Chung cư có niên hạn sử dụng, sở hữu lâu dài hay theo niên hạn mới đúng?

[Hưng Nghé]

Đề xuất chung cư có thời hạn sở hữu đang gây xôn xao dư luận những ngày qua, sau khi Bộ Xây dựng công bố dự thảo sửa đổi Luật Nhà ở. Nhiều ý kiến trái chiều được đưa ra, người ủng hộ vì lo ngại tình trạng chung cư cũ xuống cấp, người phản đối vì cho rằng ảnh hưởng đến quyền sở hữu tài sản lâu dài.

Theo quan điểm cá nhân tôi, cũng đang ở chung cư, tôi ủng hộ đề xuất chung cư có thời hạn, với điều kiện chỉ áp dụng cho các dự án triển khai sau khi luật có hiệu lực.
Thực tế hiện nay, nhiều tập thể cũ đã xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí đe dọa an toàn tính mạng người dân, nhưng việc cải tạo, di dời lại kéo dài nhiều năm vì tranh cãi giữa cư dân và chủ đầu tư, chủ yếu xoay quanh quyền sở hữu và mức bồi thường. Nếu gắn thời hạn sở hữu với niên hạn sử dụng công trình ngay từ đầu, quá trình xử lý các chung cư xuống cấp trong tương lai sẽ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn, tránh lặp lại tình trạng bế tắc như hiện nay.

Ngoài ra, quy định này còn có thể góp phần hạ nhiệt tình trạng giá nhà bị đẩy lên quá cao so với khả năng chi trả thực tế của người dân, vì giá trị chung cư sẽ phản ánh đúng hơn niên hạn sử dụng, thay vì được định giá như một tài sản vĩnh viễn.
Tuy nhiên, tôi cho rằng không nên áp dụng hồi tố với các chung cư đã hình thành trước ngày luật có hiệu lực. Trước đây, người mua nhà chung cư biết rõ đó là tài sản sở hữu lâu dài, nên đã trả giá tương ứng với kỳ vọng đó. Nếu áp luật mới ngược lại thời điểm này, quyền lợi của họ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dù họ không có lỗi gì trong việc này. Đây là thực tế cần chấp nhận khi xây dựng chính sách mới.
Còn những vấn đề kỹ thuật khác như cách xác định thời điểm dự án triển khai, hay cơ chế bồi thường khi phá dỡ, tôi cho rằng đó là chi tiết có thể điều chỉnh dần trong quá trình thực thi, không phải trở ngại lớn cho hướng đi chung của chính sách.