Lỵ trong tỉnh lỵ, huyện lỵ là gì? Dám chắc nhiều người chưa biết

[Nguyễn Thị Phương Thúy]

Lâu nay chúng ta vẫn hay nói, hoặc nghe thấy, đến cụm từ tỉnh lỵ, huyện lỵ nhưng chắc không ai biết tại sao lại thêm chữ lỵ và nó có ý nghĩa gì. Hôm nay chúng ta có câu trả lời dưới đây:

Trong tiếng Việt, khi người ta nói "tỉnh lỵ," từ "lỵ" không phải là một từ độc lập có nghĩa riêng trong ngôn ngữ hiện đại, mà thực chất nó bắt nguồn từ cách sử dụng trong tiếng Hán cổ. "Tỉnh lỵ" là một từ ghép Hán Việt, trong đó:

• "Tỉnh" nghĩa là đơn vị hành chính cấp tỉnh.
• "Lỵ" xuất phát từ chữ "lị" (吏) trong tiếng Hán, vốn có nghĩa là "nơi đặt cơ quan hành chính" hoặc "trụ sở quản lý." Trong ngữ cảnh này, "lỵ" ám chỉ trung tâm hành chính của một khu vực, thường là nơi đặt trụ sở của chính quyền.

Vậy "tỉnh lỵ" có nghĩa là thành phố hoặc thị xã trung tâm của một tỉnh, nơi đặt các cơ quan quản lý hành chính của tỉnh đó. Ví dụ, thành phố Huế là tỉnh lỵ của tỉnh Thừa Thiên Huế, tỉnh lỵ của Lâm Đồng là Đà Lạt..
Cách nói này thường mang tính trang trọng hoặc được dùng trong văn bản hành chính, còn trong giao tiếp hàng ngày, người ta có thể đơn giản gọi là "thành phố chính" hoặc "trung tâm tỉnh."

 

[Son Luong Thanh]

giờ mới biết đấy trước tưởng tỉnh lỵ là cho vần

 

[Hoang Ha]

Nên bỏ chữ Hán này đi khi dùng văn bản vì chúng ta là người Việt và đa số người dân chả biết nghĩa của nó là gì khi dùng