Đoạn Video
Ảnh
Minh Phương✔
Thành viên nổi tiếng
Với hương vị trái cây dễ uống, tiện lợi và được quảng bá như một cách bổ sung vitamin C nhanh chóng, viên C sủi đã trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người. Không ít người còn hình thành thói quen uống mỗi ngày, thậm chí dùng nước C sủi thay cho nước lọc.
Tuy nhiên, vitamin C là dưỡng chất thiết yếu chứ không phải loại vitamin có thể bổ sung càng nhiều càng tốt. Việc sử dụng viên C sủi với liều cao hoặc kéo dài có thể gây ra những tác dụng không mong muốn, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền hoặc chế độ ăn uống không phù hợp.
Cơ thể chỉ cần một lượng vitamin C nhất định mỗi ngày
Vitamin C, hay axit ascorbic, tham gia vào nhiều chức năng quan trọng như hỗ trợ hệ miễn dịch, hình thành collagen, duy trì da, mạch máu, xương và sụn khỏe mạnh, đồng thời giúp vết thương lành. Cơ thể không tự sản xuất vitamin C và cũng không dự trữ được lượng lớn vitamin này nên cần được cung cấp thường xuyên qua thực phẩm.
Tuy nhiên, nhu cầu hằng ngày tương đối thấp so với lượng vitamin C có trong nhiều viên bổ sung. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), người trưởng thành cần khoảng 75 mg vitamin C mỗi ngày đối với nữ và 90 mg đối với nam. Người hút thuốc cần bổ sung thêm khoảng 35 mg mỗi ngày so với người không hút thuốc.
Trong khi đó, nhiều sản phẩm vitamin C dạng sủi trên thị trường có hàm lượng vài trăm mg, thậm chí 1.000 mg trong một viên. Vì vậy, nếu sử dụng hằng ngày trong khi khẩu phần ăn vốn đã cung cấp đủ vitamin C, lượng bổ sung có thể cao hơn đáng kể nhu cầu thực tế.
Uống quá nhiều dễ gây rối loạn tiêu hóa
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất khi bổ sung vitamin C liều cao là các vấn đề về đường tiêu hóa.
NIH cho biết lượng vitamin C cao có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, đau hoặc co thắt bụng và các rối loạn tiêu hóa khác. Nguyên nhân một phần là lượng vitamin C không được hấp thu có thể tạo tác dụng thẩm thấu trong đường ruột.
Mayo Clinic cũng cảnh báo việc sử dụng lượng lớn vitamin C từ thực phẩm bổ sung có thể gây tiêu chảy, khó chịu hoặc đau bụng, nôn ói, ợ nóng và trong một số trường hợp có thể gây kích ứng thực quản. Mayo Clinic
Đáng chú ý, khả năng hấp thu vitamin C không tăng tương ứng với lượng uống vào. NIH cho biết ở liều trên 1 g/ngày, tỷ lệ hấp thu vitamin C giảm xuống dưới 50%, phần vitamin C chưa được chuyển hóa sẽ được đào thải qua nước tiểu.
Điều này có nghĩa là uống viên C liều cao không đồng nghĩa với việc cơ thể nhận được toàn bộ lượng vitamin C đó.
Có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận ở một số người
Một trong những mối lo ngại thường được nhắc đến khi sử dụng vitamin C liều cao kéo dài là nguy cơ liên quan đến sỏi thận.
Vitamin C liều cao có thể làm tăng lượng oxalate và axit uric được bài tiết qua nước tiểu. NIH cho biết bằng chứng về mối liên hệ giữa vitamin C và sỏi thận ở người khỏe mạnh chưa hoàn toàn thống nhất, nhưng nguy cơ đáng lưu ý hơn ở những người đã có vấn đề về thận hoặc tình trạng tăng oxalate niệu. ODS
Mayo Clinic cũng liệt kê vitamin C bổ sung liều cao trong nhóm các yếu tố có thể liên quan đến nguy cơ sỏi thận. Nguy cơ càng đáng quan tâm ở những người từng bị sỏi thận hoặc có các yếu tố nguy cơ khác như uống không đủ nước. Mayo Clinic
Do đó, những người từng bị sỏi thận, mắc bệnh thận hoặc đang được điều trị các vấn đề liên quan đến thận không nên tự ý duy trì vitamin C liều cao trong thời gian dài.
Viên C sủi còn có một vấn đề khác: lượng natri
Không phải tất cả tác động của viên C sủi đều đến từ vitamin C.
Để tạo phản ứng sủi và giúp viên thuốc hòa tan nhanh trong nước, một số chế phẩm dạng sủi có chứa các hợp chất natri. Lượng natri khác nhau tùy từng sản phẩm, vì vậy người sử dụng cần đọc kỹ thành phần và hàm lượng trên nhãn.
Cơ quan Dịch vụ Dược phẩm chuyên môn của NHS lưu ý rằng các thuốc dạng sủi, hòa tan hoặc phân tán thường có hàm lượng natri cao hơn các dạng bào chế khác. Điều này đặc biệt đáng quan tâm với những người phải hạn chế muối hoặc mắc các bệnh liên quan đến giữ natri như tăng huyết áp, suy tim, phù, suy giảm chức năng thận hoặc một số bệnh gan.
Vì vậy, nếu một người có thói quen mỗi ngày uống một hoặc nhiều viên C sủi mà không tính đến lượng natri từ chế phẩm, tổng lượng natri đưa vào cơ thể có thể tăng thêm đáng kể.
Người mắc bệnh đặc biệt càng cần thận trọng
Vitamin C giúp tăng hấp thu sắt, đây là một lợi ích trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, với những người mắc bệnh lý gây tích tụ sắt như bệnh hemochromatosis di truyền, việc sử dụng vitamin C liều cao kéo dài về lý thuyết có thể ******** trạng quá tải sắt nghiêm trọng hơn.
Những người có bệnh thận, tiền sử sỏi thận, bệnh lý cần hạn chế natri hoặc đang sử dụng nhiều loại thuốc và thực phẩm bổ sung cũng nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng vitamin C liều cao thường xuyên.
Không nên biến C sủi thành nước uống hàng ngày
Một sai lầm phổ biến là coi viên C sủi như một loại nước giải khát bổ sung vitamin, từ đó uống thay nước lọc.
Vitamin C không phải thứ cơ thể cần với lượng lớn. NIH quy định mức dung nạp tối đa đối với người trưởng thành là 2.000 mg vitamin C mỗi ngày, tính từ tất cả các nguồn, bao gồm thực phẩm và thực phẩm bổ sung. Đây là mức giới hạn trên được thiết lập để giảm nguy cơ tác dụng bất lợi, chứ không phải lượng vitamin C được khuyến nghị uống mỗi ngày.
Nói cách khác, việc một người uống dưới mức 2.000 mg/ngày không có nghĩa là họ cần uống lượng đó. Nhu cầu thông thường thấp hơn rất nhiều và phần lớn người khỏe mạnh có thể đáp ứng nhu cầu vitamin C thông qua một chế độ ăn đa dạng với rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu vitamin C.
Ưu tiên vitamin C từ thực phẩm
Cam, quýt, kiwi, dâu tây, ớt chuông, bông cải xanh, cải Brussels, khoai tây và nhiều loại rau quả khác đều là nguồn vitamin C tự nhiên. Một chế độ ăn đa dạng thường đã cung cấp đủ lượng vitamin C cần thiết cho cơ thể.
Viên C sủi có thể hữu ích trong một số trường hợp cần bổ sung vitamin C, nhưng không nên mặc định rằng uống hằng ngày sẽ giúp cơ thể khỏe hơn. Quan trọng nhất là xác định nhu cầu thực tế, kiểm tra hàm lượng vitamin C cũng như natri trong sản phẩm và tránh sử dụng vượt quá hướng dẫn.
Đặc biệt, người có tiền sử sỏi thận, bệnh thận, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh liên quan đến chuyển hóa sắt hoặc đang phải áp dụng chế độ ăn hạn chế muối nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng viên C sủi thường xuyên.
Tuy nhiên, vitamin C là dưỡng chất thiết yếu chứ không phải loại vitamin có thể bổ sung càng nhiều càng tốt. Việc sử dụng viên C sủi với liều cao hoặc kéo dài có thể gây ra những tác dụng không mong muốn, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền hoặc chế độ ăn uống không phù hợp.
Cơ thể chỉ cần một lượng vitamin C nhất định mỗi ngày
Vitamin C, hay axit ascorbic, tham gia vào nhiều chức năng quan trọng như hỗ trợ hệ miễn dịch, hình thành collagen, duy trì da, mạch máu, xương và sụn khỏe mạnh, đồng thời giúp vết thương lành. Cơ thể không tự sản xuất vitamin C và cũng không dự trữ được lượng lớn vitamin này nên cần được cung cấp thường xuyên qua thực phẩm.
Tuy nhiên, nhu cầu hằng ngày tương đối thấp so với lượng vitamin C có trong nhiều viên bổ sung. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), người trưởng thành cần khoảng 75 mg vitamin C mỗi ngày đối với nữ và 90 mg đối với nam. Người hút thuốc cần bổ sung thêm khoảng 35 mg mỗi ngày so với người không hút thuốc.
Trong khi đó, nhiều sản phẩm vitamin C dạng sủi trên thị trường có hàm lượng vài trăm mg, thậm chí 1.000 mg trong một viên. Vì vậy, nếu sử dụng hằng ngày trong khi khẩu phần ăn vốn đã cung cấp đủ vitamin C, lượng bổ sung có thể cao hơn đáng kể nhu cầu thực tế.
Uống quá nhiều dễ gây rối loạn tiêu hóa
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất khi bổ sung vitamin C liều cao là các vấn đề về đường tiêu hóa.
NIH cho biết lượng vitamin C cao có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, đau hoặc co thắt bụng và các rối loạn tiêu hóa khác. Nguyên nhân một phần là lượng vitamin C không được hấp thu có thể tạo tác dụng thẩm thấu trong đường ruột.
Mayo Clinic cũng cảnh báo việc sử dụng lượng lớn vitamin C từ thực phẩm bổ sung có thể gây tiêu chảy, khó chịu hoặc đau bụng, nôn ói, ợ nóng và trong một số trường hợp có thể gây kích ứng thực quản. Mayo Clinic
Đáng chú ý, khả năng hấp thu vitamin C không tăng tương ứng với lượng uống vào. NIH cho biết ở liều trên 1 g/ngày, tỷ lệ hấp thu vitamin C giảm xuống dưới 50%, phần vitamin C chưa được chuyển hóa sẽ được đào thải qua nước tiểu.
Điều này có nghĩa là uống viên C liều cao không đồng nghĩa với việc cơ thể nhận được toàn bộ lượng vitamin C đó.
Có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận ở một số người
Một trong những mối lo ngại thường được nhắc đến khi sử dụng vitamin C liều cao kéo dài là nguy cơ liên quan đến sỏi thận.
Vitamin C liều cao có thể làm tăng lượng oxalate và axit uric được bài tiết qua nước tiểu. NIH cho biết bằng chứng về mối liên hệ giữa vitamin C và sỏi thận ở người khỏe mạnh chưa hoàn toàn thống nhất, nhưng nguy cơ đáng lưu ý hơn ở những người đã có vấn đề về thận hoặc tình trạng tăng oxalate niệu. ODS
Mayo Clinic cũng liệt kê vitamin C bổ sung liều cao trong nhóm các yếu tố có thể liên quan đến nguy cơ sỏi thận. Nguy cơ càng đáng quan tâm ở những người từng bị sỏi thận hoặc có các yếu tố nguy cơ khác như uống không đủ nước. Mayo Clinic
Do đó, những người từng bị sỏi thận, mắc bệnh thận hoặc đang được điều trị các vấn đề liên quan đến thận không nên tự ý duy trì vitamin C liều cao trong thời gian dài.
Viên C sủi còn có một vấn đề khác: lượng natri
Không phải tất cả tác động của viên C sủi đều đến từ vitamin C.
Để tạo phản ứng sủi và giúp viên thuốc hòa tan nhanh trong nước, một số chế phẩm dạng sủi có chứa các hợp chất natri. Lượng natri khác nhau tùy từng sản phẩm, vì vậy người sử dụng cần đọc kỹ thành phần và hàm lượng trên nhãn.
Cơ quan Dịch vụ Dược phẩm chuyên môn của NHS lưu ý rằng các thuốc dạng sủi, hòa tan hoặc phân tán thường có hàm lượng natri cao hơn các dạng bào chế khác. Điều này đặc biệt đáng quan tâm với những người phải hạn chế muối hoặc mắc các bệnh liên quan đến giữ natri như tăng huyết áp, suy tim, phù, suy giảm chức năng thận hoặc một số bệnh gan.
Vì vậy, nếu một người có thói quen mỗi ngày uống một hoặc nhiều viên C sủi mà không tính đến lượng natri từ chế phẩm, tổng lượng natri đưa vào cơ thể có thể tăng thêm đáng kể.
Người mắc bệnh đặc biệt càng cần thận trọng
Vitamin C giúp tăng hấp thu sắt, đây là một lợi ích trong nhiều trường hợp. Tuy nhiên, với những người mắc bệnh lý gây tích tụ sắt như bệnh hemochromatosis di truyền, việc sử dụng vitamin C liều cao kéo dài về lý thuyết có thể ******** trạng quá tải sắt nghiêm trọng hơn.
Những người có bệnh thận, tiền sử sỏi thận, bệnh lý cần hạn chế natri hoặc đang sử dụng nhiều loại thuốc và thực phẩm bổ sung cũng nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng vitamin C liều cao thường xuyên.
Không nên biến C sủi thành nước uống hàng ngày
Một sai lầm phổ biến là coi viên C sủi như một loại nước giải khát bổ sung vitamin, từ đó uống thay nước lọc.
Vitamin C không phải thứ cơ thể cần với lượng lớn. NIH quy định mức dung nạp tối đa đối với người trưởng thành là 2.000 mg vitamin C mỗi ngày, tính từ tất cả các nguồn, bao gồm thực phẩm và thực phẩm bổ sung. Đây là mức giới hạn trên được thiết lập để giảm nguy cơ tác dụng bất lợi, chứ không phải lượng vitamin C được khuyến nghị uống mỗi ngày.
Nói cách khác, việc một người uống dưới mức 2.000 mg/ngày không có nghĩa là họ cần uống lượng đó. Nhu cầu thông thường thấp hơn rất nhiều và phần lớn người khỏe mạnh có thể đáp ứng nhu cầu vitamin C thông qua một chế độ ăn đa dạng với rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu vitamin C.
Ưu tiên vitamin C từ thực phẩm
Cam, quýt, kiwi, dâu tây, ớt chuông, bông cải xanh, cải Brussels, khoai tây và nhiều loại rau quả khác đều là nguồn vitamin C tự nhiên. Một chế độ ăn đa dạng thường đã cung cấp đủ lượng vitamin C cần thiết cho cơ thể.
Viên C sủi có thể hữu ích trong một số trường hợp cần bổ sung vitamin C, nhưng không nên mặc định rằng uống hằng ngày sẽ giúp cơ thể khỏe hơn. Quan trọng nhất là xác định nhu cầu thực tế, kiểm tra hàm lượng vitamin C cũng như natri trong sản phẩm và tránh sử dụng vượt quá hướng dẫn.
Đặc biệt, người có tiền sử sỏi thận, bệnh thận, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh liên quan đến chuyển hóa sắt hoặc đang phải áp dụng chế độ ăn hạn chế muối nên hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng viên C sủi thường xuyên.
