Lê Nhã Linh✔
Thành viên nổi tiếng
Bộ Nội vụ đề xuất bỏ quy định thời hạn tối đa 12 tháng đối với văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH). Nếu được Quốc hội thông qua, thay đổi này sẽ giúp nhiều gia đình có người thân cao tuổi, bệnh nặng, mất khả năng đi lại giảm đáng kể thủ tục hành chính, không phải làm lại giấy ủy quyền hằng năm.
Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội đang được xem xét. Theo phương án Bộ Nội vụ đề xuất, việc ủy quyền sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự thay vì bị giới hạn cứng trong 12 tháng như hiện nay.
Vì sao quy định ủy quyền 12 tháng gây bất tiện cho người hưởng lương hưu?
Theo khoản 6 Điều 10 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia và người thụ hưởng chế độ BHXH được quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các thủ tục liên quan.
Tuy nhiên, đối với trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và các chế độ khác, văn bản ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập. Văn bản này phải được chứng thực theo quy định của pháp luật.
Quy định trên đồng nghĩa với việc khi giấy ủy quyền hết hạn, nếu người hưởng vẫn muốn nhờ con cháu hoặc người thân nhận tiền thay, hai bên phải thực hiện lại thủ tục ủy quyền.
Điều này đặc biệt bất tiện với những trường hợp người hưởng lương hưu đã cao tuổi, sức khỏe yếu, mắc bệnh nặng, nằm liệt giường hoặc phải điều trị dài ngày tại bệnh viện. Việc di chuyển đến cơ quan chức năng hoặc địa điểm chứng thực giấy tờ có thể trở thành gánh nặng đối với cả người hưởng và gia đình.
Thực tế, trong năm 2026, việc chuyển đổi giấy ủy quyền theo quy định mới đã phát sinh nhiều vướng mắc. Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Hà Nội được Báo Tin tức phản ánh, khoảng 20.000 trường hợp tại Hà Nội chưa hoàn tất việc chuyển đổi giấy ủy quyền trước thời điểm quy định mới được áp dụng từ ngày 1/7/2026.
Những trường hợp này chủ yếu phải rà soát, hoàn thiện lại giấy tờ để bảo đảm việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH không bị gián đoạn.
Nếu bỏ giới hạn 12 tháng, thời hạn ủy quyền sẽ được tính thế nào?
Điểm đáng chú ý của đề xuất là chuyển việc xác định thời hạn ủy quyền sang áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Cụ thể, Điều 563 Bộ luật Dân sự quy định thời hạn ủy quyền do các bên thỏa thuận hoặc do pháp luật quy định. Nếu không có thỏa thuận và pháp luật cũng không quy định thì hợp đồng ủy quyền có hiệu lực 1 năm kể từ ngày xác lập.
Như vậy, nếu đề xuất sửa đổi được thông qua, người hưởng lương hưu và người nhận thay có thể thỏa thuận thời hạn ủy quyền dài hơn 12 tháng, chẳng hạn 2 năm, 3 năm hoặc một khoảng thời gian phù hợp với hoàn cảnh thực tế. Trường hợp không ghi rõ thời hạn, thời hạn mặc định vẫn là 1 năm theo Bộ luật Dân sự.
Ví dụ, một người 80 tuổi đang hưởng lương hưu 5 triệu đồng/tháng, sức khỏe yếu và muốn ủy quyền cho con trai nhận thay. Theo quy định hiện hành, giấy ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng. Nếu quy định mới được thông qua, hai cha con có thể thỏa thuận thời hạn 3 năm, thay vì phải làm lại thủ tục mỗi năm.
Tuy nhiên, việc bỏ giới hạn thời gian không có nghĩa người được ủy quyền mặc nhiên có quyền nhận lương hưu vô thời hạn. Người nhận thay chỉ được thực hiện công việc trong phạm vi và thời hạn đã được ủy quyền.
Theo Điều 569 Bộ luật Dân sự, bên ủy quyền có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng ủy quyền theo các điều kiện luật định. Đối với hợp đồng ủy quyền không có thù lao, bên ủy quyền có thể chấm dứt bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước cho bên được ủy quyền một thời gian hợp lý.
Điều này giúp bảo đảm quyền chủ động của người hưởng lương hưu, đồng thời hạn chế nguy cơ việc ủy quyền kéo dài ngoài mong muốn của họ.
Người từ 80 tuổi đã có quyền được nhận lương hưu tại nơi cư trú
Bên cạnh đề xuất bỏ giới hạn 12 tháng, một quy định khác cũng đáng chú ý là quyền được hỗ trợ chi trả tại nơi cư trú đối với người cao tuổi.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội, người từ đủ 80 tuổi trở lên nếu có nhu cầu được cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được cơ quan BHXH ủy quyền thực hiện việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH tại nơi cư trú trên lãnh thổ Việt Nam.
Quy định này nhằm tạo thuận lợi cho những người cao tuổi không có điều kiện đi lại, hạn chế việc phải trực tiếp đến các điểm chi trả để nhận tiền.
Ngoài ra, dự thảo sửa đổi Luật BHXH còn hướng tới điều chỉnh hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH thông qua tài khoản của người thụ hưởng, thay vì giới hạn cách diễn đạt về tài khoản mở tại ngân hàng thương mại như quy định hiện hành. Theo cơ quan soạn thảo, thay đổi này giúp tăng tính linh hoạt, đáp ứng cả trường hợp người hưởng ở nước ngoài hoặc người nước ngoài đã về nước.
Khi nào quy định mới có hiệu lực?
Ngày 21/10/2026, Chính phủ đã trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Tại phiên họp này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày các nội dung sửa đổi, trong đó có đề xuất bỏ giới hạn thời hạn ủy quyền nhận lương hưu tối đa 12 tháng.
Dự án luật sau đó được đưa ra xem xét, thẩm tra trong khuôn khổ Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
Cần lưu ý, tính đến ngày 3/11/2026, đây vẫn là đề xuất trong dự thảo luật, chưa phải quy định đã được Quốc hội thông qua. Vì vậy, người đang hưởng lương hưu và gia đình vẫn cần thực hiện theo quy định hiện hành, không nên tự ý kéo dài thời hạn giấy ủy quyền đã lập.
Nếu được thông qua, việc bỏ giới hạn 12 tháng sẽ là thay đổi có ý nghĩa thiết thực đối với hàng triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH, đặc biệt là những người tuổi cao, sức khỏe yếu, cần sự hỗ trợ thường xuyên của con cháu trong sinh hoạt và các thủ tục hành chính.
Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội đang được xem xét. Theo phương án Bộ Nội vụ đề xuất, việc ủy quyền sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật dân sự thay vì bị giới hạn cứng trong 12 tháng như hiện nay.
Vì sao quy định ủy quyền 12 tháng gây bất tiện cho người hưởng lương hưu?
Theo khoản 6 Điều 10 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia và người thụ hưởng chế độ BHXH được quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các thủ tục liên quan.
Tuy nhiên, đối với trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH và các chế độ khác, văn bản ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng kể từ ngày xác lập. Văn bản này phải được chứng thực theo quy định của pháp luật.
Quy định trên đồng nghĩa với việc khi giấy ủy quyền hết hạn, nếu người hưởng vẫn muốn nhờ con cháu hoặc người thân nhận tiền thay, hai bên phải thực hiện lại thủ tục ủy quyền.
Điều này đặc biệt bất tiện với những trường hợp người hưởng lương hưu đã cao tuổi, sức khỏe yếu, mắc bệnh nặng, nằm liệt giường hoặc phải điều trị dài ngày tại bệnh viện. Việc di chuyển đến cơ quan chức năng hoặc địa điểm chứng thực giấy tờ có thể trở thành gánh nặng đối với cả người hưởng và gia đình.
Thực tế, trong năm 2026, việc chuyển đổi giấy ủy quyền theo quy định mới đã phát sinh nhiều vướng mắc. Theo thông tin từ Bảo hiểm xã hội Hà Nội được Báo Tin tức phản ánh, khoảng 20.000 trường hợp tại Hà Nội chưa hoàn tất việc chuyển đổi giấy ủy quyền trước thời điểm quy định mới được áp dụng từ ngày 1/7/2026.
Những trường hợp này chủ yếu phải rà soát, hoàn thiện lại giấy tờ để bảo đảm việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH không bị gián đoạn.
Nếu bỏ giới hạn 12 tháng, thời hạn ủy quyền sẽ được tính thế nào?
Điểm đáng chú ý của đề xuất là chuyển việc xác định thời hạn ủy quyền sang áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Cụ thể, Điều 563 Bộ luật Dân sự quy định thời hạn ủy quyền do các bên thỏa thuận hoặc do pháp luật quy định. Nếu không có thỏa thuận và pháp luật cũng không quy định thì hợp đồng ủy quyền có hiệu lực 1 năm kể từ ngày xác lập.
Như vậy, nếu đề xuất sửa đổi được thông qua, người hưởng lương hưu và người nhận thay có thể thỏa thuận thời hạn ủy quyền dài hơn 12 tháng, chẳng hạn 2 năm, 3 năm hoặc một khoảng thời gian phù hợp với hoàn cảnh thực tế. Trường hợp không ghi rõ thời hạn, thời hạn mặc định vẫn là 1 năm theo Bộ luật Dân sự.
Ví dụ, một người 80 tuổi đang hưởng lương hưu 5 triệu đồng/tháng, sức khỏe yếu và muốn ủy quyền cho con trai nhận thay. Theo quy định hiện hành, giấy ủy quyền chỉ có hiệu lực tối đa 12 tháng. Nếu quy định mới được thông qua, hai cha con có thể thỏa thuận thời hạn 3 năm, thay vì phải làm lại thủ tục mỗi năm.
Tuy nhiên, việc bỏ giới hạn thời gian không có nghĩa người được ủy quyền mặc nhiên có quyền nhận lương hưu vô thời hạn. Người nhận thay chỉ được thực hiện công việc trong phạm vi và thời hạn đã được ủy quyền.
Theo Điều 569 Bộ luật Dân sự, bên ủy quyền có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng ủy quyền theo các điều kiện luật định. Đối với hợp đồng ủy quyền không có thù lao, bên ủy quyền có thể chấm dứt bất cứ lúc nào nhưng phải báo trước cho bên được ủy quyền một thời gian hợp lý.
Điều này giúp bảo đảm quyền chủ động của người hưởng lương hưu, đồng thời hạn chế nguy cơ việc ủy quyền kéo dài ngoài mong muốn của họ.
Người từ 80 tuổi đã có quyền được nhận lương hưu tại nơi cư trú
Bên cạnh đề xuất bỏ giới hạn 12 tháng, một quy định khác cũng đáng chú ý là quyền được hỗ trợ chi trả tại nơi cư trú đối với người cao tuổi.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội, người từ đủ 80 tuổi trở lên nếu có nhu cầu được cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được cơ quan BHXH ủy quyền thực hiện việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH tại nơi cư trú trên lãnh thổ Việt Nam.
Quy định này nhằm tạo thuận lợi cho những người cao tuổi không có điều kiện đi lại, hạn chế việc phải trực tiếp đến các điểm chi trả để nhận tiền.
Ngoài ra, dự thảo sửa đổi Luật BHXH còn hướng tới điều chỉnh hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH thông qua tài khoản của người thụ hưởng, thay vì giới hạn cách diễn đạt về tài khoản mở tại ngân hàng thương mại như quy định hiện hành. Theo cơ quan soạn thảo, thay đổi này giúp tăng tính linh hoạt, đáp ứng cả trường hợp người hưởng ở nước ngoài hoặc người nước ngoài đã về nước.
Khi nào quy định mới có hiệu lực?
Ngày 21/10/2026, Chính phủ đã trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Tại phiên họp này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày các nội dung sửa đổi, trong đó có đề xuất bỏ giới hạn thời hạn ủy quyền nhận lương hưu tối đa 12 tháng.
Dự án luật sau đó được đưa ra xem xét, thẩm tra trong khuôn khổ Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
Cần lưu ý, tính đến ngày 3/11/2026, đây vẫn là đề xuất trong dự thảo luật, chưa phải quy định đã được Quốc hội thông qua. Vì vậy, người đang hưởng lương hưu và gia đình vẫn cần thực hiện theo quy định hiện hành, không nên tự ý kéo dài thời hạn giấy ủy quyền đã lập.
Nếu được thông qua, việc bỏ giới hạn 12 tháng sẽ là thay đổi có ý nghĩa thiết thực đối với hàng triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH, đặc biệt là những người tuổi cao, sức khỏe yếu, cần sự hỗ trợ thường xuyên của con cháu trong sinh hoạt và các thủ tục hành chính.
