Khi phần thưởng đến muộn, niềm vui của học sinh không còn trọn vẹn

[Thanh Hải Lucky]

Theo dõi câu chuyện chậm trao thưởng cho các em học sinh Đắk Lắk đạt thành tích cao tại Giải thể thao học sinh phổ thông toàn quốc, mình không thể chỉ nhìn sự việc này dưới góc độ thủ tục hay tài chính. Với mình – và cũng là với tôi trong vai trò người làm tư vấn, đồng hành cùng học sinh – đây là câu chuyện rất gần với những gì tôi gặp mỗi ngày.

Thực tế, trong quá trình làm việc với các con, mình nhận thấy điều khó nhất không phải là dạy thêm kiến thức hay rèn kỹ năng, mà là làm sao tạo được động lực để các con muốn cố gắng và tiếp tục cố gắng. Động lực của học sinh rất mong manh. Nó lớn lên nhờ sự ghi nhận kịp thời, và cũng dễ bị tổn thương khi sự cố gắng không được phản hồi đúng lúc.

Các em học sinh Đắk Lắk đã nỗ lực rất nhiều để giành huy chương tại một giải đấu cấp quốc gia. Ở độ tuổi này, một phần thưởng được trao ngay sau thành tích không chỉ mang ý nghĩa vật chất, mà còn là lời khẳng định rất rõ ràng: “Con đã làm tốt, và người lớn nhìn thấy điều đó.”


Thế nhưng, gần 4 tháng trôi qua kể từ khi UBND tỉnh có quyết định khen thưởng, các em mới chỉ nhận được Bằng khen, còn tiền thưởng thì vẫn phải chờ đợi. Mình hiểu rằng về mặt thủ tục có những vướng mắc nhất định, nhưng cảm xúc của học sinh thì không thể “chờ” lâu như vậy. Niềm vui chiến thắng vì thế không còn trọn vẹn, phụ huynh thì sốt ruột, còn các con dễ rơi vào cảm giác hụt hẫng.

Trong quá trình tư vấn cho học sinh, tôi thấy rất rõ rằng thưởng – phạt đúng lúc giúp các con tiến bộ nhanh hơn rất nhiều. Khi được ghi nhận kịp thời, các con có thêm niềm tin vào bản thân, có động lực để đặt mục tiêu cao hơn. Ngược lại, nếu phần thưởng đến quá muộn, các con khó kết nối giữa nỗ lực của mình và kết quả đạt được, từ đó động lực bên trong cũng dần suy yếu.

Một phụ huynh chia sẻ rằng sự chậm trễ này đã ảnh hưởng đến tinh thần thi đấu của con mình ở những giải tiếp theo. Nghe điều đó, mình hoàn toàn đồng cảm. Với trẻ em, cảm xúc và động lực luôn đi song hành. Khi cảm xúc không được nâng đỡ, rất khó để các con giữ được sự hứng khởi và quyết tâm lâu dài.

Nhìn sang Hải Phòng – nơi học sinh không chỉ được khen thưởng cao, có trường hợp lên tới 500 triệu đồng, mà còn được hỗ trợ sinh hoạt phí, học bổng, đầu tư bài bản cho đào tạo học sinh giỏi – tôi thấy rõ một điều: các con ở đó cảm nhận được sự đồng hành thật sự từ người lớn. Điều này tạo ra động lực bền vững, không chỉ cho một giải đấu, mà cho cả hành trình phát triển lâu dài.

Về phía Sở GD&ĐT Đắk Lắk, lý do được đưa ra là vướng mắc thủ tục thanh toán qua Kho bạc Nhà nước. Mình tin rằng đây là khó khăn khách quan. Tuy nhiên, nếu đặt mình vào vị trí của học sinh – những đứa trẻ đang hình thành niềm tin vào sự công bằng và giá trị của nỗ lực – thì sự chậm trễ này rõ ràng để lại những ảnh hưởng tâm lý không nhỏ.

Giáo dục, với tôi, không chỉ là đào tạo thành tích, mà là nuôi dưỡng động lực và niềm tin. Một phần thưởng được trao đúng lúc có thể thắp lên khát vọng, còn một phần thưởng đến muộn đôi khi lại làm nguội đi ngọn lửa cố gắng ban đầu.

Mình mong rằng, sau câu chuyện này, những người làm quản lý giáo dục sẽ quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm cảm xúc của học sinh, để mỗi sự cố gắng của các con đều được ghi nhận kịp thời – bởi đó chính là nền tảng quan trọng giúp các con tiếp tục tiến bộ và trưởng thành.
Cô Thanh Hải Lucky
Tư vấn Tâm lý Giáo dục và Hướng nghiệp
#TưVấnHướngNghiệp

 

[Hoang Ha]

Ở VN nó thế, thắc mắc làm gì