Đoạn Video
Ảnh
Robot hình người vừa đạt thêm một cột mốc đáng chú ý khi lần đầu tiên trong lịch sử tham gia thực hiện thành công một ca phẫu thuật nội soi cắt bỏ túi mật trên lợn sống dưới sự điều khiển của bác sĩ phẫu thuật. Thành tựu này không chỉ chứng minh khả năng hỗ trợ các thủ thuật y khoa phức tạp mà còn mở ra triển vọng thực hiện phẫu thuật từ khoảng cách hàng nghìn kilomet trong tương lai.
Nghiên cứu do các kỹ sư và bác sĩ tại Đại học California, San Diego (UC San Diego) thực hiện đã được công bố trên tạp chí Nature, đánh dấu một bước tiến mới của robot hình người trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.
Khi mọi thử nghiệm đều đạt yêu cầu, robot được đưa vào phòng mổ. Một bác sĩ phẫu thuật ngồi tại bàn điều khiển từ xa để điều khiển từng thao tác, trong khi một bác sĩ khác đứng cạnh bàn mổ nhằm hỗ trợ khi cần thiết. Trong một giai đoạn của ca phẫu thuật, nhóm nghiên cứu còn bổ sung thêm một robot thứ hai để phối hợp thực hiện một số thao tác.
Cả hai ca phẫu thuật thử nghiệm đều hoàn thành thành công. Chỉ ghi nhận một trường hợp chảy máu nhẹ và được xử lý ngay trong quá trình mổ, cho thấy robot có thể thực hiện các thao tác chính xác trong môi trường phẫu thuật thực tế.
Theo bác sĩ Shanglei Liu, trải nghiệm điều khiển robot hình người khá giống với những ngày đầu của hệ thống phẫu thuật robot hiện đại. Một số hạn chế như độ trễ tín hiệu, va chạm giữa các dụng cụ hoặc phải hiệu chỉnh lại vị trí vẫn còn tồn tại. Tuy nhiên, điều khiến nhóm nghiên cứu bất ngờ là toàn bộ dự án chỉ mất khoảng 9 tháng từ ý tưởng ban đầu đến khi hoàn thành ca phẫu thuật trên động vật sống, nhanh hơn rất nhiều so với quá trình phát triển của các hệ thống robot phẫu thuật truyền thống.
Robot hình người mang đến một hướng tiếp cận hoàn toàn khác. Với thiết kế gọn hơn, linh hoạt hơn và có khả năng di chuyển như con người, chúng có thể dễ dàng được triển khai tại những nơi thiếu điều kiện y tế hoặc cần hỗ trợ khẩn cấp.
Theo nhóm nghiên cứu, trong tương lai các bác sĩ có thể ngồi tại một bệnh viện lớn nhưng vẫn trực tiếp thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân ở vùng sâu vùng xa, khu vực thiên tai, chiến trường hoặc những nơi thiếu bác sĩ chuyên khoa. Thậm chí, công nghệ này còn được kỳ vọng có thể phục vụ các sứ mệnh không gian, nơi việc đưa đầy đủ đội ngũ y tế lên tàu vũ trụ là điều không khả thi.
Bác sĩ Ryan Broderick, người trực tiếp điều khiển robot trong nghiên cứu, cho biết cảm giác vận hành khá tương đồng với các robot phẫu thuật thương mại hiện nay. Dù vẫn còn một số điểm cần cải thiện như độ trễ và việc hiệu chỉnh trong quá trình thao tác, ông đánh giá công nghệ đã đạt kết quả vượt ngoài mong đợi đối với một nguyên mẫu thử nghiệm.
Các nhà nghiên cứu tin rằng robot hình người sẽ không thay thế bác sĩ phẫu thuật trong tương lai gần, nhưng sẽ trở thành một trợ thủ quan trọng, giúp tăng độ chính xác, giảm mệt mỏi cho bác sĩ và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao đến những nơi mà trước đây gần như không thể thực hiện các ca phẫu thuật phức tạp. Đây được xem là một trong những bước tiến quan trọng đưa phẫu thuật từ xa tiến gần hơn đến ứng dụng thực tế.
Nghiên cứu do các kỹ sư và bác sĩ tại Đại học California, San Diego (UC San Diego) thực hiện đã được công bố trên tạp chí Nature, đánh dấu một bước tiến mới của robot hình người trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.
Robot hình người lần đầu bước vào phòng mổ
Trong nghiên cứu, nhóm khoa học đã sử dụng robot hình người điều khiển từ xa để thực hiện ca phẫu thuật nội soi cắt bỏ túi mật trên lợn đã được gây mê. Trước khi bước vào ca mổ thật, robot phải trải qua hàng loạt bài kiểm tra nhằm đánh giá khả năng điều khiển dụng cụ y tế, thao tác với các vật thể nhỏ và thực hiện những chuyển động có độ chính xác cao.
Khi mọi thử nghiệm đều đạt yêu cầu, robot được đưa vào phòng mổ. Một bác sĩ phẫu thuật ngồi tại bàn điều khiển từ xa để điều khiển từng thao tác, trong khi một bác sĩ khác đứng cạnh bàn mổ nhằm hỗ trợ khi cần thiết. Trong một giai đoạn của ca phẫu thuật, nhóm nghiên cứu còn bổ sung thêm một robot thứ hai để phối hợp thực hiện một số thao tác.
Cả hai ca phẫu thuật thử nghiệm đều hoàn thành thành công. Chỉ ghi nhận một trường hợp chảy máu nhẹ và được xử lý ngay trong quá trình mổ, cho thấy robot có thể thực hiện các thao tác chính xác trong môi trường phẫu thuật thực tế.
Theo bác sĩ Shanglei Liu, trải nghiệm điều khiển robot hình người khá giống với những ngày đầu của hệ thống phẫu thuật robot hiện đại. Một số hạn chế như độ trễ tín hiệu, va chạm giữa các dụng cụ hoặc phải hiệu chỉnh lại vị trí vẫn còn tồn tại. Tuy nhiên, điều khiến nhóm nghiên cứu bất ngờ là toàn bộ dự án chỉ mất khoảng 9 tháng từ ý tưởng ban đầu đến khi hoàn thành ca phẫu thuật trên động vật sống, nhanh hơn rất nhiều so với quá trình phát triển của các hệ thống robot phẫu thuật truyền thống.
Mở đường cho phẫu thuật từ xa và y tế trong môi trường đặc biệt
Hiện nay, nhiều bệnh viện trên thế giới đã sử dụng các hệ thống robot như da Vinci để hỗ trợ bác sĩ trong các ca mổ nội soi. Tuy nhiên, những hệ thống này có kích thước lớn, giá thành rất cao và đòi hỏi cơ sở hạ tầng chuyên biệt.
Robot hình người mang đến một hướng tiếp cận hoàn toàn khác. Với thiết kế gọn hơn, linh hoạt hơn và có khả năng di chuyển như con người, chúng có thể dễ dàng được triển khai tại những nơi thiếu điều kiện y tế hoặc cần hỗ trợ khẩn cấp.
Theo nhóm nghiên cứu, trong tương lai các bác sĩ có thể ngồi tại một bệnh viện lớn nhưng vẫn trực tiếp thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân ở vùng sâu vùng xa, khu vực thiên tai, chiến trường hoặc những nơi thiếu bác sĩ chuyên khoa. Thậm chí, công nghệ này còn được kỳ vọng có thể phục vụ các sứ mệnh không gian, nơi việc đưa đầy đủ đội ngũ y tế lên tàu vũ trụ là điều không khả thi.
Bác sĩ Ryan Broderick, người trực tiếp điều khiển robot trong nghiên cứu, cho biết cảm giác vận hành khá tương đồng với các robot phẫu thuật thương mại hiện nay. Dù vẫn còn một số điểm cần cải thiện như độ trễ và việc hiệu chỉnh trong quá trình thao tác, ông đánh giá công nghệ đã đạt kết quả vượt ngoài mong đợi đối với một nguyên mẫu thử nghiệm.
Các nhà nghiên cứu tin rằng robot hình người sẽ không thay thế bác sĩ phẫu thuật trong tương lai gần, nhưng sẽ trở thành một trợ thủ quan trọng, giúp tăng độ chính xác, giảm mệt mỏi cho bác sĩ và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao đến những nơi mà trước đây gần như không thể thực hiện các ca phẫu thuật phức tạp. Đây được xem là một trong những bước tiến quan trọng đưa phẫu thuật từ xa tiến gần hơn đến ứng dụng thực tế.
