Tòa án Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan, sự bất ổn thương mại toàn cầu sẽ tiếp tục

[Hoa Kỳ ngày nay]

Vào ngày 20/2, theo giờ địa phương, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã phán quyết rằng các chính sách thuế quan quy mô lớn của chính quyền Trump là bất hợp pháp, thu hút sự chú ý rộng rãi từ giới truyền thông toàn cầu.

Một phân tích của Reuters được công bố vào ngày 21 tháng 2 chỉ ra rằng phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tuyên bố các chính sách thuế quan là bất hợp pháp, mặc dù đánh dấu một bước thụt lùi lớn đối với chiến lược sử dụng thuế quan như một vũ khí kinh tế, nhưng nhiều khả năng sẽ khiến nền kinh tế toàn cầu khó có cơ hội phục hồi trong ngắn hạn.

Các chuyên gia dự đoán rằng sau khi hệ thống thuế quan hiện hành bị coi là bất hợp pháp, thị trường sẽ một lần nữa rơi vào hỗn loạn, kìm hãm hoạt động kinh tế, và chính phủ Mỹ gần như chắc chắn sẽ tìm kiếm các con đường pháp lý khác để tái áp đặt thuế quan. Vẫn còn một số điều chưa chắc chắn: Nhà Trắng sẽ đưa ra những loại thuế quan mới nào? Liệu các khoản thuế đã thu đối với các loại thuế quan bị bãi bỏ có cần phải hoàn trả? Liệu các nền kinh tế đã đạt được thỏa thuận giảm thuế quan với Mỹ có phải đối mặt với việc xem xét lại các thỏa thuận đó?

Bài báo dẫn lời Wagner Forkman, một nhà phân tích tại Trung tâm Chính sách Châu Âu, nói rằng: "Điều này chỉ mở ra một thời kỳ bất ổn cao mới trong thương mại toàn cầu, và kết quả cuối cùng có lẽ chỉ là sự thay đổi về tên gọi mà thôi." Một nhà kinh tế tại ING cũng tin rằng: "Giàn giáo có thể đã được dỡ bỏ, nhưng công trình vẫn đang tiếp diễn. Bất kể phán quyết thế nào, thuế quan sẽ không biến mất."

Một bài bình luận đăng trên tờ báo The Guardian của Anh ngày 21 tháng 2 cho rằng phán quyết này rất đáng mừng. Nhưng đừng vội ăn mừng – phán quyết này sẽ không khôi phục được danh tiếng của Hoa Kỳ như một "nền kinh tế đáng tin cậy" cũng như không thể sửa chữa hệ thống thương mại đa phương được thiết lập sau Thế chiến II.

Bài báo trích dẫn dữ liệu từ Global Trade Alert, một tổ chức giám sát có trụ sở tại Thụy Sĩ, cho biết phán quyết sẽ làm giảm thuế quan bình quân gia quyền của Mỹ từ 15,3% xuống 8,3%. Tuy nhiên, mức 8,3% vẫn cao hơn nhiều so với mức trung bình trong lịch sử. Quan trọng hơn, Tòa án Tối cao đã liên tục né tránh giải quyết vấn đề cốt lõi của cuộc chiến thương mại—những lý do phi lý để áp đặt thuế quan.

Bài báo lập luận rằng vẫn còn phải xem liệu thương mại toàn cầu đã thực sự tìm được điểm dừng hay chưa. Tuy nhiên, một điều chắc chắn là: chính phủ Mỹ sẽ không dễ dàng bỏ cuộc. Các quốc gia trên thế giới hiện đang buộc phải đàm phán lại các thỏa thuận thương mại với Mỹ, và liệu phán quyết của Tòa án Tối cao có tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình này hay không vẫn còn phải chờ xem.

Một bài báo đăng trên tờ The New York Times ngày 20/2 cho biết phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ một số loại thuế quan do chính quyền Trump áp đặt đã làm người tiêu dùng vui mừng, vì họ kỳ vọng giá hàng hóa nhập khẩu sẽ giảm theo. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cảnh báo rằng các nhà bán lẻ sẽ không ngay lập tức giảm giá. Chừng nào chính sách thuế quan còn chưa chắc chắn, các công ty đã tăng giá để chuyển chi phí sang người tiêu dùng chắc chắn sẽ áp dụng chiến lược chờ đợi và quan sát. Vấn đề nan giải hơn là, giống như các loại thuế quan đã bị bãi bỏ trước đây, thuế quan toàn diện 10% mới được áp đặt vẫn có thể được chuyển sang người tiêu dùng.
Michael Pearce, nhà kinh tế trưởng về Mỹ tại Oxford Economics, nhận định: "Sự thúc đẩy ngắn hạn cho nền kinh tế nhờ việc cắt giảm thuế quan có thể sẽ bị bù đắp một phần bởi sự bất ổn dài hạn. Do các chính phủ có thể tái áp đặt thuế quan thông qua các biện pháp bền vững hơn, nên mức thuế quan tổng thể cuối cùng có thể sẽ không khác biệt nhiều so với mức hiện tại."