Đoạn Video
Ảnh
Ánh Bình Minh
Thành viên nổi tiếng
Trong số 6 Danh nhân Việt Nam được UNESCO vinh danh gồm: Nguyễn Trãi năm 1980, Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1990, Nguyễn Du năm 2015, Chu Văn An năm 2019, Hồ Xuân Hương và Nguyễn Đình Chiểu năm 2021 thì duy nhất chỉ có Danh nhân Hồ Xuân Hương là nữ. Bà là một trong những danh nhân văn hóa có đóng góp lớn cho văn học Việt Nam, không chỉ bởi tài năng thơ ca xuất sắc mà còn bởi những tư tưởng tiến bộ, mạnh mẽ trong việc đấu tranh cho quyền lợi và tự do của phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Sinh ra tại xứ Nghệ nhưng trưởng thành trên đất Thăng Long, Hồ Xuân Hương đã hội tụ trong mình cả sự cứng cỏi, thẳng thắn của con người Nghệ An và nét tinh tế, mềm mại của văn hóa Kinh Bắc. Chính sự giao hòa ấy đã tạo nên một nữ sĩ có cá tính đặc biệt, tư tưởng sâu sắc và tinh thần nhân văn vượt thời đại.
Bà sinh năm 1772, mất năm 1822, là con gái của cụ đồ Hồ Phi Diễn, quê ở làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Từ lâu, bà được tôn vinh là “Bà chúa thơ Nôm” nhờ những sáng tác độc đáo, táo bạo và giàu giá trị nghệ thuật. Không chỉ nổi tiếng với thơ Nôm, các nghiên cứu sau này còn cho thấy bà sáng tác cả thơ chữ Hán. Tập “Lưu Hương ký” là minh chứng tiêu biểu cho tài năng ấy khi kết hợp cả chữ Hán và chữ Nôm trong cùng một thi phẩm.
Cuộc đời của Hồ Xuân Hương được cho là nhiều truân chuyên, đặc biệt về đường tình duyên. Dù nổi tiếng thông minh, tài hoa, bà lại không có điều kiện học hành đầy đủ như nam giới cùng thời. Theo nhiều tài liệu nghiên cứu, bà từng trải qua hai cuộc hôn nhân, trong đó có thời gian làm vợ ông Trần Phúc Hiển – một quan chức triều Nguyễn đầu thế kỷ XIX.
Trong số các danh nhân văn hóa Việt Nam từng được UNESCO vinh danh như Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh, Nguyễn Du, Chu Văn An hay Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Xuân Hương là nữ sĩ duy nhất được tổ chức này ghi nhận. UNESCO đã thông qua nghị quyết kỷ niệm 250 năm ngày sinh và 200 năm ngày mất của bà, đánh giá cao những đóng góp về văn học, nghệ thuật cũng như tư tưởng tiến bộ về bình đẳng giới và giải phóng phụ nữ.
Trong dòng chảy văn học trung đại Việt Nam, Hồ Xuân Hương được xem như một “ngôi sao lạ”. Thơ của bà không chỉ ca ngợi vẻ đẹp người phụ nữ mà còn mạnh mẽ phản ánh khát vọng được sống là chính mình. Những câu thơ nổi tiếng như “Thân em vừa trắng lại vừa tròn” hay “Nghìn năm còn mãi cái xuân xanh” thể hiện rõ tinh thần đề cao giá trị nữ giới và phản kháng lễ giáo phong kiến. Chính vì vậy, nhiều học giả xem bà như một “tác giả Phục Hưng” của văn học Việt Nam thời trung đại.
Di sản thơ ca của Hồ Xuân Hương hiện còn được lưu giữ qua nhiều nguồn tư liệu, trong đó nổi bật là hơn 50 bài thơ Nôm truyền tụng dân gian và tập “Lưu Hương ký” gồm cả thơ chữ Hán lẫn chữ Nôm. Tuy nhiên, do được lưu truyền qua nhiều thế hệ bằng hình thức truyền miệng, nhiều tác phẩm đã xuất hiện dị bản hoặc thất lạc nguyên tác.
Không chỉ được ngưỡng mộ trong nước, thơ Hồ Xuân Hương còn tạo tiếng vang quốc tế. Nhà thơ Ấn Độ Rabindranath Tagore từng dành lời ca ngợi cho bà, trong khi nhà thơ Pháp Jan Rixtal xem bà là một trong những nữ sĩ lớn của châu Á. Đến năm 2021, thơ của Hồ Xuân Hương đã được dịch ra 13 ngôn ngữ trên thế giới, góp phần đưa tiếng Việt và văn học Việt Nam đến gần hơn với bạn đọc quốc tế.
Hơn hai thế kỷ trôi qua, những vần thơ của “Bà chúa thơ Nôm” vẫn giữ nguyên sức sống, trở thành di sản quý giá của văn hóa dân tộc và là niềm tự hào của văn học Việt Nam trên trường quốc tế.
Sinh ra tại xứ Nghệ nhưng trưởng thành trên đất Thăng Long, Hồ Xuân Hương đã hội tụ trong mình cả sự cứng cỏi, thẳng thắn của con người Nghệ An và nét tinh tế, mềm mại của văn hóa Kinh Bắc. Chính sự giao hòa ấy đã tạo nên một nữ sĩ có cá tính đặc biệt, tư tưởng sâu sắc và tinh thần nhân văn vượt thời đại.
Bà sinh năm 1772, mất năm 1822, là con gái của cụ đồ Hồ Phi Diễn, quê ở làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Từ lâu, bà được tôn vinh là “Bà chúa thơ Nôm” nhờ những sáng tác độc đáo, táo bạo và giàu giá trị nghệ thuật. Không chỉ nổi tiếng với thơ Nôm, các nghiên cứu sau này còn cho thấy bà sáng tác cả thơ chữ Hán. Tập “Lưu Hương ký” là minh chứng tiêu biểu cho tài năng ấy khi kết hợp cả chữ Hán và chữ Nôm trong cùng một thi phẩm.
Cuộc đời của Hồ Xuân Hương được cho là nhiều truân chuyên, đặc biệt về đường tình duyên. Dù nổi tiếng thông minh, tài hoa, bà lại không có điều kiện học hành đầy đủ như nam giới cùng thời. Theo nhiều tài liệu nghiên cứu, bà từng trải qua hai cuộc hôn nhân, trong đó có thời gian làm vợ ông Trần Phúc Hiển – một quan chức triều Nguyễn đầu thế kỷ XIX.
Trong số các danh nhân văn hóa Việt Nam từng được UNESCO vinh danh như Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh, Nguyễn Du, Chu Văn An hay Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Xuân Hương là nữ sĩ duy nhất được tổ chức này ghi nhận. UNESCO đã thông qua nghị quyết kỷ niệm 250 năm ngày sinh và 200 năm ngày mất của bà, đánh giá cao những đóng góp về văn học, nghệ thuật cũng như tư tưởng tiến bộ về bình đẳng giới và giải phóng phụ nữ.
Trong dòng chảy văn học trung đại Việt Nam, Hồ Xuân Hương được xem như một “ngôi sao lạ”. Thơ của bà không chỉ ca ngợi vẻ đẹp người phụ nữ mà còn mạnh mẽ phản ánh khát vọng được sống là chính mình. Những câu thơ nổi tiếng như “Thân em vừa trắng lại vừa tròn” hay “Nghìn năm còn mãi cái xuân xanh” thể hiện rõ tinh thần đề cao giá trị nữ giới và phản kháng lễ giáo phong kiến. Chính vì vậy, nhiều học giả xem bà như một “tác giả Phục Hưng” của văn học Việt Nam thời trung đại.
Di sản thơ ca của Hồ Xuân Hương hiện còn được lưu giữ qua nhiều nguồn tư liệu, trong đó nổi bật là hơn 50 bài thơ Nôm truyền tụng dân gian và tập “Lưu Hương ký” gồm cả thơ chữ Hán lẫn chữ Nôm. Tuy nhiên, do được lưu truyền qua nhiều thế hệ bằng hình thức truyền miệng, nhiều tác phẩm đã xuất hiện dị bản hoặc thất lạc nguyên tác.
Không chỉ được ngưỡng mộ trong nước, thơ Hồ Xuân Hương còn tạo tiếng vang quốc tế. Nhà thơ Ấn Độ Rabindranath Tagore từng dành lời ca ngợi cho bà, trong khi nhà thơ Pháp Jan Rixtal xem bà là một trong những nữ sĩ lớn của châu Á. Đến năm 2021, thơ của Hồ Xuân Hương đã được dịch ra 13 ngôn ngữ trên thế giới, góp phần đưa tiếng Việt và văn học Việt Nam đến gần hơn với bạn đọc quốc tế.
Hơn hai thế kỷ trôi qua, những vần thơ của “Bà chúa thơ Nôm” vẫn giữ nguyên sức sống, trở thành di sản quý giá của văn hóa dân tộc và là niềm tự hào của văn học Việt Nam trên trường quốc tế.
