến đường sắt cải dịch khu vực phía Nam có chiều dài khoảng 27,5 km, kết nối từ tổ hợp ga Ngọc Hồi, đi qua khu vực Thường Tín, Phú Xuyên và kết nối trở lại đường sắt Bắc - Nam hiện hữu tại khu vực Chuyên Mỹ.
Có thể thấy, định hướng của Hà Nội không chỉ là thay đổi vị trí một nhà ga mà là phân bổ lại chức năng vận tải theo hướng chuyên môn hóa. Ngọc Hồi tập trung vào vận tải hành khách, Thường Tín phát triển đầu mối hàng hóa, còn Phú Xuyên tham gia tổ chức vận hành và kỹ thuật trên tuyến đường sắt phía Nam.
Động lực phát triển mới cho khu vực phía Nam Hà Nội
Việc hình thành các đầu mối giao thông lớn cũng có thể tạo động lực phát triển kinh tế cho khu vực phía Nam Thủ đô.
Trong quy hoạch đô thị, những khu vực có kết nối đường sắt, đường bộ và logistics thuận lợi thường có điều kiện thu hút các hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ và công nghiệp hỗ trợ.
Phú Xuyên được định hướng phát triển thành khu vực logistics và công nghiệp công nghệ cao. Khi mạng lưới đường sắt được tổ chức lại, khả năng kết nối hàng hóa giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố có thể được cải thiện, tạo thêm lợi thế cho các trung tâm sản xuất và phân phối.
Thay vì để hoạt động vận tải hàng hóa tập trung tại những khu vực đô thị đông đúc, việc phát triển các đầu mối logistics ở cửa ngõ thành phố sẽ giúp giảm áp lực xe tải, xe container đi sâu vào nội đô.
Đây cũng là cơ hội để hình thành các chuỗi cung ứng đa phương thức, kết hợp đường sắt với đường bộ và các trung tâm kho vận. Nếu được đầu tư đồng bộ, khu vực phía Nam Hà Nội có thể đảm nhận vai trò lớn hơn trong mạng lưới phân phối hàng hóa của vùng Thủ đô.
Lợi ích không chỉ nằm ở vận tải mà còn có thể lan tỏa sang thị trường lao động, dịch vụ hậu cần, thương mại và phát triển đô thị. Các khu vực như Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên có thêm điều kiện thu hút đầu tư, hình thành các cực phát triển mới, góp phần phân bổ lại hoạt động kinh tế thay vì tiếp tục dồn nén vào khu vực trung tâm.
Giải quyết bất cập hiện tại, chuẩn bị cho mạng lưới đường sắt tương lai
Một lý do quan trọng khác khiến Hà Nội cần sớm tổ chức lại các đầu mối đường sắt là sự thay đổi của hệ thống giao thông trong tương lai.
Khi đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được triển khai, Hà Nội cần một đầu mối có khả năng kết nối với mạng lưới đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị. Việc tiếp tục duy trì cấu trúc đường sắt hiện tại trong khu vực nội đô có thể tạo ra những hạn chế đối với việc mở rộng và tích hợp các loại hình vận tải mới.
Trong khi đó, tổ hợp ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành một đầu mối giao thông lớn, có khả năng kết nối nhiều loại hình vận tải. Đây là cơ hội để Hà Nội chuyển từ mô hình các nhà ga phân tán sang hệ thống đầu mối được quy hoạch đồng bộ, phục vụ nhu cầu đi lại ngày càng tăng.
Nếu được triển khai đúng tiến độ, việc cải dịch tuyến đường sắt phía Nam còn giúp tổ chức lại hành lang đường sắt quốc gia, tạo điều kiện kết nối với các tuyến mới trong tương lai.
Theo kế hoạch được công bố trước đó, tuyến cải dịch Phú Xuyên - Ngọc Hồi có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 12.419 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2027. Tuyến đường sắt vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Kim Sơn có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 27.752 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028.
Những dự án này cho thấy quy mô của quá trình tái tổ chức hạ tầng đường sắt phía Nam Hà Nội, dù tiến độ và phương án triển khai cụ thể vẫn cần được các cơ quan chức năng hoàn thiện.
Di dời ga không chỉ là chuyện khoảng cách
Một trong những băn khoăn lớn nhất khi chuyển hoạt động khai thác từ ga Hà Nội về Phú Xuyên là hành khách sẽ phải di chuyển thêm khoảng 35 km để lên tàu. Đây là vấn đề cần được giải quyết thỏa đáng, nhưng không nên chỉ nhìn nhận phương án qua khoảng cách địa lý giữa nhà ga mới và trung tâm thành phố.
Theo đề xuất được đưa ra, doanh nghiệp tham gia nghiên cứu dự án sẽ phối hợp xây dựng ga tạm tại Phú Xuyên và bố trí xe buýt miễn phí hoạt động 24/24 giờ, kết nối với ga Hà Nội. Hoạt động vận chuyển hàng hóa cũng được tính toán tổ chức lại, trong đó có phương án trung chuyển giữa Phú Xuyên và ga Yên Viên.
Nếu được tổ chức tốt, hệ thống trung chuyển có thể giúp hành khách tiếp cận nhà ga mới thuận tiện, đồng thời giảm áp lực phương tiện cá nhân. Thành phố cũng có thể tận dụng quá trình này để tăng cường kết nối với mạng lưới xe buýt và các tuyến giao thông công cộng.
Về lâu dài, khi các đầu mối đường sắt mới hình thành, hành khách không nhất thiết phải tập trung vào một nhà ga nằm sâu trong trung tâm. Thay vào đó, việc đi tàu có thể được tổ chức thông qua các đầu mối giao thông ở cửa ngõ, kết nối với các tuyến đường sắt đô thị và phương tiện công cộng.
Dĩ nhiên, việc chuyển đổi cần có lộ trình rõ ràng, bảo đảm hạ tầng thay thế hoàn thành trước khi thay đổi hoạt động khai thác quy mô lớn. Đặc biệt, cần duy trì tính liên tục của vận tải đường sắt Bắc - Nam, không để việc di dời ảnh hưởng đến quyền lợi hành khách và hoạt động vận chuyển hàng hóa.
Nhìn tổng thể, đề xuất đưa hoạt động đường sắt quốc gia ra khỏi khu vực trung tâm là cơ hội để Hà Nội giải quyết đồng thời nhiều bài toán: giảm áp lực giao thông nội đô, tạo dư địa chỉnh trang đô thị, phát triển logistics và hình thành các đầu mối giao thông hiện đại ở phía Nam.
Thay vì tiếp tục duy trì một cấu trúc hạ tầng được hình thành từ nhiều thập kỷ trước trong bối cảnh đô thị đã thay đổi mạnh mẽ, Hà Nội có cơ hội tổ chức lại mạng lưới đường sắt theo nhu cầu phát triển mới. Nếu được thực hiện đồng bộ, đây không chỉ là sự thay đổi vị trí các nhà ga mà còn có thể trở thành một bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng giao thông và mở rộng không gian phát triển của Thủ đô.

Đưa đường sắt ra khỏi trung tâm để giải bài toán giao thông đô thị
Hà Nội đang nghiên cứu phương án chuyển hoạt động đón, trả khách và vận tải hàng hóa từ ga Hà Nội, ga Giáp Bát về ga Phú Xuyên, cách trung tâm thành phố khoảng 35 km về phía Nam. Đề xuất được đặt ra trong quá trình triển khai dự án Trục không gian Quốc lộ 1A, gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị.
Theo phương án được công bố, tuyến Quốc lộ 1A đoạn từ Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ có chiều dài hơn 36 km, dự kiến mở rộng lên quy mô 16 làn xe, với tổng mức đầu tư gần 162.000 tỷ đồng.
Đây là dự án hạ tầng có quy mô lớn, hướng tới cải thiện năng lực giao thông tại cửa ngõ phía Nam, nơi đang chịu áp lực từ lượng phương tiện lưu thông lớn và tốc độ đô thị hóa nhanh. Tuy nhiên, để triển khai dự án, Hà Nội phải giải quyết bài toán quỹ đất và tổ chức lại các công trình hạ tầng hiện hữu, trong đó có tuyến đường sắt Bắc - Nam.
Việc đưa hoạt động khai thác đường sắt ra khỏi khu vực trung tâm vì thế không đơn thuần là giải pháp phục vụ một dự án đường bộ. Đây còn là cơ hội để Hà Nội xử lý những xung đột kéo dài giữa đường sắt quốc gia và không gian đô thị.
Ga Hà Nội nằm trong khu vực trung tâm có mật độ dân cư, hoạt động thương mại và giao thông cao. Ga Giáp Bát cũng nằm trong khu vực đô thị đã phát triển dày đặc. Trong khi đó, đường sắt quốc gia cần không gian lớn cho đường đón gửi tàu, khu kỹ thuật, hoạt động vận tải hàng hóa và các công trình phụ trợ.
Việc duy trì những chức năng này giữa khu vực đô thị đông đúc khiến công tác tổ chức giao thông, quản lý hành lang đường sắt và phát triển không gian đô thị gặp nhiều hạn chế.
Đưa các đầu mối khai thác ra khu vực có quỹ đất rộng hơn sẽ tạo điều kiện tổ chức mạng lưới đường sắt bài bản, chuyên biệt và phù hợp với nhu cầu phát triển lâu dài. Thay vì tiếp tục duy trì những đầu mối vận tải quy mô lớn trong khu vực trung tâm, Hà Nội có thể dành không gian nội đô cho những chức năng đô thị cần thiết hơn.
Cơ hội tái thiết không gian đô thị quanh ga Hà Nội
Một trong những lợi ích đáng chú ý của việc tổ chức lại mạng lưới đường sắt là cơ hội khai thác hiệu quả hơn quỹ đất tại khu vực trung tâm.
Trong nhiều năm, đường sắt quốc gia cùng các công trình phụ trợ đã chiếm dụng một phần không gian đáng kể tại những khu vực có giá trị đô thị cao. Các tuyến đường sắt chạy qua khu dân cư, khu vực thương mại cũng tạo ra những giới hạn nhất định đối với việc kết nối không gian và tổ chức giao thông.
Khi hoạt động khai thác được chuyển đổi, Hà Nội có thêm cơ hội nghiên cứu tái thiết các khu vực liên quan, kết nối những không gian đô thị vốn bị chia cắt bởi hành lang đường sắt, phát triển không gian công cộng và cải thiện hạ tầng giao thông.
Đây là hướng đi phù hợp với xu thế quy hoạch đô thị hiện đại, trong đó các nhà ga đường sắt quốc gia, trung tâm logistics và khu kỹ thuật được bố trí tại những đầu mối có điều kiện kết nối thuận lợi, thay vì tập trung quá nhiều chức năng vận tải trong khu vực lõi đô thị.
Tất nhiên, quỹ đất sau khi chuyển đổi cần được quản lý theo quy hoạch, ưu tiên lợi ích công cộng và bảo đảm kết nối giao thông. Nhưng nếu được thực hiện đồng bộ, việc sắp xếp lại hạ tầng đường sắt có thể tạo ra thay đổi đáng kể đối với diện mạo đô thị Hà Nội.
Ngọc Hồi, Thường Tín, Phú Xuyên: Hình thành các đầu mối giao thông mới
Điểm đáng chú ý là Hà Nội không chỉ tính toán chuyển hoạt động khai thác từ ga Hà Nội về Phú Xuyên mà còn nghiên cứu tổ chức lại toàn bộ mạng lưới đường sắt phía Nam với các đầu mối Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên.
Trong cấu trúc mới, Ngọc Hồi được định hướng trở thành đầu mối đường sắt quan trọng, kết nối đường sắt quốc gia với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và mạng lưới đường sắt đô thị.
Đây là vị trí có ý nghĩa chiến lược trong việc tổ chức vận tải hành khách. Khi các tuyến đường sắt được kết nối đồng bộ, hành khách có thể chuyển tiếp giữa các loại hình vận tải, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và thuận lợi hơn khi di chuyển giữa Hà Nội với các địa phương.
Trong khi đó, khu vực Thường Tín được nghiên cứu phát triển thành đầu mối hàng hóa phía Nam, đảm nhiệm các chức năng lập tàu, xếp dỡ, chuyển tải, sửa chữa đầu máy và toa xe.
Việc tách riêng đầu mối hàng hóa khỏi khu vực trung tâm có thể giúp hoạt động logistics được tổ chức chuyên nghiệp hơn. Các đoàn tàu hàng, kho bãi và hoạt động xếp dỡ vốn cần diện tích lớn sẽ có điều kiện phát triển tại khu vực phù hợp, giảm áp lực lên giao thông nội đô.
Còn Phú Xuyên được nghiên cứu trong phương án cải dịch tuyến đường sắt phía Nam, với chức năng kỹ thuật và nhường tránh trên tuyến. Địa điểm này cũng được đưa ra trong phương án tổ chức khai thác tạm thời khi Hà Nội nghiên cứu chuyển hoạt động từ ga Hà Nội và ga Giáp Bát.
Theo phương án tuyến được nghiên cứu trong năm 2026, tuyến đường sắt cải dịch khu vực phía Nam có chiều dài khoảng 27,5 km, kết nối từ tổ hợp ga Ngọc Hồi, đi qua khu vực Thường Tín, Phú Xuyên và kết nối trở lại đường sắt Bắc - Nam hiện hữu tại khu vực Chuyên Mỹ.
Có thể thấy, định hướng của Hà Nội không chỉ là thay đổi vị trí một nhà ga mà là phân bổ lại chức năng vận tải theo hướng chuyên môn hóa. Ngọc Hồi tập trung vào vận tải hành khách, Thường Tín phát triển đầu mối hàng hóa, còn Phú Xuyên tham gia tổ chức vận hành và kỹ thuật trên tuyến đường sắt phía Nam.
Động lực phát triển mới cho khu vực phía Nam Hà Nội
Việc hình thành các đầu mối giao thông lớn cũng có thể tạo động lực phát triển kinh tế cho khu vực phía Nam Thủ đô.
Trong quy hoạch đô thị, những khu vực có kết nối đường sắt, đường bộ và logistics thuận lợi thường có điều kiện thu hút các hoạt động sản xuất, thương mại, dịch vụ và công nghiệp hỗ trợ.
Phú Xuyên được định hướng phát triển thành khu vực logistics và công nghiệp công nghệ cao. Khi mạng lưới đường sắt được tổ chức lại, khả năng kết nối hàng hóa giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố có thể được cải thiện, tạo thêm lợi thế cho các trung tâm sản xuất và phân phối.
Thay vì để hoạt động vận tải hàng hóa tập trung tại những khu vực đô thị đông đúc, việc phát triển các đầu mối logistics ở cửa ngõ thành phố sẽ giúp giảm áp lực xe tải, xe container đi sâu vào nội đô.
Đây cũng là cơ hội để hình thành các chuỗi cung ứng đa phương thức, kết hợp đường sắt với đường bộ và các trung tâm kho vận. Nếu được đầu tư đồng bộ, khu vực phía Nam Hà Nội có thể đảm nhận vai trò lớn hơn trong mạng lưới phân phối hàng hóa của vùng Thủ đô.
Lợi ích không chỉ nằm ở vận tải mà còn có thể lan tỏa sang thị trường lao động, dịch vụ hậu cần, thương mại và phát triển đô thị. Các khu vực như Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên có thêm điều kiện thu hút đầu tư, hình thành các cực phát triển mới, góp phần phân bổ lại hoạt động kinh tế thay vì tiếp tục dồn nén vào khu vực trung tâm.
Giải quyết bất cập hiện tại, chuẩn bị cho mạng lưới đường sắt tương lai
Một lý do quan trọng khác khiến Hà Nội cần sớm tổ chức lại các đầu mối đường sắt là sự thay đổi của hệ thống giao thông trong tương lai.
Khi đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được triển khai, Hà Nội cần một đầu mối có khả năng kết nối với mạng lưới đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị. Việc tiếp tục duy trì cấu trúc đường sắt hiện tại trong khu vực nội đô có thể tạo ra những hạn chế đối với việc mở rộng và tích hợp các loại hình vận tải mới.
Trong khi đó, tổ hợp ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành một đầu mối giao thông lớn, có khả năng kết nối nhiều loại hình vận tải. Đây là cơ hội để Hà Nội chuyển từ mô hình các nhà ga phân tán sang hệ thống đầu mối được quy hoạch đồng bộ, phục vụ nhu cầu đi lại ngày càng tăng.
Nếu được triển khai đúng tiến độ, việc cải dịch tuyến đường sắt phía Nam còn giúp tổ chức lại hành lang đường sắt quốc gia, tạo điều kiện kết nối với các tuyến mới trong tương lai.
Theo kế hoạch được công bố trước đó, tuyến cải dịch Phú Xuyên - Ngọc Hồi có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 12.419 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2027. Tuyến đường sắt vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Kim Sơn có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 27.752 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028.
Những dự án này cho thấy quy mô của quá trình tái tổ chức hạ tầng đường sắt phía Nam Hà Nội, dù tiến độ và phương án triển khai cụ thể vẫn cần được các cơ quan chức năng hoàn thiện.
Di dời ga không chỉ là chuyện khoảng cách
Một trong những băn khoăn lớn nhất khi chuyển hoạt động khai thác từ ga Hà Nội về Phú Xuyên là hành khách sẽ phải di chuyển thêm khoảng 35 km để lên tàu. Đây là vấn đề cần được giải quyết thỏa đáng, nhưng không nên chỉ nhìn nhận phương án qua khoảng cách địa lý giữa nhà ga mới và trung tâm thành phố.
Theo đề xuất được đưa ra, doanh nghiệp tham gia nghiên cứu dự án sẽ phối hợp xây dựng ga tạm tại Phú Xuyên và bố trí xe buýt miễn phí hoạt động 24/24 giờ, kết nối với ga Hà Nội. Hoạt động vận chuyển hàng hóa cũng được tính toán tổ chức lại, trong đó có phương án trung chuyển giữa Phú Xuyên và ga Yên Viên.
Nếu được tổ chức tốt, hệ thống trung chuyển có thể giúp hành khách tiếp cận nhà ga mới thuận tiện, đồng thời giảm áp lực phương tiện cá nhân. Thành phố cũng có thể tận dụng quá trình này để tăng cường kết nối với mạng lưới xe buýt và các tuyến giao thông công cộng.
Về lâu dài, khi các đầu mối đường sắt mới hình thành, hành khách không nhất thiết phải tập trung vào một nhà ga nằm sâu trong trung tâm. Thay vào đó, việc đi tàu có thể được tổ chức thông qua các đầu mối giao thông ở cửa ngõ, kết nối với các tuyến đường sắt đô thị và phương tiện công cộng.
Dĩ nhiên, việc chuyển đổi cần có lộ trình rõ ràng, bảo đảm hạ tầng thay thế hoàn thành trước khi thay đổi hoạt động khai thác quy mô lớn. Đặc biệt, cần duy trì tính liên tục của vận tải đường sắt Bắc - Nam, không để việc di dời ảnh hưởng đến quyền lợi hành khách và hoạt động vận chuyển hàng hóa.
Nhìn tổng thể, đề xuất đưa hoạt động đường sắt quốc gia ra khỏi khu vực trung tâm là cơ hội để Hà Nội giải quyết đồng thời nhiều bài toán: giảm áp lực giao thông nội đô, tạo dư địa chỉnh trang đô thị, phát triển logistics và hình thành các đầu mối giao thông hiện đại ở phía Nam.
Thay vì tiếp tục duy trì một cấu trúc hạ tầng được hình thành từ nhiều thập kỷ trước trong bối cảnh đô thị đã thay đổi mạnh mẽ, Hà Nội có cơ hội tổ chức lại mạng lưới đường sắt theo nhu cầu phát triển mới. Nếu được thực hiện đồng bộ, đây không chỉ là sự thay đổi vị trí các nhà ga mà còn có thể trở thành một bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa hạ tầng giao thông và mở rộng không gian phát triển của Thủ đô.




