Đoạn Video
Ảnh
Minh Phương
Thành viên nổi tiếng
Các cơ quan khí tượng quốc tế nhận định hiện tượng El Nino đã chính thức hình thành và đang có xu hướng phát triển nhanh. Theo đánh giá mới nhất, đợt El Nino lần này có khoảng 63% khả năng trở thành một sự kiện “rất mạnh” hay còn gọi là siêu El Nino, với cường độ có thể sánh ngang giai đoạn lịch sử 2015-2016.
Các dự báo cho thấy El Nino gần như chắc chắn sẽ duy trì trong mùa thu năm nay và nhiều khả năng kéo dài sang mùa đông, thậm chí ảnh hưởng đến đầu năm 2027. Sự gia tăng nhiệt độ bề mặt nước biển trên khu vực Thái Bình Dương được xem là dấu hiệu rõ rệt cho quá trình này.
Quá trình chuyển từ La Nina sang El Nino diễn ra rất nhanh
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chỉ trong khoảng bốn tháng, trạng thái khí hậu đã chuyển từ La Nina yếu sang El Nino. Nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực theo dõi tăng từ mức âm 0,5 độ C lên dương 0,7 độ C, cho thấy tốc độ chuyển pha nhanh hơn nhiều năm gần đây.
El Nino năm nay có thể tương đương sự kiện năm 2023 về diễn biến nhưng xét về cường độ có khả năng đạt mức của đợt El Nino lịch sử 2015-2016, nằm trong nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.
Bài học từ El Nino 2015-2016: Nắng nóng khắc nghiệt và hạn hán diện rộng
Đợt El Nino 2015-2016 từng gây tác động sâu rộng tại Việt Nam với nhiều đợt nắng nóng kéo dài trên diện rộng, đặc biệt ở Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ. Không ít đợt nóng kéo dài hơn 30 ngày, trong đó Trung Trung Bộ từng ghi nhận chuỗi nắng nóng liên tiếp tới 39 ngày.
Nhiệt độ cao nhất phổ biến ở mức 39-41 độ C và trạm Con Cuông (Nghệ An) từng ghi nhận 42,7 độ C, nằm trong số những mức nhiệt cao nhất lịch sử quan trắc của Việt Nam.
Bên cạnh nắng nóng, lượng mưa suy giảm mạnh khiến nhiều khu vực ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ đối mặt với tình trạng hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn nghiêm trọng vào cuối năm 2015 và đầu năm 2016. Số lượng bão hoạt động trên Biển Đông trong năm đó cũng giảm đáng kể so với trung bình nhiều năm.
Việt Nam có xuất hiện đợt nắng nóng kéo dài hơn một tháng?
Theo đánh giá của các chuyên gia khí tượng, El Nino thường làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, khô hạn và thiếu nước, song điều này không đồng nghĩa mọi khu vực chỉ có thời tiết khô ráo. Trong các năm El Nino mạnh vẫn có thể xuất hiện những đợt mưa lớn bất thường hoặc bão gây thiệt hại nghiêm trọng.
Đối với giai đoạn từ nay đến cuối năm 2026 và đầu năm 2027, nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo cao hơn mức trung bình nhiều năm khoảng 0,5-2 độ C và các đợt nắng nóng vẫn sẽ tiếp tục xảy ra.
Tuy nhiên, khả năng lặp lại những đợt nắng nóng kéo dài liên tục trên một tháng như năm 2015 là không cao. Kịch bản có nhiều khả năng xảy ra hơn là các đợt nắng nóng kéo dài khoảng 10-15 ngày tại Bắc Bộ và Trung Bộ.
Nguy cơ thiếu nước và xâm nhập mặn vẫn ở mức cao
Dù nguy cơ xuất hiện chuỗi nắng nóng trên 30 ngày được đánh giá thấp, lượng mưa trong thời gian tới được dự báo sẽ thiếu hụt khá rõ rệt, phổ biến giảm 20-25% so với trung bình nhiều năm, một số nơi có thể giảm tới khoảng 50%.
Điều này làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước sinh hoạt và sản xuất cũng như xâm nhập mặn tại các tỉnh Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ vào cuối năm 2026, kéo dài sang năm 2027.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân và chính quyền địa phương cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn, chủ động triển khai các biện pháp ứng phó để hạn chế thiệt hại do nắng nóng, hạn hán hoặc những hiện tượng thời tiết cực đoan có thể phát sinh trong thời kỳ El Nino.
Các dự báo cho thấy El Nino gần như chắc chắn sẽ duy trì trong mùa thu năm nay và nhiều khả năng kéo dài sang mùa đông, thậm chí ảnh hưởng đến đầu năm 2027. Sự gia tăng nhiệt độ bề mặt nước biển trên khu vực Thái Bình Dương được xem là dấu hiệu rõ rệt cho quá trình này.
Quá trình chuyển từ La Nina sang El Nino diễn ra rất nhanh
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chỉ trong khoảng bốn tháng, trạng thái khí hậu đã chuyển từ La Nina yếu sang El Nino. Nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực theo dõi tăng từ mức âm 0,5 độ C lên dương 0,7 độ C, cho thấy tốc độ chuyển pha nhanh hơn nhiều năm gần đây.
El Nino năm nay có thể tương đương sự kiện năm 2023 về diễn biến nhưng xét về cường độ có khả năng đạt mức của đợt El Nino lịch sử 2015-2016, nằm trong nhóm mạnh nhất kể từ năm 1950.
Bài học từ El Nino 2015-2016: Nắng nóng khắc nghiệt và hạn hán diện rộng
Đợt El Nino 2015-2016 từng gây tác động sâu rộng tại Việt Nam với nhiều đợt nắng nóng kéo dài trên diện rộng, đặc biệt ở Bắc Trung Bộ, Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ. Không ít đợt nóng kéo dài hơn 30 ngày, trong đó Trung Trung Bộ từng ghi nhận chuỗi nắng nóng liên tiếp tới 39 ngày.
Nhiệt độ cao nhất phổ biến ở mức 39-41 độ C và trạm Con Cuông (Nghệ An) từng ghi nhận 42,7 độ C, nằm trong số những mức nhiệt cao nhất lịch sử quan trắc của Việt Nam.
Bên cạnh nắng nóng, lượng mưa suy giảm mạnh khiến nhiều khu vực ở Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ đối mặt với tình trạng hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn nghiêm trọng vào cuối năm 2015 và đầu năm 2016. Số lượng bão hoạt động trên Biển Đông trong năm đó cũng giảm đáng kể so với trung bình nhiều năm.
Việt Nam có xuất hiện đợt nắng nóng kéo dài hơn một tháng?
Theo đánh giá của các chuyên gia khí tượng, El Nino thường làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, khô hạn và thiếu nước, song điều này không đồng nghĩa mọi khu vực chỉ có thời tiết khô ráo. Trong các năm El Nino mạnh vẫn có thể xuất hiện những đợt mưa lớn bất thường hoặc bão gây thiệt hại nghiêm trọng.
Đối với giai đoạn từ nay đến cuối năm 2026 và đầu năm 2027, nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo cao hơn mức trung bình nhiều năm khoảng 0,5-2 độ C và các đợt nắng nóng vẫn sẽ tiếp tục xảy ra.
Tuy nhiên, khả năng lặp lại những đợt nắng nóng kéo dài liên tục trên một tháng như năm 2015 là không cao. Kịch bản có nhiều khả năng xảy ra hơn là các đợt nắng nóng kéo dài khoảng 10-15 ngày tại Bắc Bộ và Trung Bộ.
Nguy cơ thiếu nước và xâm nhập mặn vẫn ở mức cao
Dù nguy cơ xuất hiện chuỗi nắng nóng trên 30 ngày được đánh giá thấp, lượng mưa trong thời gian tới được dự báo sẽ thiếu hụt khá rõ rệt, phổ biến giảm 20-25% so với trung bình nhiều năm, một số nơi có thể giảm tới khoảng 50%.
Điều này làm gia tăng nguy cơ hạn hán, thiếu nước sinh hoạt và sản xuất cũng như xâm nhập mặn tại các tỉnh Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ vào cuối năm 2026, kéo dài sang năm 2027.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân và chính quyền địa phương cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn, chủ động triển khai các biện pháp ứng phó để hạn chế thiệt hại do nắng nóng, hạn hán hoặc những hiện tượng thời tiết cực đoan có thể phát sinh trong thời kỳ El Nino.
