Đoạn Video
Ảnh
Một giả thuyết mới đầy táo bạo từ một giáo sư thiên văn học nổi tiếng của Đại học Harvard đang khiến giới khoa học quốc tế tranh luận sôi nổi. Theo đó, sự sống trên Trái Đất có thể không xuất hiện hoàn toàn một cách tự nhiên, mà được mang tới từ một thiên thể liên sao chứa “mầm sống” ngoài vũ trụ.
Người đưa ra nhận định này là Giáo sư Avi Loeb, cựu Chủ nhiệm Khoa Thiên văn Đại học Harvard và hiện là người đứng đầu Dự án Galileo chuyên tìm kiếm dấu hiệu sự sống ngoài hành tinh. Trong bài viết mới đăng trên Medium, ông cho rằng thiên thể liên sao 3I/ATLAS có thể đang mang theo các hợp chất hữu cơ hoặc thậm chí là vi sinh vật ngủ đông từ một hệ hành tinh xa xôi.
3I/ATLAS được phát hiện vào tháng 7/2025 và là thiên thể liên sao thứ ba từng được nhân loại ghi nhận đi ngang qua Hệ Mặt Trời. Theo dữ liệu quan sát, vật thể này chứa lượng lớn carbon dioxide cùng nhiều hợp chất hữu cơ như methanol, formaldehyde, ethane và methane.
Điều khiến giới khoa học đặc biệt chú ý là lượng methane của 3I/ATLAS chỉ xuất hiện mạnh khi thiên thể tiến gần Mặt Trời. Theo Avi Loeb, hiện tượng này khá bất thường nếu chỉ giải thích bằng các quá trình vật lý thông thường.
Từ đó, ông đặt ra giả thuyết rằng lượng methane này có thể liên quan tới hoạt động sinh học. Theo cách hình dung của vị giáo sư Harvard, các thiên thể liên sao giống như những “bông bồ công anh vũ trụ”, mang theo các “hạt giống sự sống” và phát tán chúng khi đi ngang qua các hệ hành tinh khác.
Dữ liệu động lực học cũng cho thấy quỹ đạo của 3I/ATLAS gần như trùng với mặt phẳng quỹ đạo của Trái Đất khi đi qua vùng có thể sinh sống của Hệ Mặt Trời. Sai lệch chỉ khoảng 4,88 độ, đủ để tạo điều kiện cho các mảnh vật chất từ đuôi thiên thể có thể rơi xuống các hành tinh phía trong.
Theo Avi Loeb, nếu bên trong các khối băng và đá đó tồn tại vi sinh vật ngủ đông, chúng hoàn toàn có thể sống sót trong thời gian rất dài. Ông dẫn chứng rằng trên Trái Đất, nhiều loại vi khuẩn đã được phát hiện vẫn tồn tại sau hàng chục nghìn năm trong môi trường băng giá hoặc cực kỳ khắc nghiệt.
Không dừng lại ở giả thuyết panspermia, hay còn gọi là “thuyết tha sinh”, Avi Loeb còn nhắc tới khả năng gây tranh cãi hơn mang tên “directed panspermia”. Đây là giả thuyết cho rằng một nền văn minh tiên tiến đã cố tình gieo mầm sự sống lên các hành tinh phù hợp để thúc đẩy sự phát triển sinh học.
Ông cho rằng sự trùng hợp giữa quỹ đạo của 3I/ATLAS với mặt phẳng quỹ đạo các hành tinh có thể sinh sống, cùng hoạt động phun vật chất mạnh mẽ của thiên thể này, khiến giả thuyết về một “người làm vườn vũ trụ” không thể bị loại trừ hoàn toàn.
Dù vậy, hiện chưa có bằng chứng trực tiếp chứng minh bất kỳ dạng sự sống nào tồn tại trên 3I/ATLAS. Nhiều nhà khoa học vẫn xem đây là giả thuyết mang tính suy đoán cao và cần thêm dữ liệu để kiểm chứng.
Tuy nhiên, ý tưởng của Avi Loeb tiếp tục khơi lại câu hỏi lớn nhất của nhân loại: sự sống trên Trái Đất thực sự bắt nguồn từ đâu? Nếu một ngày nào đó con người tìm thấy dấu vết sinh học trên các thiên thể liên sao, cách chúng ta nhìn nhận vị trí của mình trong vũ trụ có thể sẽ thay đổi hoàn toàn.
Người đưa ra nhận định này là Giáo sư Avi Loeb, cựu Chủ nhiệm Khoa Thiên văn Đại học Harvard và hiện là người đứng đầu Dự án Galileo chuyên tìm kiếm dấu hiệu sự sống ngoài hành tinh. Trong bài viết mới đăng trên Medium, ông cho rằng thiên thể liên sao 3I/ATLAS có thể đang mang theo các hợp chất hữu cơ hoặc thậm chí là vi sinh vật ngủ đông từ một hệ hành tinh xa xôi.
3I/ATLAS được phát hiện vào tháng 7/2025 và là thiên thể liên sao thứ ba từng được nhân loại ghi nhận đi ngang qua Hệ Mặt Trời. Theo dữ liệu quan sát, vật thể này chứa lượng lớn carbon dioxide cùng nhiều hợp chất hữu cơ như methanol, formaldehyde, ethane và methane.
Điều khiến giới khoa học đặc biệt chú ý là lượng methane của 3I/ATLAS chỉ xuất hiện mạnh khi thiên thể tiến gần Mặt Trời. Theo Avi Loeb, hiện tượng này khá bất thường nếu chỉ giải thích bằng các quá trình vật lý thông thường.
Từ đó, ông đặt ra giả thuyết rằng lượng methane này có thể liên quan tới hoạt động sinh học. Theo cách hình dung của vị giáo sư Harvard, các thiên thể liên sao giống như những “bông bồ công anh vũ trụ”, mang theo các “hạt giống sự sống” và phát tán chúng khi đi ngang qua các hệ hành tinh khác.
Dữ liệu động lực học cũng cho thấy quỹ đạo của 3I/ATLAS gần như trùng với mặt phẳng quỹ đạo của Trái Đất khi đi qua vùng có thể sinh sống của Hệ Mặt Trời. Sai lệch chỉ khoảng 4,88 độ, đủ để tạo điều kiện cho các mảnh vật chất từ đuôi thiên thể có thể rơi xuống các hành tinh phía trong.
Theo Avi Loeb, nếu bên trong các khối băng và đá đó tồn tại vi sinh vật ngủ đông, chúng hoàn toàn có thể sống sót trong thời gian rất dài. Ông dẫn chứng rằng trên Trái Đất, nhiều loại vi khuẩn đã được phát hiện vẫn tồn tại sau hàng chục nghìn năm trong môi trường băng giá hoặc cực kỳ khắc nghiệt.
Không dừng lại ở giả thuyết panspermia, hay còn gọi là “thuyết tha sinh”, Avi Loeb còn nhắc tới khả năng gây tranh cãi hơn mang tên “directed panspermia”. Đây là giả thuyết cho rằng một nền văn minh tiên tiến đã cố tình gieo mầm sự sống lên các hành tinh phù hợp để thúc đẩy sự phát triển sinh học.
Ông cho rằng sự trùng hợp giữa quỹ đạo của 3I/ATLAS với mặt phẳng quỹ đạo các hành tinh có thể sinh sống, cùng hoạt động phun vật chất mạnh mẽ của thiên thể này, khiến giả thuyết về một “người làm vườn vũ trụ” không thể bị loại trừ hoàn toàn.
Dù vậy, hiện chưa có bằng chứng trực tiếp chứng minh bất kỳ dạng sự sống nào tồn tại trên 3I/ATLAS. Nhiều nhà khoa học vẫn xem đây là giả thuyết mang tính suy đoán cao và cần thêm dữ liệu để kiểm chứng.
Tuy nhiên, ý tưởng của Avi Loeb tiếp tục khơi lại câu hỏi lớn nhất của nhân loại: sự sống trên Trái Đất thực sự bắt nguồn từ đâu? Nếu một ngày nào đó con người tìm thấy dấu vết sinh học trên các thiên thể liên sao, cách chúng ta nhìn nhận vị trí của mình trong vũ trụ có thể sẽ thay đổi hoàn toàn.
