Đoạn Video
Ảnh
Thanh Hải Lucky
Thanh Hải Lucky
Sau gần 90 năm kể từ khi giải thưởng được mệnh danh là "Nobel Toán học" ra đời, Trung Quốc mới có nữ giáo sư đầu tiên được vinh danh. Thành tựu ấy khiến nhiều người ngưỡng mộ, nhưng điều khiến tôi ấn tượng hơn cả lại là cách cha mẹ của bà đã nuôi dạy con gái từ những năm tháng đầu đời.
Cha của Wang là ông Wang Yingwen, một giáo viên dạy Toán. Mẹ cô, bà Xiao Runluan, là giáo viên tiếng Anh. Nhiều người có lẽ sẽ nghĩ rằng sinh ra trong một gia đình như vậy, Wang chắc hẳn được "luyện" toán từ rất sớm với lịch học dày đặc và áp lực thành tích. Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại.
Bài toán đầu tiên mà cha đưa cho cô khi còn nhỏ không phải để kiểm tra hay ép học, mà như một trò chơi trí tuệ: "Trên một mặt phẳng có 7 điểm, nếu 3 điểm thẳng hàng thì có thể tạo được bao nhiêu hàng?". Cảm giác tự mình tìm ra lời giải đã khiến cô yêu thích toán học một cách rất tự nhiên. Với cô, toán không phải là môn học để lấy điểm, mà là một trò chơi đầy hấp dẫn.
Điều đáng nói là, tuổi thơ của Wang không hề bị bao quanh bởi những cuốn sách luyện thi hay lịch học kín mít. Cha mẹ muốn con có một cuộc sống bình thường như bao đứa trẻ khác: được đi dạo, xem truyền hình, chơi thể thao và đọc những cuốn sách mình yêu thích.
Cô say mê thần thoại Hy Lạp, Harry Potter, Chúa tể những chiếc nhẫn... Cha mẹ không hề can thiệp vào việc con đọc gì, cũng không tạo áp lực về điểm số hay thành tích.
Năm 4 tuổi, Wang không may bị bỏng nước sôi ở cánh tay, phải nằm viện trong thời gian dài và trải qua phẫu thuật ghép da. Thay vì lo lắng con bị chậm học, cha mẹ khuyến khích cô tự đọc sách, tự học và khám phá kiến thức. Chính khoảng thời gian ấy đã hình thành ở Wang khả năng học tập độc lập. Cô lên lớp 2 khi mới 5 tuổi.
Điều thú vị là toán học đến với Wang hoàn toàn bằng sự yêu thích. Mỗi khi nhận sách giáo khoa Toán mới, cô thường làm hết bài tập trước cả khi năm học bắt đầu. Sau đó, cô còn tự tìm thêm các cuốn sách Toán khác để tiếp tục giải.
Năm lên 6 tuổi, Wang đã giải được một bài toán đố về cách trồng 7 cây sao cho tạo được nhiều hàng 3 cây nhất, thậm chí còn tìm ra đáp án nhanh hơn chính người cha là giáo viên dạy Toán.
Khi được hỏi vì sao yêu toán học đến vậy, Wang từng chia sẻ rằng cô yêu sự vĩnh cửu và chính xác tuyệt đối của các định lý toán học. Theo cô, trong toán học, một định lý đã được chứng minh thì không ai có thể tùy tiện phủ nhận. Chính niềm tin vào sự logic ấy đã nuôi dưỡng tình yêu toán học trong cô suốt nhiều năm.
Dù rất xuất sắc, cha mẹ Wang chưa bao giờ coi thành tích học tập là đích đến cuối cùng.
Năm 2007, khi mới 16 tuổi, Wang đỗ vào Đại học Bắc Kinh, một trong những trường đại học danh giá nhất Trung Quốc. Cả xóm làng đến chúc mừng, nhưng mẹ cô chỉ nhẹ nhàng nói:
"Đỗ Bắc Đại chưa thể gọi là thành công. Cuộc đời còn rất dài, không nên để một kỳ thi quyết định tất cả."
Có lẽ chính cách nhìn bình tĩnh ấy đã giúp Wang không ngủ quên trên thành tích và luôn giữ được tinh thần học hỏi.
Sau khi tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh năm 2011, cô tiếp tục sang Pháp học kỹ sư tại Trường Bách khoa Paris và lấy bằng thạc sĩ tại Đại học Paris-Saclay (trước đây là Đại học Paris 11). Năm 2019, cô hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts, một trong những trường đại học hàng đầu thế giới.
Con đường nghiên cứu của cô tiếp tục thăng hoa khi trở thành trợ lý giáo sư tại Đại học California, Los Angeles năm 2021, gia nhập Viện Courant năm 2023, nhận Giải Maryam Mirzakhani New Frontiers năm 2022, Giải Salem năm 2025, trở thành giáo sư chung thân của Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp vào năm 2025 và được bổ nhiệm làm giáo sư tại **Đại học New York> vào năm 2026.
Đặc biệt, cô còn được cộng đồng toán học quốc tế ghi nhận nhờ giải quyết một bài toán tồn tại hơn một thế kỷ trong lĩnh vực hình học và phương trình đạo hàm riêng, góp phần đưa tên tuổi mình lên hàng đầu thế giới.
Câu chuyện của Wang mang đến một thông điệp rất đáng suy ngẫm cho các bậc phụ huynh Việt Nam.
Ngày nay, nhiều cha mẹ vì quá lo lắng cho tương lai của con nên vô tình biến tuổi thơ của các em thành một cuộc chạy đua: học thêm, luyện đề, thi chứng chỉ, thi học sinh giỏi... Lịch học kín từ sáng đến tối khiến các em gần như không còn thời gian để đọc một cuốn sách yêu thích, chơi một môn thể thao hay đơn giản là được tò mò về thế giới xung quanh.
Nhưng thành công của Wang cho chúng ta thấy một điều khác.
Một đứa trẻ có thể trở thành nhà khoa học xuất sắc không chỉ nhờ học nhiều, mà nhờ được nuôi dưỡng sự tò mò, được tự học, được đọc những gì mình yêu thích và được cha mẹ tin tưởng.
Cha mẹ không cần tạo áp lực để con học giỏi. Điều quan trọng hơn là tạo ra một môi trường để con yêu việc học.
Khi một đứa trẻ học vì niềm vui khám phá, các em sẽ đi rất xa. Còn nếu chỉ học vì điểm số hay để làm hài lòng người lớn, động lực ấy thường không bền vững.
Có lẽ, bài học lớn nhất từ câu chuyện của nữ giáo sư này không phải là bà thông minh đến mức nào, mà là cha mẹ đã đủ kiên nhẫn để nuôi dưỡng một tâm hồn ham học hỏi thay vì chỉ nuôi dưỡng những bảng điểm đẹp.
Cha của Wang là ông Wang Yingwen, một giáo viên dạy Toán. Mẹ cô, bà Xiao Runluan, là giáo viên tiếng Anh. Nhiều người có lẽ sẽ nghĩ rằng sinh ra trong một gia đình như vậy, Wang chắc hẳn được "luyện" toán từ rất sớm với lịch học dày đặc và áp lực thành tích. Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại.
Bài toán đầu tiên mà cha đưa cho cô khi còn nhỏ không phải để kiểm tra hay ép học, mà như một trò chơi trí tuệ: "Trên một mặt phẳng có 7 điểm, nếu 3 điểm thẳng hàng thì có thể tạo được bao nhiêu hàng?". Cảm giác tự mình tìm ra lời giải đã khiến cô yêu thích toán học một cách rất tự nhiên. Với cô, toán không phải là môn học để lấy điểm, mà là một trò chơi đầy hấp dẫn.
Điều đáng nói là, tuổi thơ của Wang không hề bị bao quanh bởi những cuốn sách luyện thi hay lịch học kín mít. Cha mẹ muốn con có một cuộc sống bình thường như bao đứa trẻ khác: được đi dạo, xem truyền hình, chơi thể thao và đọc những cuốn sách mình yêu thích.
Cô say mê thần thoại Hy Lạp, Harry Potter, Chúa tể những chiếc nhẫn... Cha mẹ không hề can thiệp vào việc con đọc gì, cũng không tạo áp lực về điểm số hay thành tích.
Năm 4 tuổi, Wang không may bị bỏng nước sôi ở cánh tay, phải nằm viện trong thời gian dài và trải qua phẫu thuật ghép da. Thay vì lo lắng con bị chậm học, cha mẹ khuyến khích cô tự đọc sách, tự học và khám phá kiến thức. Chính khoảng thời gian ấy đã hình thành ở Wang khả năng học tập độc lập. Cô lên lớp 2 khi mới 5 tuổi.
Điều thú vị là toán học đến với Wang hoàn toàn bằng sự yêu thích. Mỗi khi nhận sách giáo khoa Toán mới, cô thường làm hết bài tập trước cả khi năm học bắt đầu. Sau đó, cô còn tự tìm thêm các cuốn sách Toán khác để tiếp tục giải.
Năm lên 6 tuổi, Wang đã giải được một bài toán đố về cách trồng 7 cây sao cho tạo được nhiều hàng 3 cây nhất, thậm chí còn tìm ra đáp án nhanh hơn chính người cha là giáo viên dạy Toán.
Khi được hỏi vì sao yêu toán học đến vậy, Wang từng chia sẻ rằng cô yêu sự vĩnh cửu và chính xác tuyệt đối của các định lý toán học. Theo cô, trong toán học, một định lý đã được chứng minh thì không ai có thể tùy tiện phủ nhận. Chính niềm tin vào sự logic ấy đã nuôi dưỡng tình yêu toán học trong cô suốt nhiều năm.
Dù rất xuất sắc, cha mẹ Wang chưa bao giờ coi thành tích học tập là đích đến cuối cùng.
Năm 2007, khi mới 16 tuổi, Wang đỗ vào Đại học Bắc Kinh, một trong những trường đại học danh giá nhất Trung Quốc. Cả xóm làng đến chúc mừng, nhưng mẹ cô chỉ nhẹ nhàng nói:
"Đỗ Bắc Đại chưa thể gọi là thành công. Cuộc đời còn rất dài, không nên để một kỳ thi quyết định tất cả."
Có lẽ chính cách nhìn bình tĩnh ấy đã giúp Wang không ngủ quên trên thành tích và luôn giữ được tinh thần học hỏi.
Sau khi tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh năm 2011, cô tiếp tục sang Pháp học kỹ sư tại Trường Bách khoa Paris và lấy bằng thạc sĩ tại Đại học Paris-Saclay (trước đây là Đại học Paris 11). Năm 2019, cô hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts, một trong những trường đại học hàng đầu thế giới.
Con đường nghiên cứu của cô tiếp tục thăng hoa khi trở thành trợ lý giáo sư tại Đại học California, Los Angeles năm 2021, gia nhập Viện Courant năm 2023, nhận Giải Maryam Mirzakhani New Frontiers năm 2022, Giải Salem năm 2025, trở thành giáo sư chung thân của Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp vào năm 2025 và được bổ nhiệm làm giáo sư tại **Đại học New York> vào năm 2026.
Đặc biệt, cô còn được cộng đồng toán học quốc tế ghi nhận nhờ giải quyết một bài toán tồn tại hơn một thế kỷ trong lĩnh vực hình học và phương trình đạo hàm riêng, góp phần đưa tên tuổi mình lên hàng đầu thế giới.
Câu chuyện của Wang mang đến một thông điệp rất đáng suy ngẫm cho các bậc phụ huynh Việt Nam.
Ngày nay, nhiều cha mẹ vì quá lo lắng cho tương lai của con nên vô tình biến tuổi thơ của các em thành một cuộc chạy đua: học thêm, luyện đề, thi chứng chỉ, thi học sinh giỏi... Lịch học kín từ sáng đến tối khiến các em gần như không còn thời gian để đọc một cuốn sách yêu thích, chơi một môn thể thao hay đơn giản là được tò mò về thế giới xung quanh.
Nhưng thành công của Wang cho chúng ta thấy một điều khác.
Một đứa trẻ có thể trở thành nhà khoa học xuất sắc không chỉ nhờ học nhiều, mà nhờ được nuôi dưỡng sự tò mò, được tự học, được đọc những gì mình yêu thích và được cha mẹ tin tưởng.
Cha mẹ không cần tạo áp lực để con học giỏi. Điều quan trọng hơn là tạo ra một môi trường để con yêu việc học.
Khi một đứa trẻ học vì niềm vui khám phá, các em sẽ đi rất xa. Còn nếu chỉ học vì điểm số hay để làm hài lòng người lớn, động lực ấy thường không bền vững.
Có lẽ, bài học lớn nhất từ câu chuyện của nữ giáo sư này không phải là bà thông minh đến mức nào, mà là cha mẹ đã đủ kiên nhẫn để nuôi dưỡng một tâm hồn ham học hỏi thay vì chỉ nuôi dưỡng những bảng điểm đẹp.
